ozdoba

Jan Zamoyski

ozdoba
Jan Zamoyski
Dynastia:Zamoyscy herbu Jelita
Rodzice:Stanisław Zamoyski
i Anna Herburt
Urodzony:19 marca 1542 roku
Zmarł:3 czerwca 1605 roku
Rodzice Rodzicami Jana Sariusza Zamoyskiego byli rotmistrz jazdy obrony potocznej Stanisław Zamoyski i Anna z Herburtów. [więcej]
19 marca 1542 19 marca 1542 roku w Skokówce urodził Jan Sariusz Zamoyski. [więcej]
1554 W 1554 roku zmarła matka Jana Zamoyskiego. [więcej]
1554 W 1554 roku Jan Sariusz Zamoyski rozpoczął naukę w Krasnymstawie. Jego pierwszym nauczycielem był Wojciech Ostrowski. [więcej]
1555 W 1555 roku Jan Sariusz Zamoyski przybył do Paryża, gdzie został paziem przy królewiczu Franciszku II. Tam przybysz z Polski rozpoczął studia w Kolegium Królewskim (College Royal) i Sorbonie. [więcej]
1559 W 1559 roku Jan Sariusz Zamoyski wrócił do Polski. [więcej]
1560 W 1560 roku Jan Sariusz Zamoyski udał się do Strasburga, aby rozpocząć studia na uczelni znanego humanisty i teologa protestanckiego Jana Sturma. [więcej]
20 czerwca 1561 20 czerwca 1561 roku Jan Sariusz Zamoyski rozpoczął studia na uniwersytecie w Padwie. [więcej]
Czerwiec 1561 W czerwcu 1561 roku Jan Sariusz Zamoyski wybrał swojego profesora mistrza. Został nim filolog Francesco Robortello. [więcej]
13 września 1561 13 września 1561 roku Polacy studiujący w Padwie wybrali Jana Zamoyskiego swoim konsyliarzem czyli reprezentantem we władzach uczelni. [więcej]
1562 W 1562 roku Jan Sariusz Zamoyski wygłosił doskonale skomponowaną mowę dla uczczenia zmarłego profesora Fallopiusa i opublikował dojrzałe dzieło poświęcone rzymskiemu senatowi (De senatu romano). [więcej]
1563 W 1563 roku Jan Sariusz Zamoyski został wybrany na stanowisko rektora uniwersytetu prawników w Padwie. W tych czasach rektor miał wpływ na mianowanie profesorów (powoływanych przez senat wenecki) i na całe życie wewnętrzne uniwersytetu; był przełożonym młodzieży, sprawował nad nią sądy, w imieniu studentów podpisywał umowy z profesorami, reprezentował ponadto uczelnię na zewnątrz. [więcej]
1564 W 1564 roku Jan Sariusz Zamoyski wrócił do Polski. Przywiózł ze sobą listy polecające od senatu Republiki Weneckiej. [więcej]
1565 W 1565 roku Jan Sariusz Zamoyski rozpoczął karierę w kancelarii Zygmunta Augusta. Został wtedy mianowany sekretarzem królewskim. [więcej]
1565 W 1565 roku Jan Sariusz Zamoyski opracował projekt wygnania z terytorium Rzeczypospolitej tzw. braci polskich (arian). Był to również atak na marszałka poselskiego Mikołaja Sienickiego, który był jednym z przywódców tego ruchu religijno-społecznego. Pomysł Jana Zamoyskiego nie miał najmniejszych szans realizacji. [więcej]
1566 W 1566 roku Jan Sariusz Zamoyski otrzymał w dożywocie od Zygmunta Augusta wieś Witków. [więcej]
1567 W 1567 roku Jan Sariusz Zamoyski otrzymał od Zygmunta Augusta zadanie odebrania rodzinie Starzechowskich starostwa samborskiego i drohobyckiego w ramach egzekucji praw i dóbr koronnych. Dobrze wypełniona rola komisarza królewskiego opłaciła się. Jan Zamoyski został dzierżawcą składu soli w Bełzie. [więcej]
1568 W 1568 roku za królewskim zezwoleniem Jan Sariusz Zamoyski otrzymał od ojca prawa do starostwa bełskiego. [więcej]
Wiosna 1569 Wiosną 1569 roku podczas obrad sejmu w Lublinie Jan Sariusz Zamoyski został poproszony przez Zygmunta Augusta o podjęcie rozmów w izbie poselskiej na temat przyszłej elekcji. [więcej]
Lato 1569 W 1569 roku Zygmunt August zlecił Janowi Zamoyskiemu uporządkowanie olbrzymiego archiwum państwowego. Wówczas sekretarz królewski wszedł w posiadanie kopii niektórych ważnych dokumentów, a podczas wertowania akt dogłębnie zapoznał się z ustawodawstwem Rzeczypospolitej. [więcej]
1570 W 1570 roku Jan Sariusz Zamoyski otrzymał od króla starostwo zamechskie. [więcej]
1571 W 1571 roku Jan Sariusz Zamoyski pojął za żonę Annę - córkę kasztelana sandomierskiego Hieronima Ossolińskiego. [więcej]
Wielki Piątek 1572 W Wielki Piątek 1572 roku zmarł ojciec Jana Zamoyskiego. [więcej]
Kwiecień 1572 W kwietniu 1572 roku dziesięć dni po śmierci ojca zmarła żona Jana Zamoyskiego Anna. [więcej]
7 lipca 1572 7 lipca 1572 roku w Knyszynie zmarł pracodawca Jana Zamoyskiego Zygmunt August. [więcej]
11 lipca 1572 11 lipca 1572 roku w Sandomierzu Piotr Zborowski zaproponował zgromadzonym elekcję viritim, która szybko znalazła poparcie wśród licznej i solidarnej szlachty małopolskiej. [więcej]
21 lipca 1572 21 lipca 1572 roku na zjeździe z Bełzie Jan Sariusz Zamoyski wystąpił z przemówieniem przed zgromadzonym tłumem szlachty. Podczas obrad zredagowany został głośny na cały kraj akt konfederacji bełskiej, który niedługo potem przyjęły województwa: ruskie, podolskie, kijowskie, wołyńskie i sandomierskie. [więcej]
Wrzesień 1572 Pod koniec września 1572 roku na sejmiku Ziemi Chełmskiej w Krasnymstawie Jan Sariusz Zamoyski agitował, aby na czas wolnej elekcji przyjąć zasadę viritim, forsowaną przez Piotra Zborowskiego w „uniwersale najpierwszym" wydanym 11 lipca 1572 roku w Sandomierzu. [więcej]
25 października 1572 25 października 1572 roku w Kaskach zwołany przez prymasa Jakuba Uchańskiego zjazd senatorów unieważnił wcześniej wydane przez Jana Zamoyskiego i Piotra Zborowskiego uniwersały, które nakazywały na czas wolnej elekcji przyjąć zasadę viritim. Udział szlachty miał się sprowadzać do wysłania przez każde województwo po dwóch posłów wyposażonych w pełnomocnictwa swoich wyborców. [więcej]
Grudzień 1572 W grudniu 1572 roku na sejmiku Ziemi Bełskiej Jan Sariusz Zamoyski oskarżył senat o działalność na szkodę całego rycerstwa. [więcej]
Styczeń 1573 W styczniu 1573 roku odbywał się warszawski sejm konwokacyjny, w którym uczestniczył Jan Sariusz Zamoyski, ustalił rozpoczęcie elekcji na 5 kwietnia 1573 roku. Oprócz tego powołano na nim komisję, która przygotowała akt konfederacji warszawskiej, gwarantującej pokój religijny. [więcej]
5 kwietnia 1573 5 kwietnia 1573 roku we wsi Kamień pod Warszawą zaczęła się gromadzić szlachta, aby wziąć udział w wyborach króla. Jan Sariusz Zamoyski przybył tam jako jeden z dziesięciu delegatów województwa bełskiego. [więcej]
Kwiecień 1573 Wiosną 1573 roku pod Warszawą podczas wolnej elekcji głosy można było oddawać na: Iwana IV, Ernesta Habsburga, Jana III Wazę, Stefana Batorego i Henryka Walezego. Jan Sariusz Zamoyski początkowo poważnie rozpatrywał kandydaturę moskiewską. [więcej]
Kwiecień 1573 W kwietniu 1573 roku na polach podwarszawskiej wsi Kamień poseł Henryka Walezego biskup Walencji Jan Montluc wygłosił płomienną mowę, podczas której złożył szereg trudnych do spełnienia obietnic. [więcej]
Kwiecień 1573 W kwietniu 1573 roku podczas wolnej elekcji okazało się, że wśród kandydatów do tronu Polski i Litwy występuje około dwudziestu rodaków. Jan Sariusz Zamoyski podczas przemówienia postawił wniosek, aby magnaci starający się o koronę opuścili na pewien czas miejsce obrad, lecz żaden z pretendentów nie uczynił tego, rezygnując tym samym z kandydowania. [więcej]
19 maja 1573 19 maja 1573 roku na polach podwarszawskiej wsi Kamień poseł Henryka Walezego biskup Walencji Jan Montluc zaprzysiągł w imieniu swojego monarchy Pacta conventa oraz Artykuły henrykowskie. [więcej]
Lato 1573 Latem 1573 roku Jan Sariusz Zamoyski znalazł się w delegacji, która udała się do Paryża, aby odebrać od Henryka Walezego osobistą przysięgę i sprowadzić go do Polski. [więcej]
19 sierpnia 1573 19 sierpnia 1573 roku Jan Sariusz Zamoyski wjechał do Paryża. Tysiące mieszkańców stolicy Francji wyległy na ulice, aby powitać polskich posłów. [więcej]
21 sierpnia 1573 21 sierpnia 1573 roku w Luwrze Jan Sariusz Zamoyski uczestniczył w spotkaniu polskiej delegacji z Karolem IX. [więcej]
22 sierpnia 1573 22 sierpnia 1573 roku Jan Sariusz Zamoyski i inni posłowie po raz pierwszy stanęli przed Henrykiem Walezym. [więcej]
Sierpień 1573 W sierpniu 1573 roku podczas pobytu w Paryżu Jan Sariusz Zamoyski nawiązał bliską relację z Henrykiem Walezym. [więcej]
10 września 1573 10 września 1573 roku w katedrze Nótre Dame w Paryżu Jan Sariusz Zamoyski był świadkiem złożenia przez Henrka Walezego zaprzysiężenia Pacta conventa oraz Artykułów henrykowskich. [więcej]
Wrzesień 1573 We wrześniu 1573 roku Jan Sariusz Zamoyski otrzymał od Henryka Walezego starostwo knyszyńskie. [więcej]
21 lutego 1574 21 lutego 1574 roku w katedrze na Wawelu Jan Sariusz Zamoyski uczestniczył w uroczystości koronacji Henryka Walezego.
Luty 1574 W lutym 1574 roku po koronacji odbył się sejm, podczas którego szlachta zażądała od Henryka Walezego ponownego zaprzysiężenia. Jan Sariusz Zamoyski stanął w obronie króla, który nie miał na to ochoty. Część zgromadzonych obraziła się zarzucając mu zdradę interesów szlachty. [więcej]
Wiosna 1574 Wiosną 1574 roku Jan Sariusz Zamoyski na sejmiku Ziemi Bełskiej, odnosząc się do stawianych mu zarzutów, przedstawił swoją wersję wydarzeń i wskazał senat jako winnego powstałego w kraju zamieszania. [więcej]
18 / 19 czerwca 1574 Pod osłoną nocy z 18 na 19 czerwca 1574 roku Henryk Walezy opuścił zamek na Wawelu. Porzucił polski tron, by jak najszybciej dotrzeć do Francji i tam przejąć władzę po zmarłym bracie. [więcej]
Lato 1574 Latem 1574 roku Jan Sariusz Zamoyski siłą przejął starostwo knyszyńskie, które obiecał mu król Henryk Walezy. Ten pierwszy, grożąc użyciem broni palnej, bezwzględnie wypędził z Knyszyna żonę Stefana Bielawskiego wraz z dwojgiem małych dzieci. [więcej]
Wrzesień 1574 We wrześniu 1574 roku w Warszawie Jan Sariusz Zamoyski uczestniczył w obradach Sejmu konwokacyjnego. [więcej]
Maj 1575 W maju 1575 roku na zjeździe w Stężycy Jan Sariusz Zamoyski ujawnił przed szlachtą kulisy tajnych starań Maksymiliana II mających na celu pozyskanie go do udzielenia poparcia Ernestowi na zaplanowanej na listopad wolnej elekcji. [więcej]
4 czerwca 1575 4 czerwca 1575 roku zakończył się zjazd w Stężycy, na którym ustalono jedynie, że tron jest pusty i należy wybrać króla. Doszło do dalszego zaostrzenia sporów między zwaśnionymi obozami politycznymi. [więcej]
Wrzesień 1575 We wrześniu 1575 roku Jan Sariusz Zamoyski brał udział w walkach z Tatarami. [więcej]
Grudzień 1575 Na początku grudnia 1575 roku w Woli pod Warszawą podczas wolnej elekcji Jan Sariusz Zamoyski przemówił do zebranego tłumu, agitując na rzecz „Piasta". [więcej]
12 grudnia 1575 12 grudnia 1575 roku o godzinie 5 po południu na sejmie elekcyjnym w Woli pod Warszawą prymas Jakub Uchański ogłosił wybór Maksymiliana II Habsburga władcą Polski i Litwy. Następnie arcybiskup w obawie przed gniewem szlachty udał się do do kościoła. [więcej]
13 grudnia 1575 13 grudnia 1575 roku w podwarszawskiej Woli tłum szlachty od rana krzyczał „Nie chcemy Niemca!". Jan Sariusz Zamoyski stał się wówczas entuzjastą pomysłu, aby tron oddać Annie Jagiellonce, której mężem miał zostać Stefan Batory. [więcej]
14 grudnia 1575 14 grudnia 1575 roku Jan Sariusz Zamoyski wystąpił na polu elekcyjnym z propozycją, aby na władców Rzeczpospolitej Obojga Narodów wybrać Annę Jagiellonkę i Stefana Batorego. [więcej]
15 grudnia 1575 15 grudnia 1575 roku na polu elekcyjnym w Woli pod Warszawą Jan Sariusz Zamoyski był świadkiem wystawienia Dyplomu elekcyjnego Anny Jagiellonki i Stefana Batorego. [więcej]
Grudzień 1575 W grudniu 1575 roku po zakończeniu sejmu elekcyjnego Janowi Zamoyskiemu powierzono urząd kanclerza. [więcej]
Styczeń 1576 W styczniu 1576 roku podczas zjazdu w Jędrzejowie wykrystalizowało się twarde jądro stronników nowego króla. Duszą obozu „batorianów” został Jan Zamoyski, który z ogromną pasją prowadził wojnę propagandową przeciwko zwolennikom cesarza, redagując pisma procesowe i odezwy. To właśnie tam, ramię w ramię z Piotrem Zborowskim, doprowadził do zawiązania konfederacji w obronie tronu Stefana Batorego. Choć w obozie dochodziło do tarć między radykałami a biskupem Stanisławem Karnkowskim, Zamoyski – kierowany politycznym instynktem – potrafił zbudować porozumienie, które stało się fundamentem nowej władzy. [więcej]
Styczeń 1576 W połowie stycznia 1576 roku Jan Sariusz Zamoyski otrzymał pełen pochwał list od Stefana Batorego. [więcej]
1 lutego 1576 W lutym 1576 roku Jan Sariusz Zamoyski otrzymał od wysłannika Stefana Batorego Wawrzyńca Kozłowskiego list zapowiadający przybycie przyszłego króla. [więcej]
1 maja 1576 1 maja 1576 roku w katedrze wawelskiej w Krakowie Jan Sariusz Zamoyski uczestniczył w koronacji Stefana Batorego i Anny Jagiellonki.
Maj 1576 Po koronacji Jan Zamoyski stanowczo odradził Stefanowi Batoremu usuwanie przeciwników z piastowanych urzędów. Starosta bełski, doskonale wyczuwający nastroje szlacheckie, przekonał monarchę, że zamiast wywoływać polityczny huk poprzez czystki, należy wykorzystać system wakatów jako narzędzie budowania lojalności. [więcej]
16 maja 1576 16 maja 1576 roku z nominacji Stefana Batorego Jan Sariusz Zamoyski otrzymał urząd podkanclerzego koronnego. [więcej]
Czerwiec 1576 W czerwcu 1576 roku, podczas postoju w Rawie Mazowieckiej, Jan Sariusz Zamoyski zasugerował Stefanowi Batoremu wyrafinowany fortel, polegający na tym, że staroście rawskiemu Anzelmowi Gostomskiemu, zagorzałemu zwolennikowi cesarza, należało zagrozić „surogacją”, czyli oddaniem jego starostwa pod zarząd zastępczy. [więcej]
Jesień 1576 Jesienią 1576 roku mimo rozpoczętych przygotowań króla do zbrojnego starcia z Gdańskiem, Jan Sariusz Zamoyski próbował skłonić go do ugodowego rozwiązania. Podkanclerzy przewidywał w tej walce trudności wynikające z potęgi ekonomicznej miasta. [więcej]
Jesień 1576 Jesienią 1576 roku Jan Sariusz Zamoyski odsunął od wpływu na króla ludzi znających realia Wybrzeża, co doprowadziło do długotrwałych i szkodliwych sporów z Gdańskiem. [więcej]
30 października 1576 Pod koniec października 1576 roku podczas obrad sejmu w Toruniu Jan Sariusz Zamoyski wygłosił mowę, która miała skłonić posłów do uchwalenia podatków niezbędnych na zaciąg wojsk potrzebnych do zdławienia oporu Gdańska. Zamiast jednak przekonać izbę do racji monarchy, pełne emocji i łez wystąpienie podkanclerzego przyniosło skutek odwrotny do zamierzonego. W oczach szlachty starosta bełski dotąd uznawany za ich trybuna w jednej chwili stał się wizerunkowo magnatem i głównym rzecznikiem królewskiej woli. [więcej]
Listopad 1576 Pod koniec listopada 1576 roku sejm w Toruniu zakończył się. Jan Sariusz Zamoyski sugerował Stefanowi Batoremu pokojowe załatwienie konfliktu z Gdańskiem. [więcej]
1577 Jan Sariusz Zamoyski podczas konfliktu z Gdańskiem regularnie przyjmował od miasta podarki (pieniądze, sukno, nici). Stąd brały się jego pro-gdańskie sympatie. Dzięki zgodzie Stefana Batorego Jan Sariusz Zamoyski stał się głównym decydentem w sprawach pruskich i gdańskich, co pozwoliło mu na realizację polityki często sprzecznej z długofalowym interesem Rzeczypospolitej. [więcej]
14 kwietnia 1577 14 kwietnia 1577 roku wojewoda ruski Stanisław Żółkiewski zawiadomił Jana Zamoyskiego z Winnik, że w obliczu ciągłego zagrożenia ze strony Tatarów wyrusza w pole. [więcej]
Kwiecień 1577 Wiosną 1577 roku Jan Sariusz Zamoyski stał się głównym architektem skomplikowanej polityki Stefana Batorego wobec Prus Książęcych. W obliczu narastających potrzeb finansowych i militarnych króla, podkanclerzy – często wspierany przez magnata Mikołaja Firleja – skutecznie wpływał na decyzje monarchy, odciągając go od konfrontacyjnych rozwiązań na rzecz dyplomatycznych układów z margrabią Jerzym Fryderykiem z Ansbachu. [więcej]
12 czerwca 1577 12 czerwca 1577 roku w Pruszczu Gdańskim Jan Sariusz Zamoyski wziął udział w naradzie wojennej, w trakcie której zderzyły się dwa odmienne plany operacyjne dotyczące dalszego prowadzenia wojny.
Lato 1577 Podczas oblężenia Gdańska Jan Sariusz Zamoyski aktywnie wspierał Stefana Batorego, biorąc udział w naradach i potyczkach zbrojnych. Jednocześnie jednak, wbrew królowi, prowadził własną grę: potajemnie korespondował z gdańskim patrycjatem, oferując mu wstawiennictwo w zamian za korzyści majątkowe. [więcej]
16 września 1577 16 września 1577 roku w Malborku Jan Sariusz Zamoyski uczestniczył w audiencji udzielonej przez Stefana Batorego delegacji margrabiego Jerzego Fryderyka z Brandenburgii. [więcej]
Wrzesień 1577 We wrześniu 1577 roku w Malborku za namową Jana Zamoyskiego Stefan Batory zdecydował się na zawarcie kluczowego, choć kontrowersyjnego porozumienia dyplomatycznego, Królewską zgodę na objęcie kurateli nad chorym księciem pruskim Albrechtem Fryderykiem otrzymał margrabia Jerzy Fryderyk z rodu Hohenzollernów. [więcej]
12 grudnia 1577 12 grudnia 1577 roku w wojnie z Gdańskiem zawarto pokojowe porozumienie. Stefan Batory nie otrzymawszy pełnego wsparcia dla swojej polityki u poddanych, ostatecznie ustąpił Gdańskowi. [więcej]
Grudzień 1577 Gdy 12 grudnia 1577 roku zawarto kompromis, Jan Sariusz Zamoyski rzeczywiście złagodził jego warunki na korzyść miasta. Choć Stefan Batory dostrzegał przekupstwo swoich dostojników, nie wyciągnął wobec podkanclerzego konsekwencji, ceniąc jego kompetencje wyżej niż tę słabość. Działanie Jana Zamoyskiego wynikało z jego przekonań o potrzebie autonomii handlowej miast – własne zyski traktował on nie jako zdradę stanu, lecz jako należne wynagrodzenie za wyświadczoną protekcję. [więcej]
29 grudnia 1577 29 grudnia 1577 roku w Warszawie Jan Sariusz Zamoyski ożenił się z Krystyną Radziwiłłówną, córką nieżyjącego kanclerza wielkiego litewskiego Mikołaja Radziwiłła Czarnego, co sfinalizowało jego trzyletnie starania i wprowadziło go w szeregi najpotężniejszego rodu w Wielkim Księstwie Litewskim. [więcej]
12 stycznia 1578 12 stycznia 1578 roku w Ujazdowie pod Warszawą odbyła się premiera pierwszej polskiej tragedii – „Odprawy posłów greckich” Jana Kochanowskiego. Sztuka została wystawiona na cześć Jana Zamoyskiego w ramach jego hucznych weselnych uroczystości i w obecności pary królewskiej: Stefana Batorego i Anny Jagiellonki. [więcej]
21 stycznia 1578 21 stycznia 1578 roku w Warszawie podczas obrad sejmu Jan Sariusz Zamoyski przedstawił propozycje dworu, które koncentrowały się na relacjach Rzeczypospolitej Obojga Narodów z Moskwą i Tatarami. [więcej]
21 stycznia 1578 21 stycznia 1578 roku w Warszawie podczas obrad Sejmu Jan Sariusz Zamoyski dowodził z mównicy, że na podstępną napaść Moskwy należy odpowiedzieć potężną wyprawą, która wstrząśnie carem i odstraszy go przed kolejnymi najazdami. Wskazywał, że dotychczasowe niepowodzenia wynikały z ograniczeń nakładanych przez sejmiki, które zezwalały jedynie na obronę kraju, zakazując działań ofensywnych. [więcej]
1 marca 1578 1 marca 1578 roku Stefan Batory wyniósł Jana Zamoyskiego na urząd kanclerza, który wakował od niedawna po Piotrze Wolskim. Było to ukoronowanie jego błyskawicznej kariery i sięgnięcie po najważniejsze faktyczne dygnitarstwo w państwie. [więcej]
15 września 1578 We wrześniu 1578 roku Jan Sariusz Zamoyski doradził Stefanowi Batoremu, aby w celu wzmocnienia ochrony granic pozostawić hetmana polnego Mikołaja Sieniawskiego na ziemiach ruskich. [więcej]
Październik 1578 W październiku 1578 roku Jan Sariusz Zamoyski dołączył do króla przebywającego w Łańcucie. Tu w obecności Stefana Batorego podkanclerzy wpadł w furię i poturbował dworzanina Cikowskiego z wpływowej polskiej rodziny, wywołując powszechną krytykę swojego zachowania u świadków tego zajścia. [więcej]
Luty 1579 W lutym 1579 roku w Grodnie na posiedzeniach poszerzonej o szlachtę rady senatu Jan Sariusz Zamoyski radził, aby uderzyć na Połock. [więcej]
1579 Na potrzeby kampanii połockiej Jan Sariusz Zamoyski na własny koszt wystawił 600-osobowy oddział piechoty, w którego skład wchodziło 200 Szkotów, a resztę stanowili przedstawiciele drobnej szlachty zaściankowej. [więcej]
Czerwiec 1579 Tuż przed wyprawą połocką Anna Jagiellonka napisała do Jana Zamoyskiego ostry list w sprawie dóbr knyszyńskich, który odzwierciedlał jej powszechnie znaną niechęć do niego. [więcej]
Lipiec 1579 W lipcu 1579 roku dwudziestokilkutysięczna armia zgromadziła się w Świrze. Wśród zgromadzonych sił obok oddziałów koronnych, litewskich i węgierskich znalazły się roty niemieckie oraz kozackie, a całością dowodzili wybitni wodzowie. Choć Jan Sariusz Zamoyski nie miał za sobą wcześniejszej przeszłości wojskowej, został dopuszczony do najbardziej poufnych narad, a Stefan Batory wielokrotnie liczył się z jego rozsądnymi radami. [więcej]
11 sierpnia 1579 Przed rozpoczęciem oblężenia Połocka podczas narady wojennej Jan Sariusz Zamoyski forsował swoją koncepcję atakowania twierdzy od strony wschodniej. [więcej]
Sierpień 1579 W trakcie zażartych szturmów przeprowadzanych na połocką twierdzę Jan Sariusz Zamoyski nie ograniczał się do narad sztabowych – osobiście prowadził do boju wystawioną przez siebie rotę piechoty. Kanclerz ramię w ramię ze Stefanem Batorym przekonywał zniechęcone trudnymi warunkami, głodem i chorobami żołnierstwo, że lepiej zginąć od kul w walce o honor narodowy, niż odstąpić od oblężenia i okryć się hańbą, co na powrót rozpalało animusz wojska do walki. [więcej]
Sierpień 1579 W trakcie krytycznego momentu obrony, gdy załodze twierdzy udało się na chwilę ugasić nocny pożar i przeprowadzić groźne przeciwnatarcie, kluczową rolę odegrał oddział kanclerza – 200 żołnierzy Jana Zamoyskiego brawurowo zatrzymało i odparło atak moskiewski. [więcej]
29 sierpnia 1579 29 sierpnia 1579 roku Mikołaj Mielecki – obawiając się paniki w armii i widząc przeciwnatarcie Moskali – zsiadł z konia i na czele szlachty ruszył w kierunku szańców. Podobny krok chciał uczynić król Stefan Batory, który z tarczą w ręku zamierzał osobiście dołączyć do szturmu, jednak przed tym ruchem odwiódł go podstoli królewski Jerzyna. W tym samym czasie załoga Połocka rozpoczęła gwałtowny ostrzał, podczas którego stojący obok monarchy jeździec, który chwilę wcześniej zastąpił zmieniającego wierzchowca kanclerza Jana Zamoyskiego, padł trupem od wrogiej kuli. [więcej]
30 sierpnia 1579 30 sierpnia 1579 roku wojska polsko-litewskie ukończyły z pozytywnym rezultatem oblężenie Połocka . [więcej]
Wrzesień 1579 W ręce Jana Zamoyskiego dostała się najcenniejsza zdobycz całej wyprawy połockiej - biblioteka, którą kanclerz umieścił w prywatnej kolekcji w Zamościu. [więcej]
Listopad 1579 - styczeń 1580 23 listopada 1579 roku w Warszawie rozpoczęły się obrady Sejmu. W trakcie obrad Jan Sariusz Zamoyski po mistrzowsku zmierzył się z opozycją szlachecką, przełamując jej tradycyjną niechęć do wypraw zbrojnych. Wygłosił płomienną mowę, w której podkreślił wagę niedawnego triumfu nad Rosją i przekonał posłów do uchwalenia podatków. [więcej]
Styczeń 1580 W styczniu 1580 roku obrażony pominięciem w nagrodach Mikołaj Mielecki zrezygnował z urzędu hetmańskiego. W tej sytuacji Stefan Batory nie powołał nowego hetmana, a obowiązki te przejął Jan Zamoyski. [więcej]
Luty 1580 W lutym 1580 roku rosnący dystans i obojętność króla Anna Jagiellonka zaczęła przypisywać Janowi Zamoyskiemu. Urażony tą sytuacją i widzący brak perspektyw na potomstwo w tym małżeństwie kanclerz zaczął planować rozwód Stefana Batorego, starając się pozyskać do tego celu biskupów Stanisława Karnkowskiego i Piotra Myszkowskiego. [więcej]
28 lutego 1580 28 lutego 1580 roku w Warszawie podczas połogu zmarła żona Jana Zamoyskiego Krystyna Radziwiłłówna, a wkrótce potem także ich nowo narodzona córka Halszka. Pogrążony w głębokiej depresji kanclerz odciął się od świata i wyjechał do Knyszyna, by w samotności przeżywać stratę. [więcej]
26 marca 1580 26 marca 1580 roku w Warszawie Jan Sariusz Zamoyski uczestniczył w pogrzebie swojej żony Krystyny Radziwiłłówny, która została pochowana w kościele św. Anny w Warszawie obok księżnej mazowieckiej Anny Radziwiłłówny. [więcej]
18 czerwca 1580 18 czerwca 1580 roku w Wilnie wykonano egzekucję litewsko-ruskiego magnata Hrehorego Ościka zamieszanego w spisek na życie Stefana Batorego. W sprawę wmieszany był również podwładny Jana Zamoyskiego pisarz kancelarii koronnej niejaki Dymidecki. [więcej]
Lipiec 1580 W połowie lipca 1580 roku w Czaśnikach odbył się przegląd zgromadzonych sił. Największe wrażenie wywarła sześciotysięczna dywizja Jana Zamoyskiego, której żołnierze wystąpili w czarnych strojach na znak żałoby po niedawno zmarłej żonie kanclerza.
29 lipca 1580 29 lipca 1580 roku korpus Jana Zamoyskiego ruszył wzdłuż lewego brzegu Dźwiny w trzech grupach, z których każda poruszała się w towarzystwie wozów taborowych. [więcej]
Lipiec / sierpień 1580 Wojska dowodzone przez Jana Zamoyskiego weszły na grząskie tereny za Surażem, zmuszone do torowania sobie drogi przez błota i lasy oraz budowania mostków i przepraw z chrustu, co było celową polityką Iwana IV ułatwiającą kontrolę nad ludnością. [więcej]
6 / 7 sierpnia 1580 roku W nocy z 6 na 7 sierpnia 1580 roku wojska dowodzone przez Jana Zamoyskiego skutecznie zakończyły oblężenie Wieliżu.
8 sierpnia 1580 8 sierpnia 1580 roku Stefan Batory przybył do Wieliża na przegląd wojsk, witany hukiem armat i bębnami. Jan Sariusz Zamoyski wygłosił mowę powitalną, a król podziękował wojsku za męstwo okazane podczas oblężenia Wieliża i obiecał nagrody. [więcej]
Sierpień 1580 W Wieliżu zdecydowano o podziale sił Rzeczypospolitej Obojga Narodów na dwie odrębne kolumny, które miały podążać w kierunku Wielkich Łuków. Prawa kolumna pod wodzą kanclerza Jana Zamoyskiego osłaniała flankę wojsk królewskich, podczas gdy Stefan Batory z głównymi siłami zmierzał przez Uświat.
11 sierpień 1580 Kolumna Jana Zamoyskiego, zmuszona odesłać ciężki sprzęt do Suraża, wyruszyła 11 sierpnia 1580 roku z Wieliża w stronę Toropca, by 25 sierpnia dotrzeć bezdrożami do miejsca spotkania z królem pod monasterem Koptia.
25 sierpnia 1580 25 sierpnia 1580 roku Jan Sariusz Zamoyski uczestniczył w rekonesansie zamku w Wielkich Łukach.
27 sierpnia 1580 27 sierpnia 1580 roku pułk Jana Zamoyskiego przeprawił się na lewy brzeg Łowati, zajmując pozycje od północy i północnego wschodu wraz z całą piechotą polską oraz węgierską. [więcej]
31 sierpień 1580 31 sierpnia 1580 roku Jan Sariusz Zamoyski wyznaczył nagrody dla ochotników, którzy chcieliby podjąć próbę podpalenia łuczywem wałów w Wielkich Łukach. [więcej]
2 września 1580 2 września 1580 roku Jan Sariusz Zamoyski nakazał kopać transzeję pod największą wieżę zamkową. Gdy rota Łukasza Sernego natrafiła na pale, śmiałek osłaniany przez własną artylerię dobiegł do baszty. Po dołączeniu ochotników wykopano dziurę w pobliżu okna strzelniczego i po zażartej walce wręcz wrzucono do środka płonące łuczywa, co pod wieczór wywołało potężny pożar wieży. [więcej]
4 września 1580 4 września 1580 roku po dziesięciu dniach oblężenia i dzięki wcześniejszemu podpaleniu umocnień, załoga Wielkich Łuków zaczęła się szykować do poddania twierdzy. [więcej]
5 września 1580 5 września 1580 roku oblężenie Wielkich Łuków zakończyło się wielką rzezią. [więcej]
5 października 1580 5 października 1580 roku Jan Sariusz Zamoyski rozpoczął oblężenie Zawołocza. [więcej]
7 października 1580 Mimo trudnej sytuacji, na zwołanej przez Jana Zamoyskiego naradzie większość oficerów odrzuciła pomysł odstąpienia od oblężenia Zawołocza. [więcej]
20 października 1580 Na rozkaz Jana Zamoyskiego zbudowano dwa osobne mosty (dla Polaków i Węgrów), aby uniknąć tłoku i rywalizacji, które wcześniej utrudniały atak. W dniu szturmu kanclerz wyjechał przed szeregi i wygłosił płomienną przemowę. [więcej]
23 październik 1580 23 października 1580 roku podjęty przez Jana Zamoyskiego wysiłek zdobycia Zawołocza zakończył się pełnym sukcesem. [więcej]
24 październik 1580 Po zakończonym oblężeniu Zawołocza Jan Sariusz Zamoyski obdarował większość rosyjskiej załogi wolnością, a uwięził jedynie wodzów, którzy sprzeciwiali się kapitulacji. Uwięzionych dowódców wręcz zaprosił na uroczystą ucztę wydaną dla uczczenia zwycięstwa. [więcej]
Październik 1580 Ponieważ Zawołocze leżało na szlaku z Wielkich Łuków do Pskowa, Jan Sariusz Zamoyski zostawił w nim cały ciężki sprzęt oraz działa. Do obrony twierdzy wyznaczono 880 Węgrów pod dowództwem Jerzego Zybryka. [więcej]
22 stycznia - 8 marca 1581 22 stycznia 1581 roku rozpoczęły się w Warszawie obrady sejmu, podczas których Jan Zamoyski podsumował dotychczasowe walki i niepowodzenia w pokojowych negocjacjach, po czym zażądał od posłów podatków na trzy lata z góry. [więcej]
22 stycznia - 8 marca 1581 Podczas obrad sejmu w Warszawie Jan Zamoyski użył całego swojego talentu retorycznego, przekonując posłów, że Moskwę trzeba całkowicie osłabić i odciąć od morza, zamiast iść na zgubny kompromis. [więcej]
Wiosna 1581 Wiosną 1581 roku Warszawie Jan Zamoyski miał okazję spotkać się z posłami Iwana IV i wysłannikiem papieża Grzegorza XIII Antonio Possevino. [więcej]
15 lipca 1581 15 lipca 1581 roku w Połocku Stefan Batory otrzymał długi i obraźliwy list Iwana IV. Po zapoznaniu się z treścią Jan Sariusz Zamoyski zasugerował, aby wysłać do Moskwy księgi historyczne, które miały obalić m.in. mity o rzymskim pochodzeniu cara. [więcej]
10 sierpnia 1581 W sierpniu 1581 roku podczas postoju w Worońcu Jan Sariusz Zamoyski otrzymał od Stefana Batorego nominację na hetmana wielkiego koronnego. [więcej]
11 sierpnia 1581 Dzień po nominacji na hetmana wielkiego koronnego Jan Sariusz Zamoyski obnosił się z insygniami władzy i epatował swoim statusem, co budziło lekki sarkazm otoczenia. Mimo to przejął dowództwo nad wojskiem twardą ręką. Wprowadził bardzo surowe artykuły wojenne, które miały na celu utrzymanie dyscypliny – zarówno w relacjach z ludnością cywilną (zakaz grabieży, gwałtów i niszczenia mienia), jak i w samym obozie. Nowy hetman bezwzględnie egzekwował nowe prawo. Między innymi dwie kobiety boleśnie odczuły złamanie zakazów obozowych - jedna została stracona za cudzołóstwo, a drugiej za nieprzestrzeganie regulaminu obcięto uszy i nos oraz wymierzono chłostę. [więcej]
12 sierpnia 1581 12 sierpnia 1581 roku w Worońcu Jan Sariusz Zamoyski i Stefan Batory dokonali przeglądu wojsk. [więcej]
15 sierpnia 1581 Z Worońca wyprowadził swoje wojsko Jan Zamoyski – blisko 1800 konnicy i 900 piechoty – które to siły skierowały się następnie na Psków. [więcej]
18 sierpnia 1581 18 sierpnia 1581 roku Jan Sariusz Zamoyski rozpoczął oblężenie Ostrowa, które po dwóch dniach intensywnego bombardowania zakończyło się pełnym sukcesem, otwierając drogę do Pskowa. [więcej]
22 sierpnia 1581 22 sierpnia 1581 roku pułk Jana Zamoyskiego opuścił Ostrów i ruszył w stronę Pskowa.
24 sierpnia 1581 24 sierpnia 1581 roku rozpoczęło się oblężenie Pskowa. [więcej]
25 sierpnia 1581 Już pierwszego dnia oblężenia Jan Sariusz Zamoyski dokonał osobistego, niebezpiecznego objazdu murów Pskowa, wchodząc w zasięg ognia rosyjskiej artylerii. [więcej]
28 sierpnia 1581 28 sierpnia 1581 roku pod Pskowem Jan Sariusz Zamoyski uczestniczył w defiladzie wojska.
30 sierpnia 1581 30 sierpnia 1581 roku pod Pskowem po rozlokowaniu wojsk Jan Sariusz Zamoyski zwołał naradę, na kórej między innymi stanowczo zakazał harców pod murami oraz samowolnego wysyłania czeladzi po żywność. Na koniec narady hetman wyznaczył wojewodę bracławskiego Janusza Zbaraskiego na swojego zastępcę.
1 / 2 września 1581 W nocy z 1 na 2 września 1581 roku rozpoczęto ciche kopanie szańców, które załoga twierdzy zauważyła dopiero o północy, wszczynając gwałtowną kanonadę trwającą do rana. [więcej]
4 września 1581 4 września 1581 roku podjęto próbę odwrócenia uwagi załogi Pskowa od kopanych aproszy poprzez podszańcowanie się z innej strony. [więcej]
5 / 6 września 1581 7 września 1581 roku o świcie pod hasłem „W Bogu nadzieja” rozpoczęto ostrzał umocnień Pskowa przy użyciu 19 ciężkich dział. [więcej]
7 września 1581 Wojsko wykazywało ogromny zapał i ducha walki. W prace oblężnicze i zwożenie materiałów do budowy stanowisk artyleryjskich z pełnym zaangażowaniem włączały się nawet elitarne oddziały. Żołnierze gorliwie kopali zygzakowate okopy (aprosze), by zbliżyć się do murów w południowej części miasta. [więcej]
8 września 1581 Opierając się na optymistycznych doniesieniach jednego z hajduków o wielkim wyłomie w murach, Stefan Batory zezwolił na szybki szturm. Polacy, Litwini, Węgrzy, Niemcy oraz oddział 1500 ochotników z jazdy zdołali opanować rumowisko zniszczonych baszt, zatknęli tam królewskie sztandary i zaczęli wchodzić w głąb miasta. Zmobilizowani przez dzwony cerkiewne Rosjanie, duchowo wspierani przez igumena Tichona niosącego relikwie, ruszyli do zmasowanego kontrataku. W chaosie i dymie walki atakujący musieli się wycofać. [więcej]
9 września 1581 Nieudany szturm wywołał głęboki kryzys i gniew w obozie, skierowany przeciwko królowi i hetmanowi. Żołnierze winili za porażkę słuchanie niepewnych doniesień pojedynczego hajduka zamiast odczekania jeszcze jednego dnia i lepszego przygotowania wyłomu. [więcej]
16 września 1581 16 września 1581 roku, po tym jak dwa moskiewskie stateczki rzeczne bez przeszkód przedostały się do twierdzy, Jan Sariusz Zamoyski polecił Mikołajowi Uhrowieckiemu zablokowanie drogi wodnej i zorganizowanie zasadzki.
20 września 1581 Trudna sytuacja w obozie pod Pskowem powodowała, że w obozie szerzyły się kradzieże, samowolne powroty żołnierzy do domów oraz żądania wypłaty żołdu pod groźbą zerwania przysięgi wojskowej. Odpowiedzialność za utrzymanie porządku spoczywała na Janie Zamoyskim, który stosował rozmaite sposoby, aby karność wojska. [więcej]
Wrzesień 1581 We wrześniu 1581 roku pod Pskowem Andrzej Zborowski oburzył się na Jana Zamoyskiego zakuciem w kajdany dworzanina królewskiego Gołkowskiego za wywołanie burdy. [więcej]
Październik 1581 W październiku 1581 roku długie oblężenie Pskowa doprowadziło do ogołocenia z zapasów żywności pobliskich terenów i zmusiły wojska królewskie do sprowadzania żywności z coraz odleglejszych miejsc, co wiązało się z ryzykiem dotkliwych strat. Jan Sariusz Zamoyski nakazał, aby każda chorągiew wydzielała 1/5 swojego składu do eskorty, w celu zapewnienia bezpieczeństwa akcjom aprowizacyjnym. [więcej]
Październik 1581 Rosjanie wewnątrz twierdzy również cierpieli ogromne udręki. Przejęte listy wskazywały, że Psków utrzyma się co najwyżej do przedwiośnia, jednak mało kto w obozie wierzył w te szacunki, perspektywa kolejnych miesięcy spędzonych pod murami była bowiem przerażająca. Obwiniany o wszystko Jan Sariusz Zamoyski stał się obiektem drwin. Szczególnie złośliwi byli Litwini z hetmanem wielkim Mikołajem Radziwiłłem na czele. W obozie krążyły paszkwile i wierszyki wyśmiewające przeszłość kanclerza jako studenta i rektora w Padwie. [więcej]
22 października 1581 22 października 1581 roku uwagę od problemów Stefana Batorego i Jana Zamoyskiego odwrócił powrót Krzysztofa Radziwiłła i Filona Kmity-Czarnobylskiego. Ich dwumiesięczny łupieski rajd w głąb Rosji wywołał entuzjazm w obozie. [więcej]
23 października 1581 23 października 1581 roku podczas narad wojennych Jan Sariusz Zamoyski starał się przekonać, że porzucenie obozu wiązałoby się z uciążliwym kwaterunkiem żołnierzy na zimę, trudnościami ze zwoływaniem wojska i uzyskaniem nowych poborów od sejmu, a także dodałoby otuchy nieprzyjacielowi, podczas gdy legat Possewino prowadził już układy z carem. [więcej]
4 listopada 1581 4 listopada 1581 roku w kwaterze Jana Zamoyskiego odbyła się narada, podczas której tylko część rotmistrzów wyraziła gotowość pozostania pod Pskowem, podczas gdy inni chcieli wracać do kraju ze względu na planowany odjazd króla i domagali się przynajmniej częściowej wypłaty zaległego żołdu.
5 listopada 1581 Bankiet zorganizowany dla dowódców przez Jana Zamoyskiego ułatwił rozmowy, ponieważ wielu z nich otrzymało wówczas obietnice wakujących urzędów lub królewszczyzn, co powiększyło grono zwolenników dalszej blokady. [więcej]
Listopad 1581 Po dwóch nieudanych atakach oraz fiasku operacji przeciwko Ławrze Peczerskiej zrezygnowano z dalszych szturmów na Psków. Armia przeszła do strategii wzięcia twierdzy głodem. Jazda skutecznie i dzień w dzień uszczelniła kordon wokół miasta, odcinając pskowian od wszelkich dostaw żywności i zaopatrzenia wojennego. Pod Pskowem zostało łącznie nieco ponad 20 000 żołnierzy. Węgrzy, wspierani przez swoich dowódców (w tym Baltazara Batorego), wciąż odmawiali posłuszeństwa hetmanowi. Janowi Zamoyskiemu udało się natomiast ułożyć relacje z Janem i Andrzejem Zborowskimi. [więcej]
1 grudnia 1581 1 grudnia 1581 roku, w związku z wyjazdem Stefana Batorego, Jan Sariusz Zamoyski przejął dowództwo w oblężeniu Pskowa. [więcej]
2 grudnia 1581 Po wyjeździe Stefana Batorego Jan Sariusz Zamoyski ustanowił zaufaną sześcioosobową radą wojenną, lecz wkrótce część tego grona wyjechało na negocjacje pokojowe do Kiwerowej Horki - niewielkiej wioski pomiędzy Pskowem a Jamem Zapolskim. [więcej]
Grudzień 1581 Mimo dowodzenia wojskiem pod Pskowem, Jan Sariusz Zamoyski nie porzucił obowiązków kanclerskich. Z jego polowej kancelarii wychodziły kluczowe dokumenty. [więcej]
13 grudnia 1581 13 grudnia 1581 roku w Kiwerowej Horce opodal Jamu Zapolskiego rozpoczęły się decydujące rozmowy pokojowe, których celem było zakończenie wojny Rzeczypospolitej Obojga Narodów z Rosją. Jan Sariusz Zamoyski czuwał Nad przebiegiem negocjacji. [więcej]
Grudzień 1581 Mimo prowadzonych rozmów pokojowych, walki pod Pskwem trwały nadal. Armia dziesiątkowana była przez ogień wroga, głód i srogie mrozy – codziennie zwieziono ze straży zamarzniętych lub skostniałych wartowników. [więcej]
20 grudnia 1581 20 grudnia 1581 roku pod Pskowem zapanowały tak silne mrozy, że służba wartownicza stała się niezwykle uciążliwa. Jedna trzecia wojska cierpiała z powodu chorób i przeziębień, masowo odmrażano nosy i uszy. Jan Sariusz Zamoyski musiał zmodyfikować zasady pełnienia straży: zredukowano liczebność patroli do minimum, skrócono czas ich służby, a większe siły wystawiano jedynie rano i wieczorem. [więcej]
Grudzień 1581 W obliczu ekstremalnych trudów pod Pskowem Jan Sariusz Zamoyski wykazał się niezwykłym hartem ducha. Bezwzględnie egzekwował porządek: w obozie stanął pręgierz i szubienica, a za nieposłuszeństwo (nawet wobec szlachty) karano m.in. sadzeniem na kole czy chłostą korbaczem. Surowość szła w parze z hojnością i dbałością o żołnierzy. Hetman potrafił rozładować napięcie wisielczym humorem i dowcipami. W połowie grudnia 1581 roku zaczął słać do króla listy z żądaniem wypłaty żołdu i dostarczenia ciepłej odzieży. [więcej]
4 stycznia 1582 Obrońcy, widząc słabość oblegających, przeprowadzali ataki na oblegających. Jeden z nich miał miejsce 4 stycznia 1582 roku i mógł przynieść Polakom klęskę. Sytuację uratował jednak Jan Sariusz Zamoyski, który trzymał w pogotowiu silny odwód kawaleryjski i błyskawicznie rzucił go do walki. [więcej]
Styczeń 1582 W styczniu 1582 roku Jan Sariusz Zamoyski uległ namowom Stanisława Żółkiewskiego i zdecydował się na podstępny rewanż za wcześniejsze złamanie rozejmu przez Rosjan. Za sprawą oficera artylerii Jana Ostrowieckiego skonstruowano tzw. machinę piekielną, którą ukryto w skrzyni udającej cenne dary i wysłano do Pskowa. [więcej]
15 stycznia 1582 15 stycznia 1582 roku w Kiwerowej Horce, wiosce położonej między Pskowem a Jamem Zapolskim podpisano dziesięcioletni rozejm kończący wojnę. Rzeczpospolita odzyskała Inflanty i Połock. [więcej]
17 stycznia 1582 17 stycznia 1582 roku pod Pskowem Jan Sariusz Zamoyski spotkał się z wysłannikiem moskiewskim Aleksandrem Chruszczowem, który przybył z wiadomością o podpisaniu rozejmu w Jamie Zapolskim. Poseł odmówił zjedzenia śniadania z hetmanem, pospiesznie kierując się pod mury Pskowa, aby uratować oblężonych przed dalszym rozlewem krwi. [więcej]
6 lutego 1582 6 lutego 1582 roku Jan Sariusz Zamoyski oraz wycieńczona armia wyjechali spod murów Pskowa. Wojsko maszerowało z godnością i w dobrym szyku, robiąc ogromne wrażenie na obserwującym to widowisko nieprzyjacielu. [więcej]
Luty 1582 W drodze powrotnej wojska Jana Zamoyskiego przejmowały opuszczone przez Rosjan zamki inflanckie. [więcej]
13 marca 1582 13 marca 1582 roku Jan Sariusz Zamoyski wjechał do Rygi, gdzie spotkał się z król Stefanem Batorym, aby zdać relację z kampanii. Obydwaj uzgodnili kwestię obsadzenia stanowiska gubernatora Inflant – nowym zarządcą mianowano szwagra hetmana biskupa wileńskiego Jerzego Radziwiłła. [więcej]
Kwiecień 1582 Pod koniec kwietnia 1582 roku schorowany i wychudzony, ale dumny Jan Sariusz Zamoyski dotarł do swojego ukochanego Knyszyna, aby wreszcie odpocząć po trudach kampanii i całej wojny moskiewskiej. [więcej]
Październik 1582 W październiku 1582 roku Jan Sariusz Zamoyski uczestniczył w obradach warszawskiego Sejmu, który zakończył się awanturami i kłótniami, nie przynosząc żadnych pożytecznych rozstrzygnięć. [więcej]
Grudzień 1582 Z końcem roku 1582 roku Jan Sariusz Zamoyski, stojąc w obliczu oskarżeń wysuwanych przez posłów chana pod adresem Kozaków oraz realnego zagrożenia najazdem tatarskim, podjął zdecydowane kroki obronne. Hetman wielki koronny udał się na Ruś Czerwoną, gdzie na własny koszt zaciągnął nowe chorągwie oraz zgromadził artylerię i amunicję. [więcej]
Marzec 1583 Na początku marca 1583 roku Jan Sariusz Zamoyski, monitorując zagrożenie ze strony Chanatu Krymskiego, stwierdził niepokojącą aktywność ordy w rejonie Bracławia. Hetman nie musiał jednak osobiście interweniować, gdyż stacjonujące w tamtym rejonie oddziały Konstantego Ostrogskiego stanęły na wysokości zadania, skutecznie rozbijając tatarskie czambuły i zabezpieczając ten odcinek granicy przed spustoszeniem. [więcej]
12 czerwca 1583 12 czerwca 1583 roku w Krakowie Jan Sariusz Zamoyski wziął ślub z bratanicą króla Gryzeldą Batorówną. Uroczystości trwały niemal dwa tygodnie i zgromadziły elity państwa z parą królewską na czele. Goście mogli zobaczyć pokazy fajerwerków, popisy piechoty, turnieje rycerskie na rynku oraz widowiskowy korowód mitologiczny połączony z prezentacją trofeów i modeli zdobytych miast. [więcej]
Sierpień 1589 W sierpniu 1583 roku, w związku z rozpoczętą agresją tatarską Jan Sariusz Zamoyski przybył do Lwowa. Hetman wielki koronny, mimo nacisków arcybiskupa lwowskiego Jana Dymitra Solikowskiego na stoczenie walnej bitwy, zachował trzeźwą ocenę sytuacji. Dysponując zaledwie 2 tysiącami żołnierzy przeciwko 25-tysięcznej ordzie, uznał plan otwartej konfrontacji za nierealny.
Jan Sariusz Zamoyski skupił się na strategii defensywnej: wzmocnił kluczowe punkty oporu – Kamieniec Podolski oraz Trembowlę. Jazdę zatrzymał jako siłę mobilną przy sobie.
Sierpień 1589 W drugiej połowie sierpnia 1583 roku Tatarzy zaatakowali Baworów, w którym przebywała siostra Jana Zamoyskiego Elżbieta. Hetman, dowiedziawszy się o oblężeniu, natychmiast wysłał z odsieczą oddział około 1100 żołnierzy pod dowództwem doświadczonych rotmistrzów. Mimo że siły polskie były kilkakrotnie mniejsze od tatarskich, pod murami zamku doszło do niezwykle zaciętej bitwy.
Grudzień 1589 Po doświadczeniach z 1589 roku hetman Jan Zamoyski przystąpił do intensywnej rozbudowy potencjału obronnego Rzeczypospolitej, przygotowując się na dalszą eskalację konfliktu. W grudniu 1583 roku Jan Sariusz Zamoyski dysponował już znacznymi siłami jazdy i piechoty. [więcej]
Kwiecień 1590 W kwietniu 1590 roku podczas sejmu Jan Sariusz Zamoyski zaproponował stworzenie armii liczącej łącznie aż 85 tysięcy żołnierzy, której celem miało być przejęcie kontroli nad Mołdawią i Wołoszczyzną. Sejm zgodził się na pobór podatku i udzielił hetmanom niezwykle szerokich uprawnień, pozwalając im na prowadzenie działań wojennych z pominięciem króla i rady wojennej. Plany te wkrótce spotkały się z gwałtowną kontrą ze strony szlachty wielkopolskiej. [więcej]
Lipiec 1590 W lipcu 1590 roku Jan Sariusz Zamoyski spodziewając się najazdu tatarskiego, zgromadził w głębi kraju siły liczące ponad 10 tysięcy żołnierzy, obejmujące wojska regularne, poczty magnackie oraz pospolite ruszenie. Plany polskich dowódców pokrzyżowała jednak nieprzewidywalna taktyka Tatarów. Najeźdźcy, obrawszy za główny cel habsburskie Węgry, przeszli przez mołdawską Besarabię i wtargnęli na Pokucie, wykorzystując linię Dniestru jako naturalną osłonę przed polskimi wojskami. [więcej]
Luty 1594 Na początku 1594 roku Jan Sariusz Zamoyski, odpowiadając na prośby Wiednia o wsparcie, zaproponował przejście do wojny zaczepnej. Jego ambitny plan zakładał uniezależnienie Mołdawii, usunięcie Tatarów z Krymu i wyparcie Turków za Dunaj. [więcej]
Marzec 1594 W marcu 1594 roku Jan Sariusz Zamoyski polecił hetmanowi Stanisławowi Żółkiewskiemu zwiększenie liczebności wojsk kwarcianych do 2200 koni. Równolegle kanclerz koncentrował wojska nadworne, prywatne oraz wybrańców w obozie pod Założcami, wznosząc umocnienia typu zasiekowego. [więcej]
Maj 1594 W maju 1594 roku Jan Sariusz Zamoyski, mając na uwadze poprzednie doświadczenia i informacje od Kozaków, zarządził koncentrację sił w okolicach Sambora i Gródka Jagiellońskiego.
7 lipca 1594 7 lipca 1594 roku Jan Sariusz Zamoyski wyruszył z Gródka Jagiellońskiego z 400 żołnierzami, docierając do okopanego obozu nad rzeką Błożewką 15 km na północ od Sambora.
9 lipca 1594 9 lipca 1594 roku Jan Sariusz Zamoyski nie podjął próby zbrojnego zatarasowania drogi Tatarom. Uznał, że wydanie bitwy byłoby zbyt ryzykowne.
10 lipca 1594 10 lipca 1594 roku Jan Sariusz Zamoyski wysłał w pogoń za ordą ok. 8 tys. jazdy, która pod Drohobyczem i Borysławem połączyła się z wojskiem kwarcianym Stanisława Żółkiewskiego oraz pospolitakami, tworząc pokaźny korpus pościgowy.
Wrzesień 1594 We wrześniu 1594 roku Jan Sariusz Zamoyski przebywał w obozie pod Łastówką.

Szukaj:

Zapisz się na bezpłatny newsletter:

Poprzednik:

Mikołaj Mielecki

Żony i potomstwo:

Pierwszą żoną Jana Zamoyskiego została w 1571 roku Anna Ossolińska. Para nie doczekała się potomstwa.

Drugą żoną Jana Zamoyskiego została 29 grudnia 1577 roku Krystyna Radziwiłłówna. Małżeństwo pozostało bezdzietne.

Trzecią żoną Jana Zamoyskiego została 12 czerwca 1583 roku Gryzelda Batorówna. Związek okazał się bezdzietny.

Czwartą żoną Jana Zamoyskiego została Barbara Tarnowska

  1. Tomasz Zamoyski

Następca:

Stanisław Żółkiewski

Copyright © 2006-2026 www.zamki.name. Wszystkie prawa zastrzeżone.

1100

Nasz serwis, podobnie jak inne warownie w sieci, używa ciasteczek w celach statystycznych oraz aby serwować Ci reklamy (Google AdSense) dopasowane do Twoich zainteresowań. Dzięki temu możemy dbać o renowację naszych treści. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
Akceptuję. Nie pokazuj więcej