Zygmunt II August - kalendarium życia

Dynastia:Jagiellonów

Urodzony:1 sierpnia 1520 roku
w Krakowie

Zmarł:7 lipca 1572 roku
w Knyszynie

1 sierpnia 1520 Zygmunt II August urodził się 1 sierpnia 1520 roku w Krakowie. [więcej]

1 września 1520 1 września 1520 roku w Krakowie Zygmunt II August został ochrzczony. [więcej]

1522 W 1522 roku Bona Sforza wysunęła propozycję podjęcia wysiłku pozyskania Księstwa Głogowskiego dla Zygmunta Augusta. Zygmunt Stary nie wyraził zgody. [więcej]

4 grudnia 1522 4 grudnia 1522 roku rada litewska jednomyślnie uznała Zygmunta Augusta na wypadek śmierci Zygmunta Starego wielkim księciem. [więcej]

10 kwietnia 1525 10 kwietnia 1525 roku na krakowskim rynku Zygmunt II August był świadkiem złożenia hołdu przez Albrechta Hohenzollerna Zygmuntowi Staremu. Podczas ceremonii młodego królewicza trzymał na rękach stojący przy tronie królewskim wojewoda sieradzki Hieronim Łaski. [więcej]

22 maja 1526 22 maja 1526 roku w Krakowie Zygmunt II August i Bona Sforza odebrali hołd od przedstawicieli Księstw Rossano i Bari. [więcej]

31 marca 1529 31 marca 1529 roku nauczycielem Zygmunta II Augusta został Jan Sylwiusz Amatus Siculus. [więcej]

6 stycznia 1530 6 stycznia 1530 roku do Krakowa zaczęli się zjeżdżać senatorowie z zamiarem uczestniczenia w koronacji Zygmunta Augusta. [więcej]

20 lutego 1530 20 lutego 1530 roku w Krakowie Zygmunt II August jeszcze za życia ojca koronowany został na króla Polski. [więcej]

21 lutego 1530 21 lutego 1530 roku Zygmunt II August odebrał przysięgę wierności od przedstawicieli miasta Krakowa. [więcej]

1530 W 1530 roku ochmistrzem Zygmunta Augusta został Piotr Opaliński. [więcej]

1530 W 1530 roku wbrew woli Bony Sforzy zawarto kontrakt małżeński Zygmunta Augusta z Elżbietą - córką Ferdynanda I Habsburga. [więcej]

Grudzień 1533 W grudniu 1533 roku Zygmunt II August otrzymał od matki Iwana IV Heleny Glińskiej list zawiadamiający o śmierci Wasyla III. W piśmie znalazło się również pytanie o zamiar władcy Litwy w sprawie przedłużenia rozejmu. Zygmunt II August zaprosił posłów moskiewskich na rokowania do Wilna. [więcej]

1534 W 1534 roku nauczyciel Zygmunta Augusta Jan Sylwiusz Amatus Siculus zapadł na chorobę oczu. Na krakowskim dworze zaczęto poszukiwania innego nauczyciela. Jednym z dworzan, który zaangażował się w tę aktywność był Piotr Tomicki. [więcej]

Sierpień 1534 W sierpniu 1534 roku armia litewska wkroczyła na moskiewskie terytorium rozpoczynając wojnę. [więcej]

28 listopada 1534 28 listopada 1534 roku główna armia moskiewska wyruszyła z Moskwy na wyprawę odwetową przeciw Litwie. [więcej]

1535 Na początku 1535 roku Zygmunt II August wstawił się u Jana Zapolyi za niesłusznie więzionym wojewodą sieradzkim Hieronimem Łaskim. [więcej]

Lutego / marca 1535 Na początku 1535 roku do Wilna przybył Zygmunt Stary, a w marcu zawitał tam były wielki mistrz Albrecht Hohenzollern. Zygmunt II August spędził sporo czasu na spacerach i rozmowach z ojcem i kuzynem. [więcej]

Kwiecień 1535 W kwietniu 1535 roku Zygmunt II August wysłał do Piotra Tomickiego pisemną odpowiedź na dokument dotyczący edukacji królewicza. [więcej]

29 sierpnia 1535 29 sierpnia 1535 roku Jan Tarnowski po ponad miesięcznym oblężeniu zdobył Starodub. [więcej]

1536 W 1536 roku Zygmunt II August ciężko rozchorował się na febrę. [więcej]

1536 W 1536 roku obie strony konfliktu - moskiewska i litewska - nie potrafiły się porozumieć w sprawie, kto pierwszy winien wysłać poselstwo do przeciwnika, aby wynegocjować ustalenia porozumienia kończącego wojnę. [więcej]

Listopada 1536 - marca 1537 Od 11 listopada 1536 roku do końca marca następnego roku w Krakowie trwały obrady Sejmu Walnego. Zygmunt II August uczestniczył w obradach. [więcej]

12 stycznia 1537 12 stycznia 1537 roku do Moskwy przybyło wielkie poselstwo litewskie pod przewodnictwem wojewody połockiego Jana Hlebowicza. Rozpoczęły się negocjacje pokojowe. [więcej]

4 lutego 1537 4 lutego 1537 roku w katedrze wawelskiej Zygmunt II August przyrzekł zachowanie i strzeżenie praw i przywilejów. [więcej]

18 lutego 1537 18 lutego 1537 roku litewscy posłowie zawarli z przedstawicielami Iwana IV pięcioletni rozejm. [więcej]

Maj 1537 W maju 1537 roku poseł litewski Semen F. Bielski dotarł do Konstantynopola z misją zawiązania sojuszu przeciw Moskwie. Sulejman I przyjął ten pomysł z entuzjazmem. [więcej]

Wrzesień 1537 Podczas rokoszu szlachty zwanego wojną kokoszą Piotr Zborowski krytykował sposób wychowania Zygmunta Augusta.

1538 W 1538 roku powstała pierwsza wierna podobizna Zygmunta Augusta umieszczona na medalu wykonanym przez świetnego rzeźbiarza Giana Marię Padovano. [więcej]

Lipiec 1538 W lipcu 1538 roku Zygmunt II August został wysłany przez ojca do Glinian na lustrację wojska idącego na Wołoszczyznę. [więcej]

27 sierpnia 1538 27 sierpnia 1538 roku Zygmunt II August, nie powąchawszy prochu, powrócił z Glinian do Krakowa. [więcej]

Lato 1538 Latem 1538 roku Zygmunt August u boku ojca uczestniczył w rokowaniach z wysłannikami Ferdynanda I w sprawie mariażu królewicza z Elżbietą - córką władcy Austrii. [więcej]

16 czerwca 1538 16 czerwca 1538 roku we Wrocławiu przedstawiciele Zygmunta Starego i Ferdynanda I podpisali kontrakt małżeński Zygmunta Augusta z córką cesarza. [więcej]

28 stycznia 1539 28 stycznia 1539 roku w Krakowie Zygmunt II August uczestniczył w zaślubinach per procura swojej siostry Izabeli Jagiellonki i Jana I Zapolyi. Podczas jednego z turniejów młody król strącił z konia księcia Ilię Ostrogskiego. [więcej]

1 lutego 1539 1 lutego 1539 roku Izabela Jagiellonka wyjechała z Krakowa. Zygmunt August wraz z matką towarzyszyli jej aż do drugiego noclegu. [więcej]

3 lutego 1539 3 lutego 1539 roku Zygmunt II August uczestniczył w turnieju rycerskim. Potykał się na kopie z Ilią Ostrogskim, który w wyniku odniesionych obrażeń w niespełna 6 miesięcy potem zmarł. [więcej]

1539 W 1539 roku Zygmunt II August po przebyciu ciężkiej choroby zaangażował się w załatwianie pilnych spraw państwowych, pomagając w ten sposób Zygmuntowi Staremu. [więcej]

19 stycznia - 19 marca 1540 Od 19 stycznia do 19 marca 1540 roku w Krakowie Zygmunt II August uczestniczył w obradach sejmu. [więcej]

Styczeń 1540 Podczas obrad sejmu 1540 roku w Krakowie Zygmunt II August wygłosił wspaniałą orację, docenioną przez byłego wielkiego mistrza Zakonu Krzyżackiego Albrechta Hohenzollerna. [więcej]

Luty 1540 W lutym 1540 roku podczas obrad sejmu w Krakowie Zygmunt II August otrzymał od wysłannika papieża Pawła III ozdobny miecz i czapkę z wezwaniem do obrony świętej wiary katolickiej. [więcej]

Marzec 1542 Wczesną wiosną 1542 roku w Moskwie wysłuchani zostali posłowie Zygmunta Augusta. [więcej]

Marzec 1543 W marcu 1543 roku Bona Sforza podjęła wysiłki zmierzające do zerwania kontraktu małżeńskiego Zygmunta Augusta z Elżbietą Habsburżanką z 1538 roku. [więcej]

5 maja 1543 5 maja 1543 roku nastąpił uroczysty wjazd Elżbiety Habsburżanki do Krakowa. Przyszła królowa Polski przybyła w złocistym powozie zaprzężonym w cztery pary koni. Na jej spotkanie konno wyjechał Zygmunt II August, ubrany w czarny strój neapolitański. Przywitał ją na pięknym koniu, którego rząd był wysadzany perłami. Po wjeździe na Wawel Elżbieta Habsburżanka wysłuchała przemów, a potem ucałowała ręce teściów. [więcej]

6 maja 1543 6 maja 1543 roku Zygmunt II August pojął za żonę córkę Ferdynanda I Elżbietę Habsburżankę. [więcej]

7 maja 1543 7 maja 1543 roku odbyła się uczta weselna Zygmunta II Augusta i Elżbiety Habsburżanki, która trwała przez następne 15 dni. [więcej]

7 maja 1543 7 maja 1543 roku Elżbieta Habsburżanka wprowadzona została do łożnicy Zygmunta II Augusta. [więcej]

1 sierpnia 1543 1 sierpnia 1543 roku, pozostawiwszy niedawno poślubioną małżonkę w Krakowie, Zygmunt II August wyjechał do Wilna. [więcej]

Sierpień 1543 Od sierpnia 1543 roku Zygmunt II August przebywał w Wilnie. Mniej więcej w tym czasie Jan Tarnowski zwrócił się listownie do niego z prośbą o pomoc i pośrednictwo w sporze z królową Boną. Młody król stanowczo wyjaśnił, że zaistniały konflikt nie powstał z winy jego matki. [więcej]

Październik 1543 W październiku 1543 roku Zygmunt II August przyjechał do miejscowości Gieranony, gdzie rezydowała młoda wdowa po Stanisławie Gasztołdzie - Barbara Radziwiłłówna. [więcej]

Jesień 1543 Jesienią 1543 roku w Krakowie pojawiły się plotki o planowanym rozwodzie Zygmunta Augusta z Elżbietą Habsburżanką. [więcej]

Lato 1544 Latem 1544 roku Zygmunt August postanowił sfinansować budowę pałacu w Wilnie dla Mikołaja Radziwiłła Rudego. [więcej]

23 lipca 1544 23 lipca 1544 roku Zygmunt August przyjechał do Brześcia. Tu spotkał się z ojcem i żoną, a potem z posłem cesarskim Alfonsem z Aragonii. [więcej]

6 października 1544 6 października 1544 roku na sejmie w Brześciu Zygmunt II August otrzymał od ojca rządy na Litwie. [więcej]

Jesień 1544 Jesienią 1544 roku do Wilna przyjechała żona Zygmunta Augusta. Królewicz, spędzając czas z Elżbietą Habsburżanką, zachowywał się jak szczęśliwy małżonek. [więcej]

Jesień 1544 Po objęciu rządów na Litwie Zygmunt II August mianował nowych wojewodów. Marszałkiem wielkim uczynił Mikołaja Radziwiłła Czarnego, Mikołaj Radziwiłł Rudy otrzymał urząd podczaszego. [więcej]

Kwiecień 1545 W kwietniu 1545 roku w Wilnie żona Zygmunta Augusta ciężko się rozchorowała. [więcej]

Maj 1545 Na początku maja 1545 roku Zygmunt II August bez małżonki wyjechał z Wilna i podążył w kierunku Krakowa. [więcej]

Maj 1545 W maju 1545 roku w Sandomierzu Zygmunt II August był gościem Jana Tarnowskiego. [więcej]

3 czerwca 1545 3 czerwca 1545 roku Zygmunt II August wjechał do Krakowa. Został miło przywitany przez ojca, tymczasem matka potraktowała go bardzo chłodno. [więcej]

Czerwiec 1545 Na początku czerwca 1545 roku Zygmunt II August polecił Janowi Dantyszkowi postarać się u króla angielskiego Henryka VIII o pierścień, który rzekomo posiadał cudowne właściwości leczenia epilepsji. [więcej]

14 czerwca 1545 14 czerwca 1545 roku Jan Tarnowski w liście do Ferdynanda I wspomniał o pomocy udzielonej przez Zygmunta Augusta Habsburgom. [więcej]

15 czerwca 1545 15 czerwca 1545 roku w Wilnie zmarła żona Zygmunta Augusta Elżbieta Habsburżanka. [więcej]

Lato 1545 Latem 1545 roku Zygmunt August zlecił Janowi Tarnowskiemu delikatną misję powiadomienia króla Ferdynanda I o zamiarze królowej Bony wywiezienia z Polski do Italii majątku i poproszenia go o zatrzymanie ewentualnego transportu na terenie Królestwa Czeskiego. [więcej]

24 sierpnia 1545 24 sierpnia 1545 roku w Wilnie Zygmunt August uczestniczył w pogrzebie Elżbiety Habsburżanki. [więcej]

Jesień 1545 Jesienią 1545 roku Zygmunt II August coraz częściej zaczął spotykać się z Barbarą Radziwiłłówną. [więcej]

Jesień 1545 Jesienią 1545 roku po śmierci arcybiskupa gnieźnieńskiego Piotra Gamrata Zygmunt II August forsował swojego kandydata, którym był Samuel Maciejowski. [więcej]

Jesień 1545 Jesienią 1545 roku rozpoczęło się swatanie Zygmunta Augusta, który otrzymywał rozmaite propozycje ożenku z całej Europy. [więcej]

1546 W 1546 roku romans Zygmunta Augusta z Barbarą Radziwiłłówną rozkwitał. Młody monarcha polecił zrobić tajemne przejście do ogrodów radziwiłłowskich, aby ułatwić sobie kontakt z ukochaną. [więcej]

1546 W 1546 roku Zygmunt II August spędził na łowach 223 dni. [więcej]

Wiosna 1546 Wiosną 1546 roku na Wołyniu Fiodor i Dymitr Wiśniowieccy napadli posłów mołdawskich. W ramach rewanżu hospodar mołdawski uwięził później Jakuba Wilamowskiego. [więcej]

Lato 1546 W połowie 1546 roku Zygmunt II August polecił podskarbiemu Janowi Lutomirskiemu uporządkowanie spraw monetarnych w Księstwie Litewskim. Głównie chodziło o wycofanie z obiegu półgroszków bitych w Świdnicy w latach 1517-1528. [więcej]

16 stycznia 1547 16 stycznia 1547 roku w Moskwie Iwan Groźny został koronowany na cara Wszechrusi. Zygmunt II August i Zygmunt Stary zdawali sobie sprawę, że tym sposobem narodziło się zagrożenie dla stanu posiadania Litwy. [więcej]

15 marca 1547 15 marca 1547 roku w Krakowie rozpoczęły się obrady sejmu. Posłowie wystąpili z żądaniem, aby Zygmunt Stary oddał rządy w Królestwie Zygmuntowi Augustowi. Ponieważ król i senatorowie nie zaakceptowali tego postulatu, delegaci nie przystąpili do debat i rozjechali się. [więcej]

1547 Około 1547 roku Zygmunt II August podjął projekt tak zwanej pomiary włócznej. [więcej]

1547 W 1547 roku Zygmunt II August wydał przywilej na budowę huty szkła w Wilnie. Niedługo potem przy zamku wileńskim powstała wielka ludwisarnia. [więcej]

Lipca / sierpnia 1547 Między 28 lipca i 6 sierpnia 1547 roku Zygmunt II August pojął za żonę córkę Jerzego Radziwiłła Barbarę. [więcej]

Sierpień 1547 W sierpniu 1547 roku Zygmunt II August wysłał Mikołaja Radziwiłła Czarnego do Jana Tarnowskiego z informacją o swoim ślubie z Barbarą. [więcej]

Listopad 1547 W listopadzie 1547 roku Zygmunt II August wyjechał z Wilna do Krakowa. Barbarę Radziwiłłównę zostawił w Dubinkach pod opieką jej brata Mikołaja Rudego. [więcej]

Grudzień 1547 W grudniu 1547 roku Zygmunt II August przybył do Krakowa i oficjalnie poinformował rodziców i senat o swoim ślubie z Barbarą Radziwiłłówną. [więcej]

Luty 1548 W lutym 1548 roku Zygmunt II August i Zygmunt Stary rozpoczęli przygotowania do obrony Prus przez Niemcami. [więcej]

12 lutego 1548 12 lutego 1548 roku w Sandomierzu Zygmunt II August uczestniczył w uroczystościach weselnych towarzyszących ślubowi najmłodszej córki kanclerza Krzysztofa Szydłowieckiego Elżbiety z marszałkiem litewskim Mikołajem Radziwiłłem Czarnym. [więcej]

Wiosna 1548 Wiosną 1548 roku przebywający ze zbrojnym oddziałem na Podolu litewskim starosta barski Bernard Pretwicz ruszył w pogoń za Tatarami uchodzącymi z łupami i rozbił ich nad rzeką Inguł. [więcej]

1 kwietnia 1548 1 kwietnia 1548 roku zmarł ojciec Zygmunta Augusta Zygmunt Stary. [więcej]

8 kwietnia 1548 8 kwietnia 1548 roku w Wilnie Zygmunt August dowiedział się od Samuela Maciejowskiego o śmierci ojca. [więcej]

17 kwietnia 1548 17 kwietnia 1548 roku w Wilnie w związku ze śmiercią ojca i koniecznością wyjazdu do Krakowa Zygmunt August zwołał zebranie dygnitarzy. W trakcie spotkania przedstawił zebranym Barbarę Radziwiłłównę jako swoją ślubną małżonkę. [więcej]

30 kwietnia 1548 30 kwietnia 1548 roku Zygmunt August opuścił Wilno i podążył w kierunku Krakowa. [więcej]

Maj 1548 W maju 1548 roku w Sandomierzu Zygmunt II August spotkał się z Janem Tarnowskim i biskupem Samuelem Maciejowskim. [więcej]

24 maja 1548 24 maja 1548 roku Zygmunt II August przybył do Krakowa. [więcej]

1548-1556 W latach 1548-1556 Zygmunt II August zastawił 30 miast i 200 wsi na kwotę 450 tys. zł, co przekraczało siedmiokrotne roczne dochody z królewszczyzn. [więcej]

Czerwiec 1548 W czerwcu 1548 roku rotmistrz Bernard Pretwicz wysłał w pogoń za uchodzącymi ze zdobyczą Tatarami 80 jezdnych pod dowództwem Franciszka Goślickiego i Jana Badowskiego. Pościg trwał aż do limanu Teligułu wpadającego do Morza Czarnego 27 km na zachód od Oczakowa. Doszło tam do krwawej potyczki. [więcej]

Lipiec 1548 W połowie lipca 1548 roku na sejmiku województwa krakowskiego w Proszowicach Jan Tarnowski wystąpił w roli obrońcy małżeństwa Zygmunta Augusta z Barbarą Radziwiłłówną, które duża część szlachty uznała za nielegalne. [więcej]

26 lipca 1548 26 lipca 1548 roku Zygmunt II August uczestniczył w uroczystościach pogrzebowych Zygmunta Starego. Zgodnie z ceremoniałem młody król podniósł złamany wcześniej proporzec i uniósł wysoko na znak, że królestwo ma nadal swego obrońcę. [więcej]

26 lipca 1548 26 lipca 1548 roku po uroczystościach pogrzebowych odbyła się uczta, na której Zygmunt II August kazał podać mięsiwa. Znaleźli się tacy, którzy mieli to za złe królowi, ponieważ środa była wówczas dniem postnym w Polsce. [więcej]

Sierpień 1548 W sierpniu 1548 roku Zygmunt II August zorganizował sprowadzenie Barbary Radziwiłłówny z Litwy. Została ona zakwaterowana w Radomiu pod opieką swojego brata Mikołaja Rudego. [więcej]

Sierpień 1548 W sierpniu 1548 roku, aby uniknąć spotkania z niechcianą synową, Bona Sforza wyjechała z Krakowa i udała się na Mazowsze. [więcej]

1548 W 1548 roku Zygmunt II August zakupił u złotnika Erazma Eichlera 4 złote pierścienie z rżniętymi diamentami. Jeden z nich zatrzymał sobie, a pozostałe trzy podarował młodszym siostrom. [więcej]

1548 W 1548 roku Zygmunt II August zakupił 29 obrazów, które uświetniły jego galerię. [więcej]

Wrzesień 1548 Zapewne w 1548 roku Zygmunt II August uczynił Andrzeja Frycza Modrzewskiego sekretarzem królewskim. [więcej]

Jesień 1548 Jesienią 1548 roku z Piotrkowa Zygmunt II August w liście do Mikołaja Radziwiłła przestrzegał, aby chronić Barbarę przed możliwością zatrucia. [więcej]

Jesień 1548 Zapewne jesienią 1548 roku Zygmunt II August zlecił wykonanie wspaniałej kolekcji arrasów, które przyozdobiły wawelski zamek. [więcej]

14-23 października 1548 Między 14 i 23 października 1548 roku rotmistrz Bernard Pretwicz poprowadził łupieską wyprawę w okolice Oczakowa. Uprowadzono kilkaset sztuk bydła. W napadzie uczestniczyli między innymi synowie hetmana Hieronim i Mikołaj Sieniawscy oraz starosta bracławski książę Bohusz Korecki. [więcej]

31 października - 12 grudnia 1548 Od 31 października do 12 grudnia 1548 roku w Piotrkowie Zygmunt II August uczestniczył w obradach sejmu, na którym między innymi zajęto się problemem małżeństwa króla z Barbarą Radziwiłłówną. [więcej]

16 listopada 1548 16 listopada 1548 roku na sejmie w Piotrkowie Piotr Boratyński wygłosił przemowę, w której wezwał Zygmunta Augusta do zerwania małżeństwa z Barbarą Radziwiłłówną. [więcej]

17 listopada 1548 17 listopada 1548 roku podczas obrad piotrkowskiego sejmu Zygmunt II August odpowiedział posłom, że z powodu uczciwości i czystości własnego sumienia nie może zerwać małżeństwa z Barbarą Radziwiłłówną. [więcej]

Listopad 1548 Z powodu uporu posłów podczas obrad sejmu w Piotrkowie Zygmunt II August był skłonny abdykować. Powstrzymali go przed podjęciem tej decyzji Jan Tarnowski i Samuel Maciejowski. [więcej]

19 grudnia 1548 19 grudnia 1548 roku w liście do księcia pruskiego Albrechta Hohenzollerna pojawił się spis zwolenników i przeciwników Zygmunta Augusta. [więcej]

Grudzień 1548 Przed Bożym Narodzeniem 1548 roku Zygmunt II August wysłał do sióstr przebywających na Mazowszu list z życzeniami i zapytaniem o zdrowie matki. [więcej]

Styczeń 1549 W 1549 roku okazało się, że zaciekłymi przeciwnikami małżeństwa Zygmunta Augusta z Barbarą Radziwiłłówną są książę pruski Albrecht Hohenzollern i kasztelan poznański Andrzej Górka. [więcej]

3 lutego 1549 3 lutego 1549 roku w Piotrkowie Zygmunt II August zwolnił mieszczan z Tarnowa od ceł za przewożone towary w całym Królestwie z wyjątkiem ceł od wołów oraz opłat na nowych cłach. [więcej]

13 lutego 1549 - maja 1551 Od 13 lutego 1549 do maja 1551 roku Zygmunt II August przebywał w Krakowie. [więcej]

Wiosna 1549 Wiosną 1549 roku rotmistrz Bernard Pretwicz kontynuował łupieżcze najazdy na tereny kontrolowane przez Tatarów położone w pobliżu Oczakowa. [więcej]

Wiosna 1549 Wiosną 1549 roku Karol V sformułował swoje żądania wobec Prus w tak zwanym programie brukselskim. Według niego Prusy Książęce miały dostać się w ręce elektorów brandenburskich jako lenno Rzeszy, a Prusy Królewskie zostać lennem cesarskim zarządzanym przez króla polskiego. [więcej]

1549 W 1549 roku Zygmunt II August rozpoczął rozbudowę renesansowej rezydencji w Niepołomicach. [więcej]

3 czerwca 1549 3 czerwca 1549 roku w krakowskim kościele Franciszkanów Zygmunt II August uczestniczył w zgromadzeniu studentów, którzy wszczęli akcję protestacyjną po zamordowaniu jednego z nich przez ludzi proboszcza katedralnego Andrzeja Czarnkowskiego. [więcej]

Czerwiec 1549 W 1549 roku Zygmunt II August, wysyłając Stanisława Hozjusza do Wiednia, poprosił go, aby zabiegał u Ferdynanda I o pomoc w udaremnieniu zamiaru wyjazdu Bony Sforzy z Polski. [więcej]

Lato 1549 Latem 1549 roku, podczas przedłużania rozejmu z Iwanem Groźnym, Zygmunt II August odmówił moskiewskim posłom tytułowania ich monarchy carem. [więcej]

2 lipca 1549 2 lipca 1549 roku w Wiedniu wysłannik Zygmunta Augusta biskup Stanisław Hozjusz zawarł z Ferdynandem I sojusz, w myśl którego w zamian za deklarację pomocy wojskowej król Polski obiecał nie mieszać się w sprawy węgierskie i nie udzielać pomocy siostrzeńcowi Janowi Zygmuntowi. [więcej]

Lipiec 1549 W lipcu 1549 roku Zygmunt II August wprowadził Barbarę Radziwiłłównę na krakowski zamek. [więcej]

12 lipca 1549 12 lipca 1548 roku dzięki zabiegom Mikołaja Radziwiłła Rudego papież Paweł III polecił nuncjuszowi Girolamo Martinengo pomóc Zygmuntowi Augustowi w jego sporze ze szlachtą w sprawie małżeństwa z Barbarą Radziwiłłówną. [więcej]

1 sierpnia 1549 Pod koniec lipca 1548 roku rotmistrz Bernard Pretwicz, książę Bohusz Korecki i starosta czerkaski kniaź Semen Proński ruszyli szybkim marszem na południe. 1 sierpnia podeszli pod Oczaków, gdzie pod jego murami doszło do starcia z Turkami i Tatarami. [więcej]

Wrzesień 1549 W dniach 4-13 września 1549 roku rotmistrz Bernard Pretwicz, książę Bohusz Korecki i kniaź Semen Proński w poszukiwaniu łupu przemierzali pastwiska przyległe do Teligułu. Około 15 września Proński i Korecki zawrócili na wschód i znów złupili okolice Oczakowa, a Pretwicz podążył na zachód, przeszedł stepy na północ od limanów Kujalnika i Chadżybeju. [więcej]

Wrzesień 1549 We wrześniu 1549 roku oddziały chana krymskiego Sahib Gireja zaatakowały Wołyń, Podole i Ruś. Inspiratorem agresji był Sulejman I, który zapragnął ukarać Zygmunta Augusta za sojusz z Ferdynandem I. [więcej]

12 października 1549 Tatarski najazd z września 1549 roku odbił się szerokim echem i przejął strachem mieszkańców Litwy i Rzeczpospolitej. Natychmiast przeprowadzono nowe zaciągi wojska. 12 października 1549 roku dokonano przeglądu w Międzybożu, Latyczowie, Kamieńcu i Gródku. Zgromadzone oddziały ruszyły do walk z zagonami tatarskimi, które buszowały na Podolu. [więcej]

Grudzień 1549 Pod koniec 1549 roku w Niepołomicach Zygmunt II August spotkał się z Piotrem Kmitą i wojewodą sandomierskim Janem Tęczyńskim. Przybysze naciskali na króla w sprawie szybkiego zwołania sejmu. [więcej]

Luty 1550 Na początku lutego 1550 roku oddział Tatarów spustoszył ziemie w widłach Prypeci i Dniepru. Książę Michał Wiśniowiecki, Jan Herburt, Aleksander i Prokop Sieniawscy podjęli skuteczny pościg i odebrali zrabowane łupy. [więcej]

13 lutego 1550 13 lutego 1550 roku oddział wojsk mołdawskich zaatakował Bar. Na czele obrony stanęli rotmistrz Bernard Pretwicz i Mikołaj Sieniawski. [więcej]

13 marca 1550 13 marca 1550 roku Sulejman I wyznaczył pięciomiesięczny termin na wypłatę odszkodowań oraz ukaranie winnych najazdów na terytoria należące do poddanych sułtana. Zygmunt II August, naśladując strategię swojego ojca, stosował taktykę unikania szybkich rozstrzygnięć. [więcej]

4 maja 1550 4 maja 1550 roku w Piotrkowie Zygmunt II August otworzył prace sejmu. [więcej]

Maj 1550 W maju 1550 roku w Piotrkowie podczas obrad sejmu podniesiono sprawę egzekucji praw i dóbr koronnych. [więcej]

Maj 1550 Podczas obrad piotrkowskiego sejmu oskarżono Jana Tarnowskiego i biskupa Samuela Maciejowskiego o kumulację urzędów. Doszło tam również do pojednania Jana Tarnowskiego z Piotrem Kmitą. [więcej]

Maja / czerwca 1550 Podczas trwania obrad sejmu pojawili się w Piotrkowie posłowie Ferdynanda I. [więcej]

Maja / czerwca 1550 Na piotrkowskim sejmie rozstrzygano sprawę kanonika przemyskiego Stanisława Orzechowskiego, który był przeciwnikiem celibatu i miał zamiar poślubić córkę dworzanina Piotra Kmity Zofię Straszównę. [więcej]

Lato 1550 W lecie 1550 roku Zygmunt II August przebywał w Piotrkowie, gdzie obradował sejm, który między innymi wyraził zgodę na koronację Barbary Radziwiłłówny. Bona Sforza w tym czasie przebywała w pobliskiej wsi Gomolin (dzisiejszy Gomulin). [więcej]

1550 W 1550 roku Zygmunt II August ofiarował Konstantemu Ostrogskiemu urząd marszałka Ziemi Wołyńskiej. [więcej]

26 października 1550 26 października 1550 roku zmarł biskup krakowski i kanclerz wielki Samuel Maciejowski. Od tej pory zaczęły się rozchodzić drogi Zygmunta Augusta i Jana Tarnowskiego. [więcej]

7 grudnia 1550 7 grudnia 1550 roku w katedrze krakowskiej Zygmunt II August uczestniczył w koronacji Barbary Radziwiłłówny. [więcej]

12 grudnia 1550 12 grudnia 1550 roku Zygmunt II August wydał edykt przeciw herezjom. [więcej]

14 grudnia 1550 14 grudnia 1550 roku na radzie senatu odczytano memoriał starosty barskiego Bernarda Pretwicza, w którym twierdził, że głównym powodem wrogości Turków do niego jest sparaliżowanie najazdów tatarskich. [więcej]

Luty 1551 Na początku lutego 1551 roku schorowana Barbara Radziwiłłówna bardzo wychudła. Zygmunt II August spędzał dużo czasu przy niej. [więcej]

1551 W 1551 roku Zygmunt II August mianował biskupem warmińskim Stanisława Hozjusza. [więcej]

8 maja 1551 8 maja 1551 roku w Krakowie zmarła Barbara Radziwiłłówna. Zygmunt August był przy niej w chwili śmierci. Od tej pory król spoważniał, unikał rozrywek i ludzi, ubierał się na czarno. [więcej]

26 maja 1551 26 maja 1551 roku Zygmunt II August z orszakiem żałobnym wyruszył z Krakowa do Wilna. [więcej]

8 czerwca 1551 8 czerwca 1551 roku na synodzie w Piotrkowie ogłoszono instrukcję kapituły krakowskiej. [więcej]

23 czerwca 1551 23 czerwca 1551 roku w Wilnie Zygmunt II August uczestniczył w uroczystości złożenia zwłok Barbary Radziwiłłówny w katedrze. [więcej]

11 lipca 1551 W lipcu 1551 roku Zygmunt II August wsparł zbrojnie pretendenta do mołdawskiego tronu Iwonię. Wyprawa ta zakończyła się fiaskiem. Hospodar Stefan Raresz rozłożył się z wojskiem nad rzeką i zmusił najeźdźców do odwrotu. [więcej]

2-5 września 1551 2 września 1551 roku chan krymski Dewlet Girej na polecenie Sulejmana I rozpoczął oblężenie Bracławia. Miasto pozbawione pomocy poddało się po trzech dniach.

Styczeń 1552 W styczniu 1552 roku w Radomiu Zygmunt II August spotkał się z matką. Oficjalnym pretekstem szczytu była potrzeba obmyślenia planów wydania księżniczek za mąż. Niestety narada nie przyniosła rozwiązania problemu. [więcej]

Styczeń 1552 Następnego dnia Bona Sforza opuściła Radom, a Zygmunt II August wyruszył w kierunku Kozienic, aby oddać się przyjemności polowania. Matka jeszcze raz podjęła próbę ocieplenia ich wzajemnych relacji i najpierw wysłała do niego posła, a potem zajechała mu drogę i rozpoczęła błahą rozmowę. Niestety i tym razem między matką i synem nie doszło do porozumienia, a napięcie iskrzące między nimi nie spadło. [więcej]

Styczeń 1552 W styczniu 1552 roku w Radomiu Zygmunt II August spotkał się z matką. Wówczas Bona Sforza poinformowała syna o zamiarach wyjazdu do Włoch. Król zaczął pilnie obserwować poczynania rodzicielki. [więcej]

Styczeń 1552 W styczniu 1552 roku podczas spotkania z matką w Radomiu Zygmunt II August podjął temat zamążpójścia sióstr. [więcej]

20 stycznia 1552 20 stycznia 1552 roku Zygmunt II August w liście do Mikołaja Radziwiłła Czarnego oskarżał matkę o trucicielstwo i wyrażał obawę o własne życie. [więcej]

Styczeń 1552 W lutym 1552 roku w Krzepicach Zygmunt II August spotkał się z Izabelą Jagiellonką podążającą do Opola. [więcej]

2 lutego 1552 2 lutego 1552 roku w Piotrkowie Zygmunt II August otworzył posiedzenia sejmu, podczas których trzy grupy: katolicka, umiarkowanych katolików i jawnych protestantów próbowały pozyskać poparcie króla. [więcej]

Luty 1552 Podczas piotrkowskiego sejmu 1552 roku Zygmunt II August spotkał się z posłami Ferdynanda I, lecz okazał im ostentacyjną niechęć z powodu niedotrzymania zobowiązań austriackiego władcy w stosunku do Izabeli Jagiellonki. [więcej]

Luty 1552 Podczas piotrkowskiego sejmu 1552 roku Zygmunt II August zgodził się zawiesić wykonywanie przez starostów wyroków sądów duchownych aż do następnego sejmu. [więcej]

Luty 1552 Na piotrkowskim sejmie 1552 roku pojawił się syn hospodara mołdawskiego Iwonia, roszczący sobie prawo do władania Mołdawią. [więcej]

Wiosna 1552 Wiosną 1552 roku przystąpiono do odbudowy zniszczonego w poprzednim roku Bracławia. Dla bezpieczeństwa oddelegowano tam Konstantego Ostrogskiego z kilkutysięcznym oddziałem wojska. [więcej]

1552 W 1552 roku zdetronizowany Fryderyk III Legnicki zwrócił się o wsparcie do Zygmunta Augusta. Interwencja polskiego króla zakończyła się odzyskaniem przez księcia tronu, jednak pod warunkiem zakazu opuszczania kraju i bezwzględnego zaprzestania konfliktów z bratem. [więcej]

2 maja - 7 czerwca 1552 Od 2 maja do 7 czerwca 1552 roku Zygmunt II August przebywał w Gostyninie. [więcej]

Maj 1552 W maju 1552 roku na jeden dzień Zygmunt II August udał się do Płocka, gdzie doszło do rodzinnego spotkania, w którym udział wzięły: Bona Sforza, Anna Jagiellonka, Katarzyna Jagiellonka, Izabela Jagiellonka i Zofia Jagiellonka. [więcej]

Maj 1552 W maju 1552 roku w Moskwie posłowie Zygmunta Augusta Stanisław Dowojna, Ostafi Wołłowicz i Piotr Siemaszko przedłużyli z Iwanem Groźnym rozejm do 25 marca 1556 roku, lecz władca Rosji dał odczuć litewskim wysłannikom, że nie podoba mu się odmawianie tytułu cara przez polsko-litewskiego monarchę. [więcej]

Czerwiec 1552 W czerwcu 1552 roku kilku dowódców obrony potocznej zorganizowało zaczepny atak na Oczaków. [więcej]

27 czerwca 1552 27 czerwca 1552 roku we Lwowie Mikołaj Sieniawski dokonał przeglądu nowego zaciągu wojska. [więcej]

2 lipca 1552 2 lipca 1552 roku, aby utrzymać dobre stosunki z Turcją, Zygmunt II August przeniósł rotmistrza Bernarda Pretwicza na starostwo w Trembowli. [więcej]

8 lipca 1552 8 lipca 1552 roku Zygmunt II August uroczyście wjechał do Gdańska. Miał okazję spotkać się tu z Mikołajem Radziwiłłem Czarnym, byłym wielkim mistrzem Albrechtem Hohenzollernem, księciem pomorskim Barnimem II i posłami króla Francji Henryka II i Sulejmana I. [więcej]

Lipiec 1552 W lipcu 1552 roku w Gdańsku po rozmowach z księciem Albrechtem Hohenzollernem Zygmunt II August zdecydował doprowadzić do połączenia Inflant z Litwą węzłem lennym. [więcej]

Lato 1552 Latem 1552 roku podczas pobytu w Gdańsku Zygmunt II August zawarł z pomorskimi książętami porozumienie sojusznicze. Próbował nawet wydać za jednego z nich swą siostrę Annę. [więcej]

Lipiec 1552 Prawdopodobnie podczas pobytu Zygmunta II Augusta na Pomorzu powstał projekt mariażu polskiego króla z siostrą Henryka II Małgorzatą, bądź Krystyną Lotaryńską, lub jedną z córek księcia Ferrary. [więcej]

Sierpień 1552 W sierpniu 1552 roku w Jarmolińcach Mikołaj Sieniawski przyjął posłów mołdawskich i dał się im namówić na interwencję zbrojną w Mołdawii. [więcej]

1 września 1552 1 września 1552 roku opozycjoniści mołdawscy wspierani oddziałami Mikołaja Sieniawskiego dokonali zamachu stanu. [więcej]

5 września 1552 5 września 1552 roku w Bakocie nad Dniestrem wprowadzony na mołdawski tron przez Mikołaja Sieniawskiego Aleksander Lăpușneanu złożył hołd jako lennik Korony Polskiej. [więcej]

Wrzesień 1552 We wrześniu 1552 roku Zygmunt II August wyruszył do Królewca. Po drodze do króla doszła wiadomość o samowolnej akcji hetmana polnego Mikołaja Sieniawskiego w Mołdawii, który wprowadził tam na tron Aleksandra Lăpușneanu. [więcej]

Wrzesień 1552 We wrześniu 1552 roku podczas uroczystego wjazdu do Królewca jedna z kul wystrzelona na wiwat spadła w pobliżu Zygmunta Augusta i urwała głowę jego paziowi. [więcej]

Wrzesień 1552 We wrześniu 1552 roku podczas pobytu w Królewcu Zygmunt II August omawiał z księciem pruskim Albrechtem Hohenzollernem plan trwałego włączenia Inflant do systemu wspólnej obrony przeciwko Moskwie. [więcej]

17 listopada 1552 17 listopada 1552 roku z inicjatywy papieża Juliusza III powstał list skierowany do Zygmunta Augusta, w którym zawiadomiono polskiego monarchę o staraniach Iwana Groźnego w sprawie unii z Kościołem rzymskim oraz przyznania władcy Moskwy korony cesarskiej. [więcej]

Styczeń 1553 W styczniu 1553 roku w Grodnie Zygmunt II August spotkał się z Boną Sforzą, lecz również wówczas nie doszło do ocieplenia stosunków między matką i synem. [więcej]

18 stycznia - 25 września 1553 Od 18 stycznia do 25 września 1553 roku Zygmunt II August przebywał w Krakowie. [więcej]

1 lutego - 29 marca 1553 Od 1 lutego 1553 roku w Krakowie Zygmunt II August uczestniczył w obrodach sejmu, który potrwał do 29 marca. [więcej]

Luty 1553 W lutym 1553 roku na krakowskim sejmie podniesiono kwestie egzekucji praw i dóbr koronnych, podatków oraz limitacji sądów monarszych. [więcej]

Wiosna 1553 Wiosną 1553 roku Mikołaj Radziwiłł Czarny i podkanclerzy Jan Przerembski w imieniu Zygmunta Augusta udali się do Wiednia, aby wynegocjować warunki zaślubin władcy Polski i Litwy z córką Ferdynanda I Katarzyną. [więcej]

1553 W 1553 roku Zygmunt II August odwiedził Akademię Krakowską. [więcej]

1 czerwca 1553 1 czerwca 1553 roku w Suczawie poseł Zygmunta Augusta kasztelan lwowski Stanisław Tęczyński odebrał przysięgę wierności od nowego hospodara Aleksandra Lăpușneanu. [więcej]

23 czerwca 1553 23 czerwca 1553 roku w Wiedniu odbył się ślub per procura Zygmunta Augusta z córką Ferdynanda I Katarzyną Habsburżanką.

17 lipca 1553 17 lipca 1553 roku Zygmunt II August doniósł listownie Mikołajowi Radziwiłłowi, że jego matka wysyła znaczne sumy pieniędzy za granicę. [więcej]

29 lipca 1553 29 lipca 1553 roku Zygmunt II August powitał w Krakowie Katarzynę Habsburżankę. [więcej]

30 lipca 1553 30 lipca 1553 roku Zygmunt II August uczestniczył w uroczystości koronacji swojej żony Katarzyny Habsburżanki. [więcej]

30 / 31 lipca 1553 Podczas nocy poślubnej Katarzyna Habsburżanka rzekomo dostała ataku epilepsji. [więcej]

31 lipca 1553 31 lipca 1553 roku Zygmunt II August szczodrze obdarował swoją żonę Katarzynę Habsburżankę. Nowa królowa otrzymała naszyjnik z trzema wielkimi rubinami z zawieszeniem, łańcuch ze złota, dwa naramienniki z rubinami i diamentami, dwa kosztowne pierścienie z tablicami diamentowymi. [więcej]

1 sierpnia 1553 1 sierpnia 1553 roku posłowi Zygmunta Augusta Stanisławowi Tęczyńskiemu udało się zawrzeć traktat pokojowy z Turcją Sulejmana I. [więcej]

Sierpień 1553 Pierwsze dni sierpnia 1553 roku Zygmunt II August i Katarzyna Habsburżanka spędzili na weselnych zabawach. [więcej]

Sierpień 1553 Po weselu Zygmunt II August i Katarzyna Habsburżanka udali się do Niepołomic. [więcej]

Wrzesień 1553 Na początku września 1553 roku Zygmunt II August i Katarzyna Habsburżanka opuścili Kraków i podążyli w kierunku Knyszyna. [więcej]

7 września 1553 7 września 1553 roku Zygmunt II August żalił się listownie, że Bona Sforza chce Bar sprzedać Karolowi V. [więcej]

31 października 1553 31 października 1553 roku zmarł marszałek i starosta krakowski Piotr Kmita Sobieński. Zygmunt II August, nie po myśli Jana Tarnowskiego, nadał urząd starosty krakowskiego Janowi Ocieskiemu. [więcej]

1553 / 1554 Na przełomie 1553 i 1554 roku zięć Jana Tarnowskiego Konstanty Wasyl Ostrogski pomógł staroście czerkaskiemu Dymitrowi Sanguszce porwać swoją bratanicę Elżbietę (Halszkę) z Ostroga - córkę Ilii Ostrogskiego. W konsekwencji Dymitr Sanguszko został skazany na infamię i karę śmierci za porwanie dziewicy. Zdecydował się wyjechać do Czech, gdzie ujął go pościg zorganizowany przez Marcina Zborowskiego. 3 lutego 1554 roku Dymitr Sanguszko z rozkazu tego ostatniego został zabity. [więcej]

Styczeń 1554 Na początku 1554 roku Zygmunt II August i Katarzyna Habsburżanka przebywali w Knyszynie. [więcej]

24 lutego - 4 marca 1554 Od 24 lutego do 4 marca 1554 roku w Lublinie Zygmunt II August uczestniczył w obradach sejmu, w trakcie których rozczarowany nieotrzymaniem urzędu starosty krakowskiego Jan Tarnowski wygłosił pełną goryczy mowę. [więcej]

Marzec 1554 W marcu 1554 roku w Kocku Zygmunt II August uczestniczył w zjeździe z posłami Ferdynanda I, którzy przybyli, aby renegocjować kontrakt zawarty z Izabelą Jagiellonką. [więcej]

Wiosna 1554 Wiosną 1554 roku Katarzyna Habsburżanka poinformowała Zygmunta Augusta, że jest w ciąży, wypełniając polskiego monarchę nadzieją na pozyskanie potomka. [więcej]

Wiosna 1554 Wiosną 1554 roku Zygmunt II August zezwolił księciu Dymitrowi Wiśniowieckiemu na zbudowanie zamku na Małej Chortycy, wyspie leżącej na Dnieprze, w rejonie przeprawy u ujścia Końskiej Wody (ob. Kinka), między Wyspą Chortycą a Wielkim Ostrowem. [więcej]

Czerwiec 1554 W czerwcu 1554 roku w Moskwie posłowie z Inflant zawarli z Iwanem Groźnym układ pokojowy na 15 lat. Porozumienie to zaniepokoiło Zygmunta Augusta, ponieważ stwarzało podstawy prawne do interwencji moskiewskiej. [więcej]

3 października 1554 3 października 1554 roku Katarzyna Habsburżanka poinformowała listownie Bonę Sforzę, że nie jest w ciąży, niwecząc tym sposobem nadzieje Zygmunta Augusta na urodziny potomka i dziedzica królestwa. [więcej]

Grudzień 1554 Pod koniec 1554 roku Zygmunt II August wysłał do Gustawa Wazy posła Hieronima Makowieckiego z propozycją sojuszu przeciw Moskwie. [więcej]

Styczeń 1555 W styczniu 1555 roku na prośbę Zygmunta Augusta przedstawiciele senatu Marcin Zborowski, biskup krakowski Andrzej Zebrzydowski i biskup płocki Andrzej Noskowski próbowali odwieść królową Bonę od pomysłu wyjazdu z Polski. [więcej]

Wiosna 1555 Wiosną 1555 roku z polecenia Zygmunta Augusta bratanica Konstantego Ostrogskiego Elżbieta (Halszka) z Ostroga została wydana za wojewodę brzesko-kujawskiego Łukasza III Górkę. Po jakimś czasie Elżbieta (Halszka) została wywieziona przez matkę do klasztorzu Dominikanów we Lwowie i tam wydana bez rozwodu za Siemiona Olelkowicza Słuckiego. [więcej]

1555 W 1555 roku ambasador wenecki Michele Suriano zawarł w relacji przygotowanej dla senatu, że Zygmunt II August i jego państwo są połączeni z Turcją najściślejszą więzią przyjaźni. [więcej]

22 kwietnia 1555 22 kwietnia 1555 roku w Piotrkowie rozpoczęły się obrady sejmu, które zostały zdominowane przez sprawy religijne. Z powodu sporu między biskupami i posłami, którego nie można było rozwiązać, Zygmunt II August zawiesił jurysdykcję duchowną i ogłosił zwołanie soboru w stosownym czasie. Na sejmie nie podjęto kwestii, na której królowi zależało najbardziej, czyli podjęcia kroków przeciwko zagrożeniu Litwy ze strony Moskwy. [więcej]

1555 W 1555 roku Zygmunt II August próbował skłonić Chrystiana III do sojuszu i zajęcia dwóch estońskich prowincji Harii (Harrien) i Wirlandii (Wirland), należących wówczas do Zakonu Kawalerów Mieczowych. [więcej]

Kwietnia - czerwca 1555 Na sejmie w Piotrkowie, który potrwał do 15 czerwca 1555 roku, szlachta domagała się zwołania sejmu egzekucyjnego, przeprowadzenia unii z Litwą I złożenia listów czyli przywilejów królewskich. [więcej]

Czerwiec 1555 W czerwcu 1555 roku Zygmunt II August oddał kandydatowi Jana Tarnowskiego Janowi Mieleckiemu urząd marszałka koronnego. [więcej]

1555 W 1555 roku Zygmunt II August otrzymał od Gustawa Wazy propozycję mariażu jego syna Eryka z siostrą polskiego monarchy. [więcej]

Październik 1555 W październiku 1555 roku Zygmunt II August podejmował posła papieża Pawła IV Luigiego Lippomano, który przybył, aby rozstrzygnąć problemy powstałe wokół kwestii religijnych. [więcej]

Styczeń 1556 W styczniu 1556 roku w Warszawie Zygmunt II August uczestniczył u uroczystości zaślubin per procura Zofii Jagiellonki z księciem Brunszwiku Henrykiem. [więcej]

Styczeń 1556 W styczniu 1556 roku w Warszawie Zygmunt II August spotkał się z księciem pruskim Albrechtem Hohenzollernem, który przedstawił plan wojny z Zakonem inflanckim. W kwietniu tego roku zrezygnowano jednak z projektu, ponieważ zaistniało realne zagrożenie ataku Moskwy na Kijów oraz wejście w konflikt z cesarzem Ferdynandem I z powodu naruszenia suwerenności Inflant. [więcej]

Styczeń 1556 W styczniu 1556 roku Zygmunt II August ogłosił, że wszystkich którzy będą pomagali w wyjeździe Bony Sforzy z kraju spotkają kary. Wieść o tym incydencie obiegła całą Europę. [więcej]

Styczeń 1556 W styczniu 1556 roku w Warszawie podczas zjazdu rodzinnego związanego ze ślubem per procura Zofii Jagiellonki z księciem Brunszwiku Henrykiem doszło do dyskusji w sprawie przyszłości Izabeli Jagiellonki. [więcej]

1 lutego 1556 1 lutego 1556 roku Bona Sforza wyjechała na zawsze z Polski. Z najbliżej rodziny pożegnały ją tylko córki Izabela, Anna i Katarzyna. Zygmunt II August nie zdecydował się pożegnać matki. [więcej]

19 lutego 1556 19 lutego 1556 roku papież Paweł IV zredagował do Zygmunta Augusta list, w którym ubolewał nad stanem wiary chrześcijańskiej w Polsce. [więcej]

5 maja 1556 5 maja 1556 roku u papieża Pawła IV miał audiencję poseł Zygmunta Augusta Stanisław Maciejowski. [więcej]

Czerwiec 1556 W czerwcu 1556 roku zamordowano posła Zygmunta Augusta Kaspra Łąckiego, który przebywał z misją dyplomatyczną w Inflantach. Został podstępnie zabity przez stronników zakonu; podejrzewa się, że na rozkaz samego mistrza zakonu inflanckiego Wilhelma Fürstenberga lub z inspiracji Moskwy. [więcej]

Czerwiec 1556 W czerwcu 1556 roku wojska mistrza Zakonu inflanckiego Wilhelma Fürstenberga zaatakowały Kremon (obecnie Krimulda) oraz Ronnenburg (obecnie Rauna) należące do arcybiskupstwa ryskiego. Tym sposobem rozpoczęła się wojna z Zakonem inflanckim.

29 czerwca 1556 29 czerwca 1556 roku książę Dymitr Wiśniowiecki na czele kozackiego oddziału napadł na Oczaków. [więcej]

30 czerwca 1556 30 czerwca 1556 roku arcybiskup ryski Wilhelm poddał twierdzę Kokenhausen (Koknese) wojskom mistrza Zakonu inflanckiego Wilhelma Fürstenberga

13 lipca 1556 Pod koniec czerwca 1556 roku Zygmunt II August powołał pod broń szlachtę z kilku pogranicznych powiatów litewskich. Dowódcą tych wojsk uczynił Mikołaja Radziwiłła Rudego, który 2 lipca wyruszył z Wilna, 13 lipca dotarł do Sałat, gdzie gromadziło się pospolite ruszenie.

15 lipca 1556 15 lipca 1556 roku stacjonujący w Sałatach Mikołaj Radziwiłł Rudy prosił Zygmunta Augusta o pozwolenie na starcie z armią mistrza Zakonu inflanckiego Wilhelma Fürstenberga. Król z Wilna wysłał posłańców, którzy przywieźli zakaz wkraczania do Inflant.

Wrzesień 1556 W końcu września 1556 roku w Warszawie Zygmunt II August uczestniczył w obradach senatu. Głównym tematem posiedzeń była sprawa Inflant, które poddały się Iwanowi Groźnemu. [więcej]

16 września 1556 Sulejman I w liście z 16 września 1556 roku oskarżył księcia Dymitra Wiśniowieckiego o systematyczne nękanie mieszkańców Oczakowa i wymuszanie haraczy. Zygmunt II August został wezwany przez sułtana do wywiązania się z traktatów, nakazując usunięcie „rozbójnika” z pogranicza i naprawienie szkód. [więcej]

Październik 1556 W październiku 1556 roku Dymitr Wiśniowiecki zdobył Islam-Kermen (ob. Chersoń). Zdobytą twierdzę spalił, a zagarnięte działa przewiózł do warowni chortyckiej. [więcej]

Listopad 1556 Późną jesienią 1556 roku Podole zaatakowane zostało przez Tatarów. Naprzeciw nim wyruszył podstarości barski Franciszek Goślicki. Jego oddział został rozbity, a on sam dostał się do tatarskiej niewoli, gdzie go zamordowano. [więcej]

6 grudnia 1556 6 grudnia 1556 roku w Warszawie rozpoczęły się posiedzenia sejmu, na których Zygmunt II August zaproponował pobór podatku 18 groszy od łanu na wojnę w Inflantach. Po długich targach uzgodniono, że danina wyniesie 8 groszy od łanu. [więcej]

Grudzień 1556 W grudniu 1556 roku w trakcie debat sejmu w Warszawie marszałek poselski Mikołaj Sienicki uzależnił w swej mowie powitalnej do króla uchwalenie podatków od realizacji przez monarchę programu egzekucji i reformy Kościoła. [więcej]

1556 / 1557 Na przełomie 1556 i 1557 roku Zygmunt II August wysłał do matki zaproszenie do powrotu i obietnicę zwrotu posiadanych wcześniej w Polsce dóbr. [więcej]

Styczeń 1557 W styczniu 1557 roku chan krymski Dewlet Girej podjął wyzwanie zdobycia Chortycy. Skuteczną obronę zorganizował Dymitr Wiśniowiecki. Oblężenie trwało 24 dni. Chanowi nie udało się zdobyć Chortycy. Przerwał oblężenie i ze stratami wrócił na Krym.

13 stycznia 1557 13 stycznia 1557 roku podczas posiedzeń sejmu w Warszawie Zygmunt II August wydał edykt zabraniający wprowadzania zmian religijnych. [więcej]

16 stycznia 1557 W styczniu 1557 roku na sejmie w Warszawie udało się uchwalić pospolite ruszenie. Zygmunt II August rozpoczął starania o zaciągnięcie pożyczki w Szwecji i Niemczech na opłacenie zaciężnych i zakup materiałów wojennych. Od 16 stycznia król przekazał rotmistrzom koronnym decyzję o przyznaniu półrocznego żołdu.

Marzec 1557 W marcu 1557 roku dowódcą wojsk polskich na wyprawę inflancką został Jan Mielecki. [więcej]

19 i 24 marca 1557 19 i 24 marca 1557 roku Zygmunt II August spotkał się z reformatorem kościoła Janem Łaskim. [więcej]

Wiosna 1557 Wiosną 1557 roku z polecenia Zygmunta II Augusta dworzanin królewski Ernest Weiher i Marek Ramel czynili zaciągi na Pomorzu Zachodnim. [więcej]

Wielkanoc 1557 Podczas Wielkanocy 1557 roku Zygmunt II August domagał się udzielania mu komunii pod dwoma postaciami. [więcej]

21 czerwca 1557 21 czerwca 1557 roku w Wilnie Zygmunt II August podjął decyzję o rozpoczęciu działań zbrojnych na froncie inflanckim.

30 czerwca 1557 30 czerwca 1557 roku w związku ze zbliżającym się starciem z Zakonem inflanckim Zygmunt II August mianował marszałkiem polnym Mikołaja Radziwiłła Czarnego, a Mikołaj Radziwiłł Rudy został hetmanem wojsk litewskich.

Lipiec 1557 W 1557 roku, po śmierci biskupa włocławskiego Jana Drohojowskiego, Zygmunt II August mianował na ten urząd biskupa chełmskiego Jakuba Uchańskiego, którego również popierał Jan Tarnowski. [więcej]

18 lipca 1557 18 lipca 1557 roku Zygmunt II August na czele litewskiego wojska wyruszył w kierunku Onikszty. Towarzyszył mu hetman Jan Mielecki.

1 sierpnia 1557 1 sierpnia 1557 roku w miejscowości Bolniki (24 km na południe od Onikszty) Zygmunt II August zwołał radę wojenną.

3 sierpnia 1557 3 sierpnia 1557 roku w Bolinkach Zygmunt II August wydał artykuły wojskowe zatytułowane „Porządek praw rycerskich wojennych" autorstwa Jana Tarnowskiego.

16 sierpnia 1557 16 sierpnia 1557 roku w Oniksztach Zygmunt II August dokonał przeglądu wojska.

19 sierpnia 1557 19 sierpnia 1557 roku z obozu nad rzeką Lauenam Zygmunt II August wysłał mistrzowi Zakonu inflanckiego Wilhelmowi Fürstenbergowi wypowiedzenie wojny.

1 września 1557 1 września 1557 roku armia Zygmunta II Augusta dotarła do Pozwola i tu rozbiła obóz.

Wrzesień 1557 We wrześniu 1557 roku chan krymski Dewlet Girej ponownie stanął pod Chortycą. Po kilku dniach oblężenia pozostawiony bez pomocy Dymitr Wiśniowiecki poddał twierdzę.

13 września 1557 13 września 1557 roku do Pozwola przybył mistrz zakonu Wilhelm Fürstenberg i złożył hołd Zygmuntowi Augustowi. [więcej]

14 września 1557 14 września 1557 roku Zygmunt II August i mistrz Zakonu inflanckiego Wilhelm Fürstenberg zawarli sojusz skierowany przeciwko Moskwie. [więcej]

17 listopada 1557 17 listopada 1557 roku przebywająca w Bari i pozostająca w gorączce po zatruciu przez Giana Lorenza Pappacodę Bona Sforza podpisała testament, na mocy którego należące do niej terytoria miały być przekazane Filipowi Habsburgowi, a większość majątku przypadała jej dworzaninowi Pappacodzie. Zygmunt II August w myśl ostatniej woli królowej otrzymał trochę klejnotów i sreber. [więcej]

18 listopada 1557 18 listopada 1557 roku Bona Sforza poczuła się lepiej i odwołała podpisany w dniu wczorajszym testament i następnie kazała sporządzić nowy, w którym odwołała legat dla Filipa II i cały majątek przekazała Zygmuntowi Augustowi. [więcej]

19 listopada 1557 19 listopada 1557 roku w Bari zmarła matka Zygmunta Augusta. Gian Lorenzo Pappacoda przystąpił do wykonania ostatniej woli królowej oczywiście tej z 17 listopada 1557 roku. [więcej]

Grudzień 1557 Pod koniec 1557 roku Tatarzy Krymscy spustoszyli Podole. [więcej]

Styczeń 1558 W styczniu 1558 roku radca Filipa Habsburga zaczął przejmować włoskie posiadłości zatrutej matki Zygmunta Augusta. [więcej]

Styczeń 1558 W styczniu 1558 roku wojska Iwana IV pustoszyły pogranicze inflanckie. Gdy zaatakowani zwrócili się o pomoc do Zygmunta Augusta, ten doradził im zawarcie tymczasowego pokoju. [więcej]

Styczeń 1558 W styczniu 1558 roku z Osieka senatorowie ugoszczeni przez Jana Tarnowskiego wysłali do przebywającego w Wilnie Zygmunta Augusta list, w którym zarzucono mu brak troski o bezpieczeństwo kraju, zaniedbanie sądów królewskich, pustki w skarbie i szafowanie dobrami królewskimi. Król niebawem zredagował własny dokument, w którym odpowiedział na oskarżenia. [więcej]

Styczeń 1558 Pod koniec styczniu 1558 roku, pragnąc odzyskać spuściznę po matce, Zygmunt II August skierował swoich dyplomatów na dwory w Madrycie, Rzymie i Wiedniu. [więcej]

Marzec 1558 W marcu 1558 roku Zygmunt II August otrzymał od Jana Tarnowskiego list, w którym hetman pouczał króla, jakimi zasadami powinien kierować się przy rozdawnictwie dóbr. [więcej]

Marzec 1558 W marcu 1558 roku po ataku wojsk Iwana Groźnego do Wilna przybyło poselstwo wielkiego mistrza i arcybiskupa ryskiego z prośbą o pomoc. [więcej]

Wiosna 1558 Wiosną 1558 roku tatarskie oddziały pustoszyły kijowskie, podolskie i wołyńskie ziemie. Czambuły dotarły pod Czerkasy, Kaniów, Białą Cerkiew, Chmielnik, Bar i Międzybóż. [więcej]

Wiosna 1558 W 1558 roku, aby przyśpieszyć czas przewożenia korespondencji z Włoch, Zygmunt II August uruchomił prywatną pocztę między Wilnem, Krakowem, Wiedniem i Wenecją. Kierownictwo nad sprawnym wędrowaniem korespondencji powierzył Prosperowi Provanie. [więcej]

Wiosna 1558 W 1558 roku posłowie Zygmunta Augusta, którzy mieli upomnieć się o spadek królowej Bony w Madrycie i Rzymie, nie byli w stanie zdobyć zbyt wiele. [więcej]

Maj 1558 Późną wiosną 1558 roku Zygmunt II August wyjechał z Wilna i skierował się do Polski. [więcej]

12 maja 1558 12 maja 1558 roku wojska Iwana IV zajęły Narwę.

1558 W 1558 roku, aby wywołać konflikt polsko-turecki, Habsburgowie rozprzestrzeniali plotki o rzekomym zamiarze Zygmunta Augusta wsparcia wojsk Ferdynanda I. [więcej]

20 czerwca 1558 20 czerwca 1558 roku w Wiedniu wysłannik Zygmunta Augusta Marcin Kromer złożył na ręce Ferdynanda I sprawozdanie, w którym zamieścił dokładny opis okoliczności śmierci Bony Sforzy i intryg oraz grabieży Giana Lorenza Pappacody. Tydzień później władca Niemiec udzielił wymijającej odpowiedzi. [więcej]

19 lipca 1558 19 lipca 1558 roku wojska Iwana IV zajęły Dorpat. [więcej]

Lato 1558 Lato 1558 roku Zygmunt II August spędził w Krasnymstawie, skąd kierował obroną przeciw najazdowi Tatarów. [więcej]

1 sierpnia 1558 1 sierpnia 1558 roku w liście do Ferdynanda I Filip II Habsburg oznajmił, że kwestię spadku po Bonie Sforzy, który należał się Zygmuntowi Augustowi, może jedynie oddać do sądu lub w ręce cesarskich negocjatorów. [więcej]

30 sierpnia 1558 30 sierpnia 1558 roku Zygmunt II August opuścił Krasnystaw i udał się na Litwę. [więcej]

Październik 1558 Do października 1558 roku wojska Iwana IV zdobyły 20 zamków inflanckich.

Październik 1558 W październiku 1558 roku żona Zygmunta Augusta Katarzyna Habsburżanka poważnie rozchorowała się. [więcej]

5 grudnia 1558 5 grudnia 1558 roku w Piotrkowie rozpoczęły się posiedzenia sejmu. Zygmunt II August zaproponował, aby podczas obrad pominąć kwestie religijne. [więcej]

Grudzień 1558 W grudniu 1558 roku na sejmie w Piotrkowie Zygmunt II August próbował odwlec sprawy egzekucji. [więcej]

Grudzień 1558 W grudniu 1558 roku podczas obrad sejmu, który odbywał się w Piotrkowie, biskup kujawski Jakub Uchański zaproponował zwołanie synodu, co pozwoliło na wykluczenie spraw religijnych z debat sejmowych. [więcej]

Grudzień 1558 W grudniu 1558 roku podczas obrad piotrkowskiego sejmu innowiercy domagali się zniesienia jurysdykcji duchownych nie tylko w kwestii herezji ale również w sprawach o dziesięciny czy kwestiach małżeńskich. [więcej]

17 stycznia 1559 17 stycznia 1559 roku armia Iwana IV pokonała wojska Zakonu inflanckiego w bitwie pod Tirsen. Następnie spustoszyły okolice Rygi.

3 lutego 1559 3 lutego 1559 roku w Piotrkowie doszło do teatralnego składania przed Zygmuntem Augustem przywilejów, które on z kolei kazał zabierać z powrotem. [więcej]

Wiosna 1559 Wiosną 1559 roku tatarskie i tureckie watahy wlały się na ziemie polsko-litewskie. Do potyczek z obroną potoczną doszło pod Zinkowem, Gródkiem nad Smotryczem, Radziejowicami, Kozłowem i Sudkowcami, Orbazowem, Międzybożem i Barem. [więcej]

Czerwiec 1559 W czerwcu 1559 roku w Neapolu Zygmunt II August założył specjalną placówkę dyplomatyczną, która miała odzyskać bezprawnie zagarniętą przez Filipa Habsburga spuściznę Bony Sforzy. [więcej]

Czerwiec 1559 W czerwcu 1559 roku Zygmunt II August dowiedział się o drugim testamencie Bony Sforzy, w którym to on widniał jako spadkobierca włoskich posiadłości. Zanim jednak agenci króla polskiego zdołali dokument uzyskać, notariusz Catapani, przekupiony lub sterroryzowany przez ludzi Filipa II, złożył niespodzianie oświadczenie, w którym stwierdził, że cała sprawa jest oszustwem dokonanym na polecenie Zygmunta Augusta. Wkrótce notariusz w tajemniczych okolicznościach wyzionął ducha. [więcej]

4 lipca 1559 Dopiero 4 lipca 1559 roku Filip II zgodził się na wypłatę odsetek od pożyczonej od Bony Sforzy sumy 430 tys. dukatów i wywiezienie części ruchomości jak złoto, srebro, niektóre klejnoty oraz odzież królowej.

31 sierpnia 1559 31 sierpnia 1559 roku w Wilnie Zygmunt II August zawarł z posłami inflanckiego zakonu układ, na mocy którego król przyjął Inflanty pod swoją opiekę i przyrzekł obronę, w zamian zakon oddał mu w posiadanie ziemie na lewym brzegu Dźwiny. [więcej]

15 września 1559 15 września 1559 roku Zygmunt II August podpisał z arcybiskupem ryskim porozumienie, w myśl którego Litwa przejmowała Marienhaus, Lennewarden, Loban i Birsen.

Wrzesień 1559 We wrześniu 1559 roku Zygmunt II August wysłał do przejętych zamków inflanckich rewizorów Wieńczysława Agryppę i hiszpańskiego inżyniera Antoniego Morę.

11 listopada 1559 11 listopada 1559 roku mistrz zakonu inflanckiego Gotthard Kettler rozbił oddział moskiewski pod Dorpatem.

Listopad 1559 Pod koniec listopada 1559 roku Zygmunt II August wysłał do Wiednia Jana Przerembskiego, aby zadbał o interes Jana Zygmunta, który niedawno został sierotą. Poseł miał również za zadanie wybadać możliwość mariażu Anny Jagiellonki i arcyksięcia Ferdynanda. [więcej]

Grudzień 1559 Jesienią 1559 roku Zygmunt II August zarządził na Litwie spisywanie rotmistrzów i natychmiastowe werbowanie żołnierzy, którzy mieli się zebrać na początku grudnia w Drui, a stamtąd wyruszyć w głąb Inflant.

19 grudnia 1559 19 grudnia 1559 roku Zygmunt II August rozkazał kasztelanowi połockiemu Jerzemu Zenowiczowi ruszyć szybkim marszem na pomoc koadiutorowi zakonnemu Gotthardowi Kettlerowi. Następnie rozesłał wici nakazujące zbieranie się pospolitego ruszenia, na czele którego miał stanąć hetman wielki Mikołaj Radziwiłł Rudy. Król powołał również służbę ziemską szlachty żmudzkiej i litewskiej. Potem przekazał dowództwo kasztelanowi wileńskiemu staroście żmudzkiemu Hieronimowi Aleksandrowiczowi Chodkiewiczowi.

Styczeń 1560 W styczniu 1560 roku w Moskwie pojawił poseł Zygmunta Augusta, który zażądał od Iwana IV, by nie naruszał granic inflanckich. [więcej]

1560 W 1560 roku doszło do najazdu kozackiego nad liman dnieprowy. [więcej]

14 lutego 1560 14 lutego 1560 roku armia Iwana IV zajęła Marienburg.

1560 W 1560 roku Tatarzy spustoszyli okolice Bracławia. Z drugiej strony białogrodzki sandżakbej wysyłał do Zygmunta Augusta skargę, że rotmistrz Bernard Pretwicz okrada jego terytoria. [więcej]

Czerwiec 1560 W połowie czerwca 1560 roku Zygmunt II August jako wielki książę litewski zwrócił się o pomoc do Królestwa Polskiego w wojnie z Moskwą. [więcej]

1560 W 1560 roku Zygmunt II August rozstrzygał międzynarodowy spór, który wybuchł na tle oszustwa dokonanego przez lwowskiego rajcę Erazma Haza. Sprawa, mająca początkowo charakter handlowy, szybko przerodziła się w poważny incydent dyplomatyczny, w który włączył się sam Sulejman I. [więcej]

12 lipca 1560 12 lipca 1560 roku przybył do Krakowa papieski wysłannik Berard Bongiovanni, który między innymi doprowadził do ugody z biskupem kujawskim Jakubem Uchańskim oraz w raporcie wysłanym do Rzymu przedstawił Zygmunta Augusta jako poprawnego chrześcijanina. [więcej]

Lipiec 1560 W lipcu 1560 roku na Krymie doszło do uroczystego zaprzysiężenia przymierza przez chana Dewlet Gireja z Zygmuntem II Augustem. Tatarski władca zobowiązał się do uderzenia na państwo Iwana IV w zamian za regularne wypłacanie tzw. "upominków" (daniny) przez polskiego króla. [więcej]

20 sierpnia 1560 20 sierpnia 1560 roku wojska Iwana IV zdobyły Fellin. Pojmany tam mistrz Zakonu inflanckiego Wilhelm Fürstenberg został przewieziony do Moskwy.

Sierpień 1560 Pod koniec sierpnia 1560 roku rotmistrz Aleksander Połubiński stoczył dwie zwycięskie bitwy z wycofującymi się oddziałami rosyjskimi.

3 września 1560 3 września 1560 roku wojska Iwana IV zajęły Rujen i rozpoczęły oblężenie Białego Kamienia (Weissensteinu).

Wrzesień 1560 We wrześniu 1560 roku Zygmunt II August przyjął wysłannika Iwana Groźnego Fiodora Sukina, który przybył z propozycją mariażu cara Rosji z jedną z sióstr króla Polski i Litwy. [więcej]

Listopad 1560 We wrześniu 1560 roku armia Iwana IV wkroczyła do Estonii i spustoszyła okolice Parnawy (Parnu). W październiku wojska rosyjskie dowodzone przez Iwana Pietrowicza Jakowlewa obległy Rewel (Tallin). W tych okolicznościach na początku listopada 1560 roku Ryga zgodziła się przyjąć 200-konną chorągiew jazdy Zygmunta Augusta. [więcej]

Listopad 1560 W listopadzie 1560 roku w Wilnie odbył się przegląd wojsk, które miały być rozlokowane w inflanckich twierdzach. [więcej]

Grudzień 1560 W grudniu 1560 roku Zygmunt II August, dowiedziawszy się o planowanej wyprawie do Suczawy Olbrachta Łaskiego i Heraklidesa w celu przejęcia mołdawskiego tronu, rozesłał uniwersały nakazujące niedopuszczenie awanturników do granicy. [więcej]

Grudzień 1560 W grudniu 1560 roku Zygmunt II August wysłał z Wilna do Rewla oddział pod dowództwem Jana Talickiego. W tym czasie rewelscy posłowie udali się do Eryka XIV z prośbą o zbrojne wsparcie. [więcej]

Styczeń 1561 Na początku 1561 roku Zygmunt II August zgromadził około 5 tysięcy żołnierzy zaciężnych; większa część z nich stanowiła załogi zamkowe.

Styczeń 1561 Zimą 1561 roku Zygmunt II August wysłał z Dorpatu do Parnawy zaciężne oddziały litewskie. [więcej]

Marzec 1561 W marcu 1561 roku do Rewla (Tallinna) dotarł oddział wojska wysłany przez Zygmunta Augusta. Na miejscu żołnierze królewscy napotkali duże trudności. Nie chciano ich wpuścić do miasta. W tej sytuacji dowódcy litewscy Jan Talicki i Andrzej Modrzewski postanowili opanować zamek. [więcej]

1 kwietnia 1561 1 kwietnia 1561 roku Zygmunt II August wydał uniwersał zakazujący werbowania ludzi do oddziałów Olbrachta Łaskiego. [więcej]

Kwiecień 1561 W kwietniu 1561 roku Zygmunt II August przyjął posłów Eryka XIV Wazy, którzy przybyli z propozycją mariażu Jana III Wazy z Katarzyną Jagiellonką. [więcej]

18 kwietnia 1561 18 kwietnia 1561 roku Zygmunt II August mianował hetmanem zaciężnych kasztelana lubelskiego Floriana Zebrzydowskiego.

4 czerwca 1561 4 czerwca 1561 roku wojska Eryka XIV zdobyły Rewel.

19 czerwca 1561 19 czerwca 1561 roku odbył się popis wojska polskiego w Łosicach i Węgrowie na Podlasiu oraz w Brześciu Litewskim.

Lato 1561 Latem 1561 roku Zygmunt II August wysłał do Eryka XIV Wazy wojewodę bełskiego Jana Tęczyńskiego z propozycją mariażu Jana III z Katarzyną Jagiellonką i prośbą o pożyczkę 100 tys. talarów. [więcej]

13 lipca 1561 13 lipca 1561 roku Mikołaj Radziwiłł Rudy rozpoczął oblężenie Tarwasy.

Sierpień 1561 W sierpniu 1561 roku Iwan Groźny przejął adresowany do Tatarów list Zygmunta Augusta, w którym polsko-litewski monarcha namawiał ich do ataku na Moskwę. [więcej]

18 sierpnia 1561 18 sierpnia 1561 roku pod Selburgiem odbył się przegląd polskich oddziałów.

5 września 1561 5 września 1561 roku Zygmunt II August pozwolił księciu Dymitrowi Wiśniowieckiemu na powrót do służby królewskiej ze swymi Kozakami. [więcej]

8 września 1561 8 września 1561 roku dowódca szwedzki Klas Kristersson Horn zajął warowne Padise położone u wejścia do Zatoki Fińskiej. [więcej]

18 listopada 1561 18 listopada 1561 roku Olbracht Łaski, bez wiedzy Zygmunta Augusta korzystając z pieniędzy Ferdynanda I, rozbił wojska mołdawskiego hospodara Aleksandra Lăpușneanu i osadził na tronie w Suczawie niejakiego Heraklidesa. Epizod ten zadrażnił relacje polsko-tureckie. [więcej]

28 listopada 1561 28 listopada 1561 roku w Wilnie Zygmunt II August zawarł z Gotthardem Kettlerem porozumienie, konsekwencją którego była sekularyzacja zakonu i wcielenie Inflant do Polski i Litwy. [więcej]

Grudzień 1561 W grudniu 1561 roku Dymitr Wiśniowiecki zorganizował wyprawę odwetową pustosząc okolice Oczakowa. [więcej]

Styczeń 1562 W styczniu 1562 roku Zygmunt II August z obawy przed gniewem Sulejmana I nie chciał uznać rządów Heraklidesa w Mołdawii. [więcej]

Styczeń 1562 Pod koniec stycznia 1562 roku do Turku (Abo) dotarło poselstwo Zygmunta Augusta. Eryk XIV Waza zgodził się na małżeństwo Jana III z Katarzyną Jagiellonką, lecz nie chciał przystać na sojusz przeciw Moskwie. [więcej]

Wiosna 1562 Próba zwołania sejmu do Piotrkowa na wiosnę 1562 roku zakończyła się fiaskiem. [więcej]

17 marca 1562 17 marca 1562 roku doszło do układu, na mocy którego Zygmuntowi Augustowi przyznano warownię Dynemunt leżącą u ujścia Dźwiny. Odbyło się to kosztem stanu posiadania byłego mistrza Zakonu inflanckiego Gottharda Kettlera. [więcej]

Marzec 1562 W marcu 1562 roku wojska Jana Zygmunta zajęły grody Szatmar i Nagy-banya. W odwecie armia Ferdynanda I opanowała zamki Tokay i Szatmar. Zygmunt II August, aby wesprzeć działania siostrzeńca, zabronił swoim poddanym przechodzenia na żołd cesarski i sprzedaży Austriakom koni. [więcej]

Kwiecień 1562 W kwietniu 1562 roku wojska Iwana IV zaatakowały Litwę tradycyjnie na trzech kierunkach. W związku z tym Zygmunt II August powołał na maj pospolite ruszenie. [więcej]

2 czerwca 1562 2 czerwca 1562 roku wojska Eryka XIV zdobyły Parnawę.

Lipiec 1562 W lipcu 1562 roku dzięki rokowaniom przeprowadzonym przy pośrednictwie Ferdynanda I Zygmunt II August odzyskał nieco sreber i klejnotów matki oraz przyznano mu prawo do 430 tysięcy dukatów pożyczonych przez Bonę Filipowi II. [więcej]

Lato 1562 Latem 1562 roku, ponieważ kandydat na męża książę Östergötlandu Magnus został zatrzymany w Szwecji, Anna Jagiellonka, aby nie wstrzymywać ślubu Katarzyny, oficjalnie zrezygnowała z własnych planów małżeńskich. Zygmunt II August z wielką ulgą przyjął gest siostry, która wykazała się niepospolitą bezinteresownością. Jej dobrowolne wyrzeczenie się pierwszeństwa do ślubu zdjęło z barków monarchy ciężar łamania tradycji i pozwoliło mu sfinalizować ważne politycznie przymierze z Janem Wazą. [więcej]

19 sierpnia 1562 19 sierpnia 1562 roku wojska dowodzone przez rotmistrza Stanisława Leśniowolskiego odparły atak wojsk rosyjskich w bitwie pod Newlem.

Sierpień 1562 W sierpniu 1562 roku w Sandomierzu szlachta małopolska zebrała się na samowolny zjazd. Wówczas Zygmunt II August wydał uniwersał zwołujący na dzień 22 listopada 1562 roku sejm do Piotrkowa. [więcej]

12 września 1562 12 września 1562 roku nad brzegami Wilii w okolicy Kowna Zygmunt II August spotkał się ze swoim przyszłym szwagrem Janem Wazą. [więcej]

13 września 1562 13 września 1562 roku w jednej z kamienic na rynku w Kownie Zygmunt II August został poproszony przez Jana Wazę o rękę Katarzyny Jagiellonki. Potem obaj monarchowie udali się do ratusza, aby skonsumować obiad. Następnego dnia rozpoczęły się matrymonialne negocjacje. [więcej]

30 września 1562 30 września 1562 roku po trzytygodniowym oblężeniu w szwedzkie ręce dostała się twierdza Biały Kamień (dzisiejsze Paide w Estonii).

4 października 1562 4 października 1562 roku w Wilnie Zygmunt II August uczestniczył w ślubie Katarzyny Jagiellonki z Janem III Wazą. [więcej]

5 października 1562 5 października 1562 roku w Wilnie Katarzyna Jagiellonka zrzekła się praw dziedzicznych do dóbr jagiellońskich z wyłączeniem praw do spadku po siostrach. [więcej]

12 października 1562 12 października 1562 roku Zygmunt II August razem z żoną i siostrą Anną odprowadzili pół mili za Wilno odjeżdżających do Finlandii Katarzynę i Jana Wazę. [więcej]

Październik 1562 Kilka tygodni po ślubie okazało się, że Jan III Waza nie jest skłonny udzielić Zygmuntowi Augustowi obiecanej wcześniej pożyczki. [więcej]

Listopad 1562 W listopadzie 1562 roku Zygmunt II August wysłał poselstwo do Szczecina z prośbą do Barnima IX o nieprzepuszczanie wojsk z Rzeszy do Szwecji i utrudnianie Szwedom dowozu żywności i materiałów wojennych.

Listopad 1562 W listopadzie 1562 roku Zygmunt August otrzymał propozycję ożenku Anny Jagiellonki z bratem króla duńskiego Fryderyka II księciem Holsztynu i Ozylii Magnusem. [więcej]

Listopad 1562 W listopadzie 1562 roku w Łomży Zygmunt II August przyjął Konstantego Ostrogskiego, który przybył, aby prosić króla o wsparcie w zorganizowaniu skutecznej obrony przeciw planowanemu atakowi rosyjskiemu na Kijów. [więcej]

14 listopada 1562 14 listopada 1562 roku przybył do Inflant wódz szwedzki Charles de Mornay z zadaniem opanowania Rygi.

Listopad 1562 W listopadzie 1562 roku Zygmunt II August, dowiedziawszy się o przygotowaniach Rosji do kontynuacji wojny w Inflantach, na 8 grudnia zwołał pospolite ruszenie litewskie pod Mińsk.

30 listopada 1562 – 12 marca 1563 30 listopada 1562 roku w Piotrkowie rozpoczął się sejm egzekucyjny, który potrwał do 12 marca 1563 roku. Głównymi tematami obrad były:

Egzekucja praw i dóbr koronnych – ograniczenie władzy magnatów i odzyskanie przez króla dóbr koronnych nielegalnie zagarniętych.
Reforma wojskowa – wprowadzenie stałego podatku na obronę (tzw. kwarta) i powołanie wojsk kwarcianych.
Sprawy wyznaniowe – próba pogodzenia katolików i protestantów.

[więcej]

1 grudnia 1562 1 grudnia 1562 roku w Piotrkowie marszałkiem sejmu obrany został Rafał Leszczyński, który podczas przemowy potwierdził gotowość szlachty do wyrzeczeń w celu naprawy Korony. [więcej]

Grudzień 1562 Na początku grudnia 1562 roku Zygmunt II August polecił rotmistrzowi kniaziowi Aleksandrowi Iwanowiczowi Połubińskiemu zabezpieczyć twierdzę Kokenhausen, a następnie wysłał Gotthardowi Kettlerowi pieniądze na werbunek 200 rajtarów niemieckich.

Grudzień 1562 W grudniu 1562 roku podczas obrad sejmu w Piotrkowie zdecydowano, że egzekucji dóbr miały podlegać wszystkie bezprawnie nadane wieczności, zastawy oraz dożywocia na terenie Korony, Prus Królewskich, Księstwa Oświęcimskiego i Księstwa Zatorskiego. [więcej]

Grudzień 1562 W grudniu 1562 roku, gdy wojska Iwana IV podążały w stronę Połocka, do Moskwy przybyło poselstwo litewskie do metropolity Makarego i bojarów Dumy z prośbą o pokój. [więcej]

Styczeń 1563 Na początku 1563 roku w Piotrkowie Zygmunt II August wydał akt, w myśl którego do sukcesji lenna pruskiego po wygaśnięciu linii Ansbachów dopuszczeni zostali Hohenzollernowie. [więcej]

Styczeń 1563 Na początku 1563 roku, gdy Zygmunt II August dowiedział się o zbliżaniu się armii Iwana IV do Połocka, ponownie wezwał litewską służbę ziemską pod rozkazy Mikołaja Radziwiłła Rudego.

Styczeń 1563 Na początku 1563 roku w Piotrkowie Zygmunt II August zdecydował o rozstaniu z żoną i kazał Katarzynę Habsburżankę przewieźć do Radomia. Król mianował marszałkiem jej dworu Gabriela Grabowieckiego, aby kontrolować poczynania królowej. [więcej]

21 stycznia 1563 21 stycznia 1563 roku w Piotrkowie Zygmunt II August zgodził się przeznaczyć 1/4 ze swych dochodów z królewszczyzn na utrzymanie wojska na Rusi i Podolu. [więcej]

15 lutego 1563 15 lutego 1563 roku Iwan Groźny zdobył Połock. [więcej]

24 lutego 1563 24 lutego 1563 roku Iwan Groźny zgodził się na propozycję rozejmu przywiezioną przez posłów Zygmunta Augusta. [więcej]

Lutego / marca 1563 Na przełomie lutego i marca 1563 roku w Piotrkowie senatorzy i posłowie koronni debatowali nad sposobem udzielenia pomocy Litwie w wojnie z Rosją. [więcej]

3 marca 1563 3 marca 1563 roku w Piotrkowie Zygmunt II August nadał prawo sukcesji pruskiej elektorowi Joachimowi II.

11 marca 1563 11 marca 1563 roku w Piotrkowie Zygmunt II August zatwierdził uchwałę izby poselskiej znoszącą jurysdykcję kościelną nad różnowiercami. [więcej]

Wiosna 1563 Wiosną 1563 roku poseł Zygmunta Augusta Marcin Kromer udał się do Wiednia ze Stefanem Batorym reprezentującym Jana Zygmunta. Wysłannicy otrzymali zadanie, przeprowadzenia z Ferdynandem I i Maksymilianem II negocjacji regulujących wzajemne stosunki. Przybysze oczekiwali uznania przez Habsburgów królewskiego tytułu Jana Zygmunta i zaproponowali mariaż władcy Siedmiogrodu z którąś z księżniczek austriackich. Starania ich zakończyły się fiaskiem. [więcej]

Marzec 1563 W marcu 1563 roku do Piotrkowa przybył pokłócony z Heraklidesem Olbracht Łaski, który przeprosił Zygmunta Augusta za samowolne wyprawy do Mołdawii. [więcej]

26 marca 1563 26 marca 1563 roku na sejmie piotrkowskim Mikołaj Sieniawski został wybrany hetmanem wielkim koronnym. [więcej]

Maj 1563 W maju 1563 roku Zygmunt II August podziękował księciu brunszwickiemu Erykowi za życzliwość i pomoc w zaciągu niemieckiego wojska na potrzeby wojny północnej. [więcej]

12 lipca 1563 12 lipca 1563 roku w Kownie dokonano przeglądu wojsk niemieckich będących na służbie Polski i Litwy.

3 sierpnia 1563 3 sierpnia 1563 roku Gotthard Kettler dowodzący niemieckimi zaciężnymi po trzydniowym oblężeniu zdobył Dalen. [więcej]

8 sierpnia 1563 8 sierpnia 1563 roku w wyniku buntu hospodarem mołdawskim został Stefan Tomźa. [więcej]

Wrzesień 1563 We wrześniu 1563 roku kasztelan gdański Jan Kostka słał listy do Zygmunta Augusta z pytaniem, jak ma traktować Eryka Brunszwickiego.

10 września 1563 10 września 1563 roku książę brunszwicki Eryk zgodził się na przyznaną mu pensję i wycofał się z ziem należących do Zygmunta Augusta.

22 września 1563 22 września 1563 roku Tatarzy spustoszyli okolice Białej Cerkwi. Potem pojawili się jeszcze pod Bracławiem i Winnicą. [więcej]

5 października 1563 5 października 1563 roku Zygmunt II August zawarł z Fryderykiem II sojusz polsko-duński. [więcej]

Październik 1563 W październiku 1563 roku niemiecka piechota w służbie Zygmunta Augusta zajęła Leal położony 5 km od Zatoki Matsalu, 12 km na południowy zachód od Lode.

Październik 1563 W październiku 1563 roku Olbracht Łaski po raz kolejny zebrał oddział zbrojnych i podążył do Mołdawii, licząc na przejęcie tronu w Suczawie. Tu dowiedział się o śmierci Heraklidesa i odesłaniu księcia Dymitra Wiśniowieckiego do Stambułu. Ten niefortunny zbieg okoliczności sprawił, że Olbracht Łaski zawrócił i podążył do Chocimia. [więcej]

11 grudnia 1563 11 grudnia 1563 roku posłowie Zygmunta Augusta spotkali się w Moskwie z Iwanem Groźnym, próbując skłonić cara do przedłużenia rozejmu. Niestety negocjacje zakończyły się fiaskiem. [więcej]

15 listopada 1563 15 listopada 1563 roku Zygmunt II August w liście do księcia pruskiego Albrechta Hohenzollerna wyjaśniał, że nie potrzebuje drogiego wojska brunszwickiego. [więcej]

21 listopada 1563 - 1 kwietnia 1564 21 listopada 1563 roku w Warszawie rozpoczęły się obrady sejmu, które potrwały do 1 kwietnia 1564 roku. Przewodniczącym izby poselskiej wybrano Mikołaja Sienickiego. [więcej]

22 listopada 1563 22 listopada 1563 roku w Warszawie odbyło się tak zwane witanie poselskie. Potem uroczystą mowę wygłosił marszałek Mikołaj Sienicki. [więcej]

23 listopada 1563 23 listopada 1563 roku w Warszawie zostały przeprowadzone pierwsze wota senatorskie. [więcej]

9 stycznia 1564 9 stycznia 1564 roku Moskwę opuścili posłowie litewscy, którzy starali się doprowadzić do rozejmu w wojnie z Rosją. Żądania Iwana IV były zbyt wygórowane, więc zawieszenia broni nie osiągnięto.

Styczeń 1564 Na początku stycznia 1564 roku granice Wielkiego Księstwa Litewskiego przekroczyły dwie armie moskiewskie. [więcej]

26 stycznia 1564 26 stycznia 1564 roku wojska dowodzone przez Mikołaja Radziwiłła Rudego pokonały armię Iwana Groźnego w bitwie pod Czaśnikami nad Ułą. [więcej]

12 lutego 1564 12 lutego 1564 roku na sejmie w Warszawie Zygmunt II August zrzekł się dziedzictwa na Litwie na rzecz Korony.

1564 Podczas obrad sejmu w Warszawie przeprowadzono rewindykację dóbr królewskich. [więcej]

1564 Podczas obrad sejmu w Warszawie nie udało się uchwalić rozwiązań prawnych, które umożliwiłyby utrzymanie stałej licznej armii. [więcej]

1564 Podczas obrad sejmu w Warszawie podejmowano próby uporządkowania władzy sądowniczej w Koronie, lecz zakończyły się one niepowodzeniem. [więcej]

Marzec 1564 W marcu 1564 roku na sejmie w Warszawie uchwalono program naprawy finansów państwa. [więcej]

Marzec 1564 W marcu 1564 roku na sejmie w Warszawie obiecano posłom inflanckim pomoc zbrojną. [więcej]

13 marca 1564 13 marca 1564 roku Zygmunt II August potwierdził specjalnym aktem zrzeczenie się dziedzictwa na Litwie na rzecz Korony.

1564 W 1564 roku Zygmunt II August czynił przygotowania do wojny z Moskwą. [więcej]

1564 Terror stosowany przez Iwana Groźnego był przyczyną ucieczek możnowładców na Litwę. Między innymi po klęsce pod Czaśnikami nad Ułą zbiegł kniaź Andrzej Kurbski, który znał zwolenników Moskwy w Inflantach, a także agentów działających na terenie Litwy. [więcej]

11 kwietnia 1564 11 kwietnia 1564 roku konflikt dwóch dowódców w polskim obozie skłonił Zygmunta Augusta do mianowania nowego hetmana polskich zaciężnych na Litwie. Został nim rotmistrz Stanisław Leśniowolski.

5 maja 1564 5 maja 1564 roku z powodu żądań Sulejmana I we Lwowie skrócony o głowę został były hospodar mołdawski Stefan Tomźa. [więcej]

Maj 1564 W maju 1564 roku Zygmunt August wyjaśnił posłowi Sulejmana I, że interwencje Olbrachta Łaskiego i księcia Dymitra Wiśniowieckiego w Mołdawii przeprowadzone były bez jego zgody. Obiecał również zwrócić Aleksandrowi Lăpușneanu Chocim. [więcej]

Czerwiec 1564 W czerwcu 1564 roku w Bielsku Podlaskim Zygmunt II August dokonał przeglądu wojska koronnego udającego się na Litwę.

23 czerwca 1564 23 czerwca 1564 roku w Bielsku Podlaskim Zygmunt II August sporządził instrukcję dla posła Jerzego Jazłowieckiego, który miał się z nią udać do Selima II. Znalazła się tam obietnica oddania Chocimia hospodarowi mołdawskiemu Aleksandrowi Lăpușneanu. [więcej]

24 czerwca - 12 sierpnia 1564 24 czerwca 1564 roku w Parczewie rozpoczęły się posiedzenia sejmu, które potrwały do 12 sierpnia 1564 roku.

Lipiec 1564 W lipcu 1564 roku najazd tatarski spustoszył Bracławszczyznę. [więcej]

1564 W 1564 roku mimo rozmaitych działań zbrojnych i dyplomatycznych podejmowanych przez Zygmunta Augusta nie udało się odzyskać Połocka. [więcej]

Lipiec 1564 W lipcu 1564 roku oddział dowodzony przez Jana Sniporada rozbił wojska rosyjskie próbujące zdobyć Jezierzyszcze. [więcej]

Sierpień 1564 W sierpniu 1564 roku Mikołaj Radziwiłł Rudy zdecydował o podjęciu próby odbicia Połocka. W tym celu w Leplu rozpoczął wznosić zamek.

7 sierpnia 1564 7 sierpnia 1564 roku w Parczewie Zygmunt II August ogłosił edykt o banicji przeciw różnowiercom. [więcej]

Wrzesień 1564 We wrześniu 1564 roku w Lublinie Zygmunt II August zredagował do mołdawskiego hospodara Aleksandra Lăpușneanu list, w którym próbował mu wyjaśnić, że nie ma nic wspólnego i nie zna powodu wyjazdu Olbrachta Łaskiego do Wiednia. [więcej]

Wrzesień 1564 W połowie września 1564 roku Mikołaj Radziwiłł Rudy rozpoczął oblężenie Połocka, które zakończyło się fiaskiem. 4 października wydał rozkaz odwrotu za Dźwinę. [więcej]

Jesień 1564 Jesienią 1564 roku Zygmunt II August wysłał do Wiednia posłów, którzy mieli opowiedzieć o potrzebie polsko-litewskiego monarchy rozwodu z siostrą Maksymiliana II Katarzyną. [więcej]

6 listopada 1564 6 listopada 1564 roku wojska Iwana IV spaliły zamek w Jezierzyszczach.

Grudzień 1564 Pod koniec 1564 roku w Wiedniu poddani Maksymiliana II uwięzili poczmistrza Zygmunta Augusta. [więcej]

1564-1565 W latach 1564-1565 flota kaperska Zygmunta Augusta skutecznie potrafiła blokować porty Rewla i Parnawy, co ułatwiło działanie polskiej armii lądowej walczącej o odzyskanie tych portów z rąk Szwedów. [więcej]

Styczeń 1565 Na początku 1565 roku Fryderyk II Oldenburg kazał zamknąć cieśninę Sund, co godziło w interesy Zygmunta Augusta.

18 stycznia - 14 kwietnia 1565 18 stycznia 1565 roku w Piotrkowie rozpoczęły się debaty sejmowe, które potrwały do 14 kwietnia 1564 roku.

Styczeń 1565 W styczniu 1565 roku na sejmie Piotrkowie Zygmunt II August głosami posłów przedstawił kwestię swojego rozwodu z Katarzyną. Przeciwnikiem okazał się Jakub Ostroróg, który działał w porozumieniu z posłem austriackim. Tę zręczną grę monarchy odkrył legat papieski Commendone. [więcej]

Styczeń 1565 Pod koniec stycznia 1565 roku w Piotrkowie Zygmunt II August spotkał się z legatem papieskim Commendone. Monarcha starał się przekonać rozmówcę, że w jego przypadku potrzebny jest rozwód. [więcej]

Styczeń 1565 W 1565 roku, aby skłonić papieża i cesarza do zgody na rozwód z Katarzyną, Zygmunt II August przedstawił perspektywę sukcesji tronu polskiego dla Habsburga oraz zaproponował papieżowi możliwość zwołania soboru narodowego w Polsce z udziałem różnowierców. [więcej]

Wiosna 1565 Wiosną 1565 roku trzykrotnie Tatarzy pustoszyli ziemie polsko-litewskie. [więcej]

1565 W 1565 roku Zygmunt II August mianował Jana Zamoyskiego sekretarzem królewskim. [więcej]

Kwiecień 1565 W kwietniu 1565 roku na piotrkowskim sejmie uchwalono podatki na wojsko zaciężne. [więcej]

1565 W 1565 roku, po wprowadzeniu w Moskwie opryczniny, wzmagało się niezadowolenie w kręgach możnowładczych. Zygmunt II August starał się to wykorzystać i przeciągnąć na swoją stronę znanych bojarów. Wysłał do nich nawet listy z obietnicami. Niestety wojewoda połocki Iwan Czeladnin okazał lojalność i przekazał te listy Iwanowi Groźnemu.

1565 W 1565 roku z powodu dużych wydatków na uzbrojenie Zygmunt II August popadł w problemy finansowe. Doszło nawet do tego, że nieopłaceni zaciężni żołnierze oblegli dwór królewski, domagając się zapłaty. W następnym roku z długów pomogli wyjść monarsze z dobrej woli senatorowie, duchowni i świeccy. [więcej]

3 maj 1565 3 maja 1565 roku przebywający w Piotrkowie Zygmunt II August w liście do Mikołaja Radziwiłła donosił, że perspektywa małżeństwa Anny Jagiellonki z księciem Holsztynu i Ozylii Magnusem była nadal żywa. [więcej]

Maj 1565 W maju 1565 roku Zygmunt II August przyznał nuncjuszowi Commendone roczną pensję w wysokości 2000 dukatów w zamian za popieranie królewskich zabiegów o odzyskanie spadku po królowej Bonie. [więcej]

25 maja 1565 25 maja 1565 roku hospodar mołdawski Aleksander Lăpușneanu wysłał do Zygmunta II Augusta list, w którym prosił, aby król Polski powstrzymał śmiałków, którzy pragną dokonać w Mołdawii zamachu stanu. [więcej]

9 czerwca 1565 9 czerwca 1565 roku zaciężni Zygmunta II Augusta dowodzeni przez Gottharda Kettlera odebrali z rąk szwedzkich Parnawę.

Lato 1565 Latem 1565 roku sytuacja na froncie rosyjsko-litewskim stała się patowa, więc obie strony zawarły dwuletni rozejm. [więcej]

Lipiec 1565 W lipcu 1565 roku Eryk XIV Waza polecił swoim wojskom odbić Parnawę. Zygmunt II August wysłał do atakowanego miasta zapasy prochu.

27 lipca 1565 27 lipca 1565 roku do Konstantynopola przybył poseł Zygmunta Augusta Mikołaj Brzeski. Oficjalnym celem jego misji była interwencja w sprawach bieżących: wykup jeńców, protest przeciwko tatarskim najazdom oraz uregulowanie kwestii wypasu bydła. Jednak kluczowym, nieoficjalnym zadaniem Brzeskiego była próba zawiązania sojuszu Rzeczypospolitej z Turcją przeciwko rosnącej w siłę Moskwie. [więcej]

1 sierpnia 1565 W liście z 1 sierpnia 1565 roku Sulejman I wyraził szczerą radość z deklaracji przyjaźni złożonych przez posła Zygmunta Augusta, życząc, aby więź między Rzecząpospolitą a Imperium Osmańskim trwała i umacniała się przez kolejne długie czasy. [więcej]

5 sierpnia 1565 Na 5 sierpnia 1565 roku żona Zygmunta Augusta Katarzyna Habsburżanka chciała wyjechać do Wiednia na pogrzeb ojca, lecz zatrzymano ją w Radomiu. [więcej]

Grudzień 1565 Pod koniec 1565 roku były mistrz zakonu inflanckiego Gotthard Kettler podjął nieudaną ofensywę na Dorpat.

Grudzień 1565 Pod koniec 1565 roku w Warszawie Zygmunt II August spotkał się z Konstantym Ostrogskim. [więcej]

Styczeń 1566 Na początku 1566 roku zawarto rozejm w wojnie z Rosją, który miał potrwać do stycznia 1567 roku.

1566 Na początku 1566 roku w Wieluniu marszałek dworu żony Zygmunta Augusta Katarzyny Habsburżanki Grabowiecki rzekomo próbował ją otruć. [więcej]

1566 W 1566 roku w celu odzyskania sum neapolitańskich Zygmunt II August wysłał do Rzymu i Madrytu kasztelana przemyskiego Piotra Barzego.

1566 Cały 1566 rok Iwan Groźny wykorzystał do umocnienia się w pasie przygranicznym. Budował zamki na spornych terenach, powiększając tym sposobem swoje terytorium kosztem Litwy.

Marzec 1566 Na początku marca 1566 roku buławę wielką litewską złożył Mikołaj Radziwiłł Rudy. W związku z tym Zygmunt II August mianował hetmanem wielkim litewskim Grzegorza (Hrehory) Chodkiewicza. [więcej]

Marzec 1566 W marcu 1566 roku Zygmunt II August wysłał do Królewca Stanisława Hozjusza i Jana Kostkę, aby przekonać księcia pruskiego Albrechta Hohenzollerna o szkodliwości postępowań nowych radców. [więcej]

1566 W 1566 roku Zygmunt II August nadał Janowi Zamoyskiemu w dożywocie wieś Witków. [więcej]

Wiosna 1566 Wiosną 1566 roku Tatarzy krymscy zaatakowali okolice Winnicy i Wołyń. [więcej]

Wiosna 1566 Wiosną 1566 roku Tatarzy usiłowali zdobyć Międzybóż. Hetman Mikołaj Sieniawski zdołał obronić warownię.

7 maja - 21 sierpnia 1566 7 maja 1566 roku w Lublinie rozpoczęły się posiedzenia sejmu, które potrwały do 21 sierpnia 1566 roku.

1566 Około 1566 roku Zygmunt II August pożyczył 150 tys. dukatów od Nasiego Paszy, w zamian za co turecki możnowładca otrzymał zezwolenia na przywóz bez cła do Polski wina i innych towarów wartości 6 tys. florenów rocznie. [więcej]

Lipiec 1566 W lipcu 1566 roku w Moskwie poselstwo Jerzego Chodkiewicza uzgodniło z przedstawicielami Iwana IV rozejm na 2 lata. [więcej]

8 października 1566 8 października 1566 roku żona Zygmunta Augusta Katarzyna Habsburżanka na zawsze wyjechała z Polski. [więcej]

28 października 1566 28 października 1566 roku w Królewcu ścięto uznanych za winnych nowych radców, którzy szkodzili interesom Zygmunta Augusta. [więcej]

24 listopada 1566 24 listopada 1566 roku Zygmunt II August przesłał posłowi podążającemu do Turcji instrukcję, w której kazał przekazać Selimowi II, że osobiście przesłuchał Olbrachta Łaskiego w kwestii przygotowań do ewentualnej wyprawy zbrojnej do Mołdawii. Ten ostatni wyparł się przypisywanych mu zamiarów. [więcej]

Styczeń 1567 W styczniu 1567 roku Zygmunt II August wezwał wojewodę bracławskiego kniazia Romana Sanguszkę, by jechał do Bracławia i wspomógł w obronie tych terenów przez Tatarami. [więcej]

Stycznia-lutego 1567 W styczniu i na początku lutego 1567 roku dowódca wojsk polsko-litewskich Mikołaj Talwosz trzykrotnie pobił szwedzkie oddziały w Inflantach.

Luty 1567 W lutym 1567 roku w Moskwie przedstawiciele Eryka XIV uzgodnili z Iwanem IV sojusz skierowany przeciwko Zygmuntowi Augustowi.

1567 W 1567 roku Zygmunt II August uczynił z Jana Zamoyskiego komisarza królewskiego, który miał odebrać rodzinie Starzechowskich starostwo samborskie i drohobyckie w ramach egzekucji praw i dóbr koronnych. [więcej]

Marzec 1567 W marcu 1567 roku Zygmunt II August w liście do Selima II żalił się na mołdawskiego hospodara Aleksandra Lăpușneanu, który wspólnie z Tatarami rok wcześniej spustoszył Podole. [więcej]

Kwiecień 1567 W kwietniu 1565 roku Zygmunt II August odwiedził swoją siostrę Annę. Król był chory na febrę i cierpiał na podagrę. Trzeba go było nosić na stołku. Siostra, gdy go zobaczyła w takim stanie, zalała się łzami. [więcej]

7 kwietnia 1567 7 kwietnia 1567 roku w Piotrkowie rozpoczęły się sejmowe debaty. [więcej]

1 maja 1567 Na 1 maja 1567 roku Zygmunt II August wyznaczył popis wojska litewskiego, które miało podjąć próbę odzyskania Połocka i Smoleńska. Niestety mobilizacja przebiegała tak opieszale, że większość chorągwi stanęła w Mołodecznie dopiero na początku października. [więcej]

Maj 1567 W maju 1567 roku Zygmunt II August przyjął posła Maksymiliana II, który domagał się zgody króla na powrót jego żony Katarzyny Habsburżanki, przyznanie jej rezydencji i dóbr oprawnych. [więcej]

Lipiec 1567 W lipcu 1567 roku w Wilnie Zygmunt II August przyjął moskiewskich posłów, którzy przybyli wynegocjować pokojowe porozumienie. Niestety zbyt wygórowane oczekiwania delegatów ze wschodu spowodowały, że wojna trwała dalej. [więcej]

17 lipca 1567 17 lipca 1567 roku Tatarzy dowodzeni przez Isichodzę (Sichozę), murzę Sargiela i Balaja przez jeden dzień spalili i spustoszyli aż 24 wsie na Podolu. [więcej]

25 lipca 1567 25 lipca 1567 roku Roman Sanguszko pobił Rosjan w bitwie pod Czaśnikami. [więcej]

17 sierpnia 1567 17 sierpnia 1567 roku zerwano rozmowy pokojowe, które odbywały się w Grodnie. Wojna z Rosją musiała trwać dalej.

Sierpień 1567 W sierpniu 1567 roku Zygmunt II August zebrał pięćdziesięciotysięczną armię do wojny w Inflantach. Jednocześnie polski monarcha liczył na przewrót w Moskwie, którego miała dokonać lokalna opozycja. [więcej]

Jesień 1567 Jesienią 1567 roku Zygmunt II August wysłał do Selima II kasztelana wojnickiego Piotra Zborowskiego, który miał załagodzić napięcia powstałe z powodu napadów kozackich z poprzednich lat. [więcej]

Październik 1567 W październiku 1567 roku w Radoszkowicach Zygmunt II August zamierzał osobiście poprowadzić ofensywę przeciw Rosji.

21 listopada 1567 21 listopada 1567 roku Zygmunt II August przybył do Radoszkowic. [więcej]

25 listopada 1567 Obóz pod Radoszkowicami tętnił optymizmem. Litwini mimo długoletniego ciężaru wojny wystawiali liczniejsze oddziały niż wymagał tego obowiązek. Obecność Zygmunta Augusta podnosiła morale. Czas w obozie płynął na ucztach i zabawach. [więcej]

27 listopada 1567 27 listopada 1567 roku Zygmunt II August mianował hetmanem dwornym kniazia Romana Sanguszkę. [więcej]

28 listopada 1567 28 listopada 1567 roku w Radoszkowicach odbył się popis armii królewskiej. [więcej]

Grudzień 1567 Na początku grudnia 1567 roku Zygmunt II August wysłał hetmana Grzegorza Chodkiewicza do Borysowa, a sam z resztą wojska pojechał do Kojdanowa.

Boże Narodzenie 1567 Święta Bożego Narodzenia 1567 roku Zygmunt II August spędził w Kojdanowie. Potem stracił ochotę do przebywania w obozie wojskowym i odjechał do Grodna.

Styczeń 1568 Na początku stycznia 1568 roku Zygmunt II August uczynił hetmana inflanckiego Jana Chodkiewicza dowódcą armii zgromadzonej w Radoszkowicach, a Uła stała się celem wyprawy. [więcej]

Styczeń 1568 W styczniu 1568 roku Tatarzy krymscy wdarli się na Podole litewskie, złupili okolice Bracławia i uderzyli na Wołyń.

Luty 1568 W lutym 1568 roku podczas negocjacji pokojowych między przedstawicielami Sulejmana I i Maksymiliana II posłowie tureccy zażądali, by w traktacie wpisać Polskę jako państwo zaprzyjaźnione z Portą. [więcej]

4 marca 1568 4 marca 1568 roku fiaskiem zakończyło się oblężenie Uły prowadzone przez Jana Chodkiewicza. [więcej]

Marzec 1568 W marcu 1568 roku Zygmunt II August rzekomo obiecał Maksymilianowi II, że adoptuje jego syna. [więcej]

24 marca 1568 24 marca 1568 roku w Gdańsku Zygmunt II August utworzył Komisję Morską. [więcej]

Kwiecień 1568 Na początku kwietnia 1568 roku czambuły tatarskie ponownie pustoszyły tereny Rzeczpospolitej. Dotarły do położonego 60 km na południowy wschód od Lwowa Drohobycza nad Tyśmienicą.

10 maja 1568 10 maja 1568 roku wyprawa odwetowa zorganizowana przez Olbrachta Łaskiego otoczyła zamek oczakowski i poczęła się mścić na miejscowej ludności tatarskiej. [więcej]

18 czerwca 1568 18 czerwca 1568 roku sąd miejski w Gdańsku skazał na śmierć jedenastu kaprów, którzy służyli we flocie Zygmunta Augusta i mieli ochronę prawną Komisji Morskiej. [więcej]

24 czerwca 1568 24 czerwca 1568 roku z powodu konfliktu z Zygmuntem Augustem władze gdańskie skazały na śmierć 11 kaprów. [więcej]

25 czerwca 1568 25 czerwca 1568 roku z inicjatywy Zygmunta Augusta rozpoczęto w Warszawie budowę pierwszego stałego mostu na Wiśle. Tego dnia w obecności tłumu wbito pierwszy pal w dno rzeki u wylotu dzisiejszej ulicy Mostowej. [więcej]

Lipiec 1568 W lipcu 1568 roku kaprom Zygmunta Augusta udało się zająć statek, na którym płynął Daniło Michajłow, poseł Iwana Groźnego do króla duńskiego Fryderyka II. [więcej]

Lipiec 1568 W lipcu 1568 roku Fryderyk II wzywał Zygmunta Augusta do oddania zamku i miasta parnawskiego.

21 sierpnia 1568 21 sierpnia 1568 roku hetman dworny Roman Sanguszko jednym szturmem zdobył Ułę. [więcej]

18 września 1568 18 września 1568 roku Zygmunt II August ustalił komisję, która miała zbadać zasadność wyroku z 18 czerwca 1568 rok, zastosować środki przymusu wobec Gdańska i przeprowadzić kontrolę rządów patrycjatu. Niestety komisja nie została wpuszczona do miasta. [więcej]

29 września 1568 29 września 1568 roku Iwan Szeremetiew rozpoczął oblężenie Witebska.

Październik 1568 W październiku 1568 roku Zygmunt II August podupadł na zdrowiu. W celu poprawienia zdrowia zatrzymał przy sobie wykształconego we Włoszech medyka Piotra z Poznania. Korzystał także z usług znachorek i guślarek. [więcej]

22 listopada 1568 22 listopada 1568 roku w Roskilde doszło do podpisania pokoju między Danią i Szwecją. Wówczas flota Fryderyka II zaczęła zwalczać statki kaperskie, które Zygmunt II August kazał rozmieścić na Bałtyku w celu blokowania handlu z Moskwą. [więcej]

10 stycznia - 12 sierpnia 1569 10 stycznia 1569 roku w Lublinie rozpoczęły się posiedzenia sejmu, które potrwały do 12 sierpnia 1569 roku. [więcej]

12 stycznia 1569 12 stycznia 1569 roku wojska dowodzone przez Aleksandra Połubińskiego zdobyły rosyjski Izborsk.

Lutego / marca 1569 W lutym lub marcu 1569 roku w Lublinie Zygmunt II August przyjął posłów chana krymskiego Dewlet Gireja, którzy przybyli z żądaniem zapłacenia trybutu. Władca Polski i Litwy odmówił. [więcej]

Marzec 1569 W marcu 1569 roku na sejmie w Lublinie Zygmunt II August otworzył proces przeciw zbuntowanemu Gdańskowi, który w ubiegłym roku uśmiercił kaprów będących na służbie władcy Polski i Litwy oraz nie wpuścił do miasta królewskiej komisji. [więcej]

Wiosna 1569 Wiosną 1569 roku Selim II poinformował Zygmunta Augusta, że rozkazał swemu wojsku maszerującemu na Astrachań, aby nie pustoszyli ziem należących do Polski i Litwy. [więcej]

1 marca 1569 1 marca 1569 roku z Lublina potajemnie wyjechał Mikołaj Radziwiłł Rudy. Ta demonstracja miała na celu zerwanie sejmu. [więcej]

Marzec 1569 W marcu 1569 roku na sejmie w Lublinie podejmowano kwestię sukcesji po Zygmuncie Auguście. [więcej]

5 marca 1569 5 marca 1569 roku w Lublinie Zygmunt II August ogłosił wcielenie Podlasia i Wołynia do Korony.

28 marca 1569 28 marca 1569 roku w trakcie obrad sejmu w Lublinie przemawiali: arcybiskup gnieźnieński prymas Jakub Uchański, biskup krakowski Filip Padniewski, biskup płocki Piotr Myszkowski, Piotr Zborowski i Olbracht Łaski. [więcej]

Wiosna 1569 Wiosną 1569 roku podczas obrad sejmu w Lublinie Zygmunt II August zlecił Janowi Zamoyskiemu i kasztelanowi płockiemu Anzelmowi Gostomskiemu podjęcie rozmów w izbie poselskiej na temat przyszłej elekcji. [więcej]

Kwiecień 1569 Wiosną 1569 roku w Lublinie Zygmunt II August miał okazję poznać Henryka Legnickiego. [więcej]

Wiosna 1569 Wiosną 1569 roku Olbracht Łaski stanął po stronie potomków Stanisława Spytka Tarnowskiego w sporze o dobra tarnowskie. Agitował na jego rzecz u Zygmunta Augusta. [więcej]

Maj 1569 W maju 1569 roku Zygmunt II August spotkał się z moskiewskimi opozycjonistami, którzy namawiali polsko-litewskiego monarchę, aby dał im 20 tys. jazdy, to podbiją całą Moskwę i przywiodą samego cara do Wilna. [więcej]

Maj 1569 W maju 1569 roku Maksymilian II Habsburg żalił się Zygmuntowi Augustowi, że Polacy chętnie zaciągają się na służbę wojskową u Jana Zygmunta. [więcej]

14 maja 1569 14 maja 1569 roku w Lublinie Zygmunt II August przyjął tureckiego posła, który w imieniu Selima II wzywał do wspólnego uderzenia na Moskwę. [więcej]

6 czerwca 1569 6 czerwca 1569 roku w Lublinie w związku z oporem Litwinów wobec unii Litwy i Polski Zygmunt II August ogłosił wcielenie województwa kijowskiego do Korony.

1 lipca 1569 1 lipca 1569 roku w Lublinie Zygmunt II August doprowadził do zawarcia unii lubelskiej, dzięki której Korona Królestwa Polskiego i Wielkie Księstwo Litewskie zostały scalone w jedno państwo – Rzeczpospolitą Obojga Narodów, [więcej]

1569 W 1569 roku Zygmunt II August mianował Jerzego Jazłowieckiego hetmanem polnym koronnym. Król jednocześnie powierzył mu (bez oficjalnej nominacji) pełnienie obowiązków hetmana wielkiego koronnego. Rzekomo powodem tej decyzji była chęć zachowania większej kontroli nad wojskiem.

Lipiec 1569 W lipcu 1569 roku w Lublinie uregulowano ostatecznie zasady organizacyjne oraz utworzono specjalny skarb w Rawie. [więcej]

Lipiec 1569 W lipcu 1569 roku flota Fryderyka II zadała klęskę kaprom pod Rewlem.

Lato 1569 W 1569 roku Zygmunt August zlecił Janowi Zamoyskiemu uporządkowanie olbrzymiego archiwum państwowego. [więcej]

1569 Po 1569 roku Zygmunt II August zaczął sprzyjać prądom kontrreformacyjnym. [więcej]

Sierpień 1569 W sierpniu 1569 roku duńska flota zajęła 5 okrętów kaperskich i odprowadziła je do Kopenhagi. Incydent ten doprowadził do wzrostu napięcia i sporu dyplomatycznego między Zygmuntem Augustem i Fryderykiem II Oldenburgiem. [więcej]

Sierpień 1569 W sierpniu 1569 roku Selim II skarżył się Zygmuntowi Augustowi na Michała Wiśniowieckiego, który pobił i obrabował kupców tureckich jadących do Moskwy. [więcej]

3 września 1569 Z listu Jerzego z Tyczyna zredagowanego 3 września 1569 roku w Neapolu dowiadujemy się, że proces przeciwko Pappacodzie bardzo się wlecze z powodu przeszkód wymyślanych przez lokalny sąd. [więcej]

5 września 1569 5 września 1569 roku Zygmunt II August nominował Mikołaja Mieleckiego wojewodą podolskim.

Wrzesień 1569 We wrześniu 1569 roku we Wrocławiu miało się odbyć spotkanie Zygmunta Augusta z Maksymilianem II w celu omówienia spornych kwestii oraz sprawy małżeństwa arcyksięcia Karola z Anną Jagiellonką. [więcej]

12 września 1569 12 września 1569 roku przeprowadzony pod Trembowlą przez Jerzego Jazłowieckiego popis generalny wojska kwarcianego wykazał 2774 ludzi w chorągwiach jazdy. [więcej]

20 września 1569 20 września 1569 roku hospodar mołdawski Bogdan IV Lăpușneanu wystawił akt hołdowniczy dla Zygmunta Augusta. [więcej]

5 października 1569 5 października 1569 roku Zygmunt II August napisał do swojej siostry Katarzyny list, w którym zaproponował sojusz skierowany przeciwko Danii. [więcej]

Jesień 1569 Jesienią 1569 roku Olbracht Łaski planował najechać zbrojnie dobra tarnowskie Konstantego Ostrogskiego. Zygmunt II August rozesłał listy w upomnieniem do potencjalnych napastników. [więcej]

4 listopada 1569 Od 4 listopada 1569 roku przebywał w Rzymie Stanisław Hozjusz, który z ramienia Zygmunta Augusta zajmował się sprawami mającymi na celu odzyskanie sukcesji po królowej Bonie. [więcej]

Listopad 1569 W listopadzie 1569 roku Zygmunt II August wysłał do Sztokholmu Erazma Dembińskiego i Justusa Claudiusa, którzy mieli w rozmowach z Janem Wazą podjąć kwestię zwrotu Polsce Rewla i możliwości współpracy w blokadzie Narwy. [więcej]

1 grudnia 1569 1 grudnia 1569 roku w Gdańsku rozpoczęła kontrolę komisja Zygmunta Augusta, która niebawem odkryła znaczne nadużycia. [więcej]

16 grudnia 1569 - 21 czerwca 1572 Od 16 grudnia 1569 do 21 czerwca 1572 roku Zygmunt II August przebywał w Warszawie, gdzie między innymi nadzorował rozbudowę zamku królewskiego i montaż pierwszego mostu na Wiśle. [więcej]

Styczeń 1570 W styczniu 1570 roku Zygmunt II August zamieszkał na warszawskim zamku. Zajął pokoje w tzw. Nowym Domu, a jego siostra Anna przeniosła się do Małego Domu. [więcej]

Styczeń 1570 Na początku 1570 roku do Moskwy wyruszyło poselstwo Zygmunta Augusta. [więcej]

14 stycznia 1570 14 stycznia 1570 roku z Neapolu Jerzy z Tyczyna doniósł listownie Zygmuntowi Augustowi, że Filip II skłonny jest oddać najmiłościwszemu królowi polskiemu księstwo Bari. [więcej]

Marzec 1570 W marcu 1570 roku negocjatorom Zygmunta Augusta udało się doprowadzić do zawieszenia broni w wojnie Danii ze Szwecją. [więcej]

Kwiecień 1570 W kwietniu 1570 roku Zygmunt II August upoważnił Komisję Morską do werbowania żołnierzy dla Jana III. [więcej]

Kwiecień 1570 W kwietniu 1570 roku Zygmunt II August wysłał do Maksymiliana II biskupa Poznańskiego, aby pośredniczył w sporze Habsburgów z Janem Zygmuntem. [więcej]

18 kwietnia 1570 18 kwietnia 1570 roku pod Tarnowem, należącym do Konstantego Ostrogskiego, zgromadzone wojska Stanisława Tarnowskiego, Andrzeja Zborowskiego i Olbrachta Łaskiego rozpoczęły szturm na zamek, który wytrzymał oblężenie tylko przez kilkanaście godzin. Dowódcę obrony zamku Jana Kozaneckiego oddano w jasyr tureckiemu najemnikowi. [więcej]

19 kwietnia 1570 19 kwietnia 1570 roku komisarze wysłani do Tarnowa przez Zygmunta Augusta próbowali doprowadzić do ugody, lecz Andrzej Zborowski, który nie dopuszczał Stanisława Tarnowskiego do głosu, był kontestatorem porozumienia, zachowując się w sposób wybitnie arogancki. [więcej]

29 kwietnia - 11 lipca 1570 29 kwietnia 1570 roku w Warszawie rozpoczęły się obrady sejmu, które potrwały do 11 lipca 1570 roku. Był to sejm niespełnionych nadziei króla, który próbował doprowadzić do końca niezałatwione dotąd sprawy, wśród których znalazły się kwestie opatrzenia potomstwa królewskiego, określenia sposobu i porządku elekcji, utworzenia skarbu publicznego i uporządkowania sądownictwa. Zgromadzenie okazało się jednak bezowocne. Nie załatwiono na nim żadnego ważnego problemu. [więcej]

Maj 1570 W maju 1570 roku nieopłacone i wściekłe wojsko przybyło do Radomia, a następnie do Piotrkowa z żądaniem wypłacenia zaległego żołdu. [więcej]

27 maja 1570 27 maja 1570 roku Wenecja zwróciła się do Zygmunta Augusta z wezwaniem o pomoc przeciw Turkom. Selim II, aby nie zadrażniać dobrych relacji z Polską i Litwą, zabronił tatarskiemu chanowi łupieżczych najazdów. [więcej]

30 maja 1570 30 maja 1570 roku w Warszawie przystąpiono do rozpatrywania sprawy konfliktu o dobra tarnowskie. Konstanty Ostrogski wystąpił z oskarżeniem o szkody materialne, zajazd, rozlew krwi itp. Stanisława Tarnowskiego reprezentował Jan Zborowski. Natomiast Olbracht Łaski i Andrzej Zborowski zrzucali z siebie jakąkolwiek winę i udawali zdziwionych, słuchając oskarżeń wojewody kijowskiego. [więcej]

4 czerwca 1570 4 czerwca 1570 roku Zygmunt II August otrzymał od posła Selima II informację, że sułtan zabronił chanowi krymskiemu Dewlet Girejowi napadów na Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Mimo to stosunki polsko-krymskie pozostały napięte. [więcej]

22 czerwca 1570 22 czerwca 1570 roku w Moskwie uzgodniono rozejm na 3 lata na zasadzie dotychczasowego stanu posiadania. W czasie pertraktacji polscy posłowie zaproponowali Iwanowi IV możliwość jego elekcji na króla polskiego. [więcej]

18 lipca 1570 18 lipca 1570 roku Zygmunt August ponownie rozstrzygał sprawę sporu o dobra tarnowskie. Podczas posiedzenia Stanisław Tarnowski wziął na siebie całą odpowiedzialność za najazd. Król nakazał zwrócenie Konstantemu Ostrogskiemu zamku i dóbr tarnowskich. [więcej]

24 lipca 1570 24 lipca 1570 roku podczas posiedzenia senatu gdańszczanie przeprosili Zygmunta Augusta. [więcej]

28 lipca 1570 28 lipca 1570 roku komendant twierdzy Wisłoujścia złożył publicznie przysięgę na wierność Zygmuntowi Augustowi i Rzeczypospolitej. [więcej]

Sierpień 1570 W sierpniu 1570 roku w Spirze przy wsparciu Zygmunta Augusta doszło do zawarcia między Maksymilianem II i Janem Zygmuntem porozumienia, na mocy którego ten ostatni uzyskał zgodę na dożywotnie posiadanie Siedmiogrodu i na małżeństwo z siostrzenicą cesarską księżniczką Cleves. [więcej]

Sierpień 1570 W sierpniu 1570 roku Zygmunt II August polecił odszukać w Bari kołdrę, którą była okryta trumna Bony Sforzy. Swoje dobra kazał przewieźć z Wilna do zamku w Tykocinie, gdzie za sprawą Stanisława Fogelwedera powstał inwentarz królewskich skarbów. [więcej]

5 września 1570 5 września 1570 roku rozpoczął się w Szczecinie kongres państw uczestniczących w I wojnie północnej. Wysłannicy Zygmunta Augusta wystąpili tam z wnioskiem dotyczącym Parnawy. [więcej]

Grudzień 1570 Pod koniec 1570 roku kochanką Zygmunta Augusta została córka rajcy warszawskiego Barbara Giżanka. [więcej]

13 grudnia 1570 13 grudnia 1570 roku w Szczecinie zakończył się pokojowy kongres, na którym stronami rokowań były: Dania, Szwecja i Lubeka, a roli pośredników podjęli się posłowie Zygmunta Augusta, Maksymiliana II, Karola IX, sascy i pomorscy. [więcej]

3 marca 1571 Cesarski poseł opat Cyrus 3 marca 1571 roku w liście do Maksymiliana II napisał, że Zygmunt II August ożeniłby się nawet z żebraczką, gdyby tylko dała mu syna. [więcej]

Marca / kwietnia 1571 Na uroczystości pogrzebowe Jana Zygmunta Zygmunt II August wysłał Mikołaja Mieleckiego, który wyruszył na czele oddziału 1000 zbrojnych. Oprócz uczestnictwa w ceremonii złożenia ciała do grobu dowódca miał odebrać kosztowności zapisane królowi przez siostrzeńca. [więcej]

Kwiecień 1571 W kwietniu 1571 roku, po śmierci Jana Zygmunta, Zygmunt II August otrzymał propozycję przejęcia władzy w Siedmiogrodzie. [więcej]

Kwiecień 1571 W kwietniu 1571 roku Zygmunt II August otrzymał od papieża Piusa V wezwanie do wspólnej walki z Turcją. Władca Polski i Litwy unikał podjęcia wyzwania. Wzbraniał się przed jednoznaczną deklaracją przystąpienia do antytureckiej ligi, tłumacząc swoją postawę niechęcią szlachty do wszelkiej wojny i zagrożeniem ze strony Danii i książąt Rzeszy. [więcej]

21 kwietnia 1571 21 kwietnia 1571 roku papież Pius V zredagował do Zygmunta Augusta list, w którym próbował odwieść króla od pomysłu ponownego ożenku. [więcej]

30 kwietnia 1571 30 kwietnia 1571 roku odbyła się kolejna rozprawa o rekompensatę za szkody wyrządzone podczas najazdu kasztelana czechowskiego Stanisława Tarnowskiego na zamek w Tarnowie. Zygmunt August przyznał Konstantemu Ostrogskiemu całkowite wieczyste dziedziczne prawo do Tarnowa. [więcej]

Wiosna 1571 Wiosną 1571 roku Zygmunt II August kazał spisać swój testament, w którym siostry uczynił dziedziczkami swego majątku ruchomego i nieruchomego. Wyznaczył także posag dla Katarzyny królowej szwedzkiej i Anny. [więcej]

Maj 1571 W maju 1571 roku w związku z tatarską agresją na Moskwę Zygmunt II August polecił Jerzemu Jazłowieckiemu ochronę Kresów podczas przemarszu wojsk chana Dewlet Gireja. [więcej]

Maj 1571 W maju 1571 roku Zygmunt II August rekomendował u Maksymiliana II Stefana Batorego jako kandydata do tronu w Siedmiogrodzie. [więcej]

Maj 1571 W maju 1571 roku Zygmunt II August ratyfikował rozejm zawarty 22 czerwca 1570 roku w Moskwie na 3 lata na zasadzie dotychczasowego stanu posiadania. [więcej]

1571 W 1571 roku w ramach realizacji postanowień rozejmu z 22 czerwca 1570 roku podjęto nieudaną próbę wytyczenia granic między Ziemią Połocką a Witebską. Spory terytorialne oraz duże wyludnienie regionu, spowodowane wojną i okupacją, uniemożliwiły uzyskanie wiarygodnych informacji od lokalnej ludności. Iwan IV usankcjonował ten stan rzeczy, prowadząc intensywną akcję kolonizacyjną. [więcej]

4 lipca 1571 4 lipca 1571 roku Zygmunt II August przyjął wysłannika Maksymiliana II marszałka morawskiego Bertolda z Lipy, który starał się przekonać króla Polski i Litwy do przystąpienia do antytureckiej ligi. [więcej]

Lipiec 1571 W lipcu 1571 roku flota Fryderyka II zaatakowała kaprów koło Półwyspu Helskiego i zatopiła dwie jednostki. [więcej]

Lipiec 1571 W lipcu 1571 roku oddział Jerzego Jazłowieckiego rzekomo uprowadził 5000 owiec z terenów należących do Tatarów. [więcej]

8 września 1571 8 września 1571 roku urodziła się córka Zygmunta Augusta i Barbary Giżanki, która otrzymała imię po matce. [więcej]

Jesień 1571 Jesienią 1571 roku Zygmunt II August wysłał na Krym Jana Bykowskiego, który miał uzgodnić warunki płacenia trybutu. [więcej]

17 września 1571 17 września 1571 roku Zygmunt II August cofnął swoje rozporządzenie z 1567 roku o przeniesieniu floty do Pucka. [więcej]

Październik 1571 Pod koniec października 1571 roku doszło do pojednania Zygmunta Augusta i pobożnej Anny Jagiellonki urażonej obcowaniem brata z kochanką Barbarą Giżanką, która niedawno urodziła królowi córkę. [więcej]

Styczeń 1572 W styczniu 1572 roku Selim II wysłał do Zygmunta Augusta list informujący o wielkiej ilości wojska polskiego, które rzekomo wkroczyło do Mołdawii i z tego powodu wyraził swoje niezadowolenie. [więcej]

1572 W 1572 roku Maksymilian II Habsburg czynił wiele zabiegów, aby sukcesja po Zygmuncie Auguście przypadła krewnemu cesarza. [więcej]

Luty 1572 Na początku lutego 1572 roku zapłonął znicz buntu w Mołdawii. Zrzucony z tronu Bogdan IV Lăpușneanu przybył do Zygmunta Augusta. Władca Polski i Litwy zgodził się, aby polscy możnowładcy prywatnie pomogli mu odzyskać władzę.

28 lutego 1572 28 lutego 1572 roku w Linzu zmarła żona Zygmunta Augusta Katarzyna Habsburżanka. Król na wieść o tym zapłakał. [więcej]

5 marca 1572 W piśmie z dnia 5 marca 1572 roku nuncjusz Wincenty Portico zawiadamiał, że Zygmunt II August bardzo osłabł z powodu krwotoku i bolesnego wyjścia kamieni z pęcherza. [więcej]

Marzec 1572 W marcu 1572 roku ukończono w porcie w Elblągu budowę pierwszego polskiego okrętu wojennego nazwanego „Smok". Była to jednostka wyjątkowa pod wieloma względami, stanowiąca ambitny projekt Zygmunta Augusta, który marzył o stworzeniu potężnej, regularnej floty królewskiej. Niestety, „Smok” nigdy nie wziął udziału w żadnej bitwie morskiej. Po śmierci króla zabrakło funduszy i determinacji na utrzymanie floty. Okręt niszczał w porcie w Elblągu, aż w końcu 1577 roku podczas buntu Gdańska przeciwko Stefanowi Batoremu został spalony przez samych Polaków, aby nie wpadł w ręce gdańszczan. [więcej]

12 marca - 18 maja 1572 12 marca 1572 roku w Warszawie rozpoczęły się obrady sejmu, które potrwały do 28 maja 1572 roku. [więcej]

Marzec 1572 W połowie marca 1572 roku Mikołaj Mielecki wyruszył na zbrojną wyprawę do Mołdawii.

Marzec 1572 W marcu 1572 roku rozeszła się plotka, że Zygmunt II August pragnie Annę Zajączkowską pojąć za żonę. [więcej]

Kwiecień 1572 W kwietniu 1572 roku stan zdrowia Zygmunta II Augusta był już tak opłakany, że nie zezwalał wpuszczać do swych komnat Anny Jagiellonki, której upór i wieczne niezadowolenie zatruwały mu ostatnie miesiące życia. [więcej]

9 kwietnia 1572 Z listu nuncjusza Wincentego Portico z 9 kwietnia 1572 roku dowiadujemy się, że w dzień soboty świętej Zygmunt II August wysłuchał mszy świętej, przyjął komunię i z wielką pobożnością modlił się. [więcej]

Kwiecień 1572 W kwietniu 1572 roku stan zdrowia Zygmunta Augusta pogorszył się do tego stopnia, że podkanclerzy Franciszek Krasiński skarżył się na trudności w ekspediowaniu pism. [więcej]

12 / 13 kwietnia 1572 W nocy z 12 na 13 kwietnia 1572 roku rozpoczęła się bitwa pod Chocimiem, która była zwieńczeniem nieudanej wyprawy mołdawskiej Mikołaja Mieleckiego.

20 kwietnia 1572 20 kwietnia 1572 roku w Warszawie Zygmunt August potwierdził przywileje Tarnowa. [więcej]

1572 W 1572 roku Zygmunt II August odmówił posłom tatarskim wspólnej wyprawy na Moskwę. [więcej]

Maj 1572 W maju 1572 roku doszło do najazdu tatarskiego, w trakcie którego nieprzyjaciel dotarł do wołyńskiego Konstantynowa i zagarnął znaczny jasyr. [więcej]

12 maja 1572 12 maja 1572 roku legat Commendone wystąpił przed grupą senatorów, próbując zachęcić ich do podjęcia walki z Turcją. W odpowiedzi Zygmunt II August sprecyzował swoje warunki, po spełnieniu których Polska i Litwa mogłaby wesprzeć działania ligi antytureckiej. Wśród nich znalazły się następujące postulaty:

cesarstwo winno wyrzec się pretensji do ziem pruskich
król hiszpański powinien zwrócić zajęte ziemie Bari i Rossano
król hiszpański musiałby zwrócić sumy neapolitańskie

. [więcej]

22 maja 1572 22 maja 1572 roku Zygmunt II August rankiem poczuł się lepiej, lecz potem wystąpił u niego krwotok. [więcej]

8 czerwca 1572 8 czerwca 1572 roku Zygmunt II August nadał Barbarze Giżance dożywotnio dwór w Baranowie oraz 5 wsi w powiecie wiskim. [więcej]

16 czerwca 1572 16 czerwca 1572 roku Zygmunt II August podpisał dokument polecający wypłatę Katarzynie Jagiellonce odsetek z sum neapolitańskich. [więcej]

21 czerwca 1572 21 czerwca 1572 roku z powodu zarazy Zygmunt II August wyjechał do Knyszyna. Wcześniej przekazał Annie Jagiellonce spisany przed rokiem testament. Po drodze na jedną noc król zatrzymał się w Tykocinie. [więcej]

Czerwiec 1572 Dla udającego się w podróż Zygmunta II Augusta przygotowano specjalny ogromny wóz zaprzężony w 16 koni; na wozie, zawieszone na kilkunastu pasach, aby amortyzować wstrząsy w czasie jazdy, umieszczono wygodne i miękkie łoże. [więcej]

7 lipca 1572 Zygmunt II August zmarł 7 lipca 1572 roku w Knyszynie. [więcej]

Lipiec 1572 W lipcu 1572 roku do Knyszyna zaczęły ściągać najważniejsze osoby w państwie. Wykształciły się tam dwa główne obozy polityczne:

Obóz Senacki (tzw. partia magnacka): Chcieli, aby władzę w okresie bezkrólewia sprawował interrex (zwyczajowo prymas). Dążyli do utrzymania starego porządku i dominacji elit.
Obóz Szlachecki (ruch egzekucyjny): Pod przywództwem m.in. Jana Zamoyskiego szlachta domagała się większego wpływu na wybór nowego władcy. To właśnie w tym kręgu dojrzewała idea viritim – czyli zasady, że każdy szlachcic ma prawo osobiście głosować na króla.

Brak jasnych zasad sukcesji po Jagiellonach doprowadził do Ustanowienia urzędu interrexa, zwołania pierwszej wolnej elekcji i uformowania się silnego ruchu szlacheckiego, który na wieki zdefiniował ustrój państwa. Postanowiono również, by zasady elekcji zostały ustalone przez specjalnie w tym celu zwołany sejm (tzw. sejm konwokacyjny). [więcej]

Lipiec 1572 Zwłoki Zygmunta Augusta przewiezione zostały do Tykocina. [więcej]

6 - 28 stycznia 1573 Od 6 do 28 stycznia 1573 roku w Warszawie odbywał się sejm konwokacyjny. Ustalono tam, że bez względu na wyznanie (katolicyzm, protestantyzm, prawosławie) szlachta gwarantuje sobie nawzajem pokój i równe prawa. Uchwalono zasady wolnej elekcji (Viritim).

Wybór nie dokona się przez delegatów, lecz każdy szlachcic, który przyjedzie na pole elekcyjne, ma prawo oddać głos osobiście.
Wyznaczono miejsce pierwszej elekcji: wieś Kamion pod Warszawą (dzisiejsza dzielnica Kamionek).

Potwierdzono również rolę Prymasa Polski jako interrexa. To on miał sprawować najwyższą władzę w państwie do czasu koronacji nowego króla, zwoływać sejmy i nominować monarchę po wyborze. Aby zapobiec bezprawiu w czasie bezkrólewia, powołano Sąd Kapturowy. Były to nadzwyczajne sądy karne, które miały pilnować porządku i bezpieczeństwa publicznego w okresie bezkrólewia. [więcej]

5 lub 6 kwietnia 1573 5 lub 6 kwietnia 1573 roku we wsi Kamień (dzisiejszy Kamionek w Warszawie, na prawym brzegu Wisły) rozpoczął się zjazd elekcyjny. Kandydatami na króla Rzeczpospolitej Obojga Narodów byli: Iwan Groźny, Jan III Waza, Ernest Habsburg syn cesarza Maksymiliana II i Henryk Walezy. Głosowanie odbywało się zgodnie z zasadami wolnej elekcji. [więcej]

11 maja 1573 11 maja 1573 roku we wsi Kamień w pobliżu Warszawy zakończył się zjazd elekcyjny. Prymas Jakub Uchański ogłosił wybór Henryka Walezego.

10 września 1573 10 września 1573 roku zwłoki Zygmunta Augusta wywieziono z Tykocina i wyekspediowano w kierunku Warszawy. [więcej]

30 stycznia 1574 30 stycznia 1574 roku trumna ze zwłokami Zygmunta Augusta opuściła Warszawę. Pochód żałobny wiózł ją w kierunku Krakowa. [więcej]

9 lutego 1574 9 lutego 1574 roku trumna ze zwłokami Zygmunta Augusta dotarła do Krakowa. [więcej]

Zygmunt II August(1548-1572)

Zygmunt II August
(1548-1572)