Gustaw I Waza - kalendarium życia

Dynastia:Wazów

Rodzice:Eryk Johansson i Cecylia Månsdotter

Urodzony:12 maja 1496 roku
na zamku Rydboholm
lub Lindholmen

Zmarł:29 września 1560 roku
w Sztokholmie

Rodzice Ojciec Gustawa Erik Johansson był przedstawicielem drobnej szlachty, który dzięki posiadaniu majątku Rydboholm oraz pełnieniu funkcji sędziego w powiatach Danderyd i Rydbo, zbudował silną pozycję lokalną. Zachowane źródła opisują go jednoznacznie negatywnie – jako człowieka gwałtownego, wybuchowego, butnego i o ograniczonych horyzontach. [więcej]

12 maja 1496 Gustaw I Waza urodził się w dzień Wniebowstąpienia Pańskiego prawdopodobnie w 1496 roku. Miejscowość Rydboholm w parafii Ostra Ryd, kilka mil na północny wschód od Sztokholmu, była zapewne miejscem narodzin jego urodzin. [więcej]

Edukacja Dostępne źródła starają się wykreować obraz Gustawa Wazy jako człowieka, który odebrał solidne i wszechstronne wykształcenie. Rzekomo przyszły król Szwecji studiował w Uppsali przez pięć lat (od 1509 r.) pod okiem dwóch nauczycieli (Henrika Sledhorna i Mattsa Erikssona). [więcej]

1514 W 1514 roku Gustaw Waza trafił na dwór regenta Stena Sture, co najprawdopodobniej wynikało z więzów rodzinnych (żona regenta była przyrodnią siostrą matki Gustawa). To środowisko, pełne przemocy i bezpośrednich konfrontacji, stanowiło kolejną szkołę życia dla przyszłego króla. [więcej]

1514 Na dworze regenta Stena Sture mentorem Gustawa Wazy stał się Hemming Gadh postać o niezwykle bogatym doświadczeniu politycznym zdobytym między innymi w kurii rzymskiej. [więcej]

1517 W 1517 roku Gustaw I Waza został oskarżony o współudział w napadzie na członka rady państwa Pedera Turessona (Bielke). [więcej]

1517 W 1517 roku pod Sztokholmem Gustaw Waza uczestniczył w walkach z wojskami Chrystiana II. [więcej]

Lipiec 1518 W lipcu 1518 roku Gustaw Waza uczestniczył bitwie z wojskami Chrystiana II pod Brännkyrką. Dowodził rzekomo główną chorągwią, idącą na czele zwycięskich sił szwedzkich. [więcej]

Sierpień 1518 Po bitwie pod Brännkyrką doszło do zawarcia tymczasowego zawieszenia broni między Chrystianem II a Stenem Sturem. W ramach ustaleń pokojowych obie strony wymieniły zakładników – wśród nich znalazł się Gustaw Waza wraz ze swoim mentorem Hemmingiem Gadhem. Król Danii złamał jednak ustalenia rozejmu. Nie pojawiwszy się w umówionym miejscu, kazał siłą zabrać zakładników na swój okręt i wywieźć ich do Kopenhagi. [więcej]

Jesień 1518 W Danii Gustaw Waza został osadzony w zamku Kalø na Jutlandii, pod opieką Erika Eriksena (Bannera), gdzie cieszył się względną swobodą, mimo ograniczeń narzuconych przez słowo honoru. [więcej]

30 września 1519 Po pobycie w zamku Kalø, Gustaw Waza zdecydował się na ryzykowną ucieczkę, której dokładny przebieg pozostaje niejasny i obrosły legendami. 30 września 1519 roku dotarł bezpiecznie do Lubeki, gdzie konsekwentnie podkreślał, że nie jest dezerterem, lecz bezprawnie porwanym zakładnikiem. [więcej]

Jesień 1519 Dzięki konfliktowi z Danią Lubeka życzliwie patrzyła na szwedzkie dążenia niepodległościowe, co czyniło z miasta idealne schronienie dla Gustawa Wazy. Wykazał się on sprytem, szybko zabezpieczając sobie list żelazny od władz miasta. Kluczowym jego protektorem został Markus Helmstede - faktor regenta Stena Sturego. [więcej]

Jesień 1519 Jesienią 1519 roku Chrystian II intensywnie zbroił się przeciwko Szwecji. Przebywający wówczas w Lubece Gustaw Waza z rosnącym niepokojem śledził te wydarzenia, zdając sobie sprawę, że pętla wokół Stena Sture i jego własnego środowiska zaciska się. [więcej]

Marzec 1520 Sytuacja uległa dramatycznemu zaostrzeniu, gdy na drzwiach kościołów zawisła papieska bulla nakładająca klątwę na Stena Sture, a w marcu 1520 roku do miasta dotarły wieści o jego śmierci i zwycięstwie Chrystiana II. Mimo to, szwedzki opór trwał – Sztokholm pod wodzą Kristiny Gyllenstierny oraz inne zamki wciąż stawiały czoła najeźdźcom. Gustaw Waza rozpoczął starania o pozyskanie pomocy Lubeki dla szwedzkiej sprawy. [więcej]

31 maja 1520 W tej nowej sytuacji politycznej Gustaw Waza uznał, że jego obecność w Lubece stała się zbędna, a dalszy pobyt zagraża jego bezpieczeństwu. Zdecydował się na powrót do kraju, by dołączyć do powstańców. W tym celu wsiadł na pokład szkuty „Der Rabe”, płynącej z Warnemünde, i 31 maja 1520 roku został wysadzony na ląd w zatoce Stensó, nieopodal wciąż broniącego się Kalmaru. [więcej]

Czerwiec 1520 Według relacji Pedera Svarta Gustawowi Wazie udało się przedrzeć do obleganego Kalmaru. Miał tam próbować zagrzewać do walki niemieckich zaciężnych i mieszczan, lecz spotkał się z tak wrogim przyjęciem – łącznie z groźbami śmierci – że musiał czym prędzej uciekać dalej w głąb Smalandii. [więcej]

Czerwiec 1520 Próby ostrzegania ludności Smalandii przed rządami Chrystiana II, które podejmował Gustaw Waza kończyły się fiaskiem – chłopstwo reagowało wrogością, a w stronę przybysza niejednokrotnie wymierzano broń. [więcej]

Październik 1520 W październiku 1520 roku Gustaw Waza odwiedził Bengta Erikssona z Skalsnas, który posiadał list żelazny od Chrystiana II i zamierzał udać się na listopadową koronację do Sztokholmu. Namawiał on Gustawa Wazę, by dołączył do niego, lecz ten ostatni pamiętając własne doświadczenia z listami żelaznymi duńskiego króla, odrzucił tę propozycję i stanowczo zaprotestował. [więcej]

Październik 1520 Po opuszczeniu Skalsnas Gustaw Waza udał się do rodzinnej posiadłości Ravsnäs, gdzie zaopatrzył się w niezbędne zasoby. W klasztorze w Mariefred odbył rozmowę z arcybiskupem Jakobem Ulvssonem, który namawiał go do wyjazdu na koronację do Sztokholmu. [więcej]

4 listopada 1520 W czasie gdy Gustaw Eriksson przebywał w Ravsnäs, Sztokholm stał się areną uroczystości koronacyjnych Chrystiana II. Król ogłosił szeroką amnestię dla byłych wrogów, a 4 listopada 1520 roku w kościele Storkyrkan przyjął koronę z rąk arcybiskupa Gustava Trolle. Atmosfera podczas uroczystości była jednak napięta – król publicznie wyróżnił jedynie duńskich i niemieckich dowódców, całkowicie pomijając szwedzką szlachtę, co uznano za wielką zniewagę. [więcej]

8–9 listopada 1520 Czwartego dnia uroczystości koronacyjnych, gdy szwedzka rada państwa obradowała z Chrystianem II, atmosfera nagle się zmieniła – zamek został zamknięty, a zgromadzonym odczytano listę oskarżeń. 8 i 9 listopada 1520 roku na głównym rynku w Sztokholmie dokonała się tzw. krwawa łaźnia sztokholmska, czyli rzeź zaproszonych na koronację możnowładców, stronników byłego regenta Stena Sture Młodszego. W wyniku egzekucji straciło życie około 85 przedstawicieli Kościoła, szlachty i mieszczan; w tym ojciec Gustawa Wazy, szwagier oraz dalsi kuzyni. [więcej]

Listopad 1520 „Krwawa łaźnia” w Sztokholmie stała się dla przebywającego w Rävsnäs Gustawa Wazy osobistą tragedią – stracił nie tylko rodzinę, ale i cały majątek, który przejęła Korona. Wydarzenia te potwierdziły jego najgorsze obawy co do intencji Chrystiana II i zmusiły go do natychmiastowej ucieczki w obliczu bezpośredniego zagrożenia życia. [więcej]

Listopad 1520 Jeszcze w listopadzie 1520 roku podczas pobytu w Sztokholmie Chrystian II ogłosił ambitny plan utworzenia skandynawskiej kompanii handlowej. [więcej]

Listopad 1520 Pod koniec listopada 1520 roku zmuszony do ucieczki z Rävsnäs Gustaw Waza w chłopskim przebraniu wyruszył w stronę prowincji Dalarna. Podczas podróży o mało nie utonął po załamaniu się lodu podczas przeprawy promowej w miejscowości Vika, co zmusiło go do nocnego suszenia odzieży w chacie przewoźnika. [więcej]

Grudzień 1520 W Ornäs Gustaw Waza początkowo znalazł schronienie u Arenta Perssona, jednak gospodarz postanowił wydać go królewskiemu wójtowi Bengtowi Brunssonowi. Dzięki czujności i szybkiej pomocy żony gospodarza Barbro Stigsdotter Gustaw Waza zdołał zbiec w stronę Svärdsjö. [więcej]

Grudzień 1520 Po tygodniowym odpoczynku na plebanii w Svärdsjö Gustaw Waza ruszył na zachód do Rättviku. Tam podczas spotkania z lokalnymi chłopami otwarcie opowiedział o duńskiej tyranii. [więcej]

Grudzień 1520 Podczas pobytu w Rättviku wiadomość o obecności Gustawa Wazy dotarła do królewskiego wójta w Västerås Henrika von Melena, który nakazał jego schwytanie lub skrytobójcze zamordowanie. Zamach się jednak nie udał dzięki interwencji Rasmusa Jutlandczyka. [więcej]

Boże Narodzenie 1520 W okresie świąt Bożego Narodzenia Gustaw Waza podjął próbę pozyskania poparcia, zwołując chłopów na ting w Mora. Przedstawił im brutalną rzeczywistość duńskich rządów pod wodzą wójta Jósse Erikssona i zaproponował objęcie dowództwa w nowym powstaniu. Jego apel nie spotkał się jednak z entuzjazmem – mieszkańcy Mora zażądali, aby natychmiast opuścił miejscowość. [więcej]

Styczeń 1521 Chrystian II opuszczając Szwecję zostawił władzę w rękach rady państwa, której trzon stanowił „biskupi kwartet”. Jednak faktyczne rządy sprawowali duńscy i niemieccy wójtowie obsadzający zamki. System ten szybko zaczął się chwiać z powodu braku funduszy i wewnętrznych konfliktów wewnątrz rady, co sprzyjało rosnącej śmiałości rebeliantów oraz umożliwiło Gustawowi Wazie skuteczne organizowanie oporu. [więcej]

Styczeń 1521 W styczniu 1521 roku w Smalandii zaczęły się pojawiać zamieszki. Bezpośrednim impulsem stały się odczytane w Nowy Rok listy Chrystiana II, nakazujące chłopom natychmiastowe rozbrojenie oraz zapłacenie nowego, specjalnego podatku na pokrycie długów monarchy. [więcej]

Styczeń 1521 W obliczu odrzucenia przez mieszkańców Mora Gustaw Waza zdecydował się na ucieczkę w stronę Norwegii, podążając przez Limę w kierunku Sälenfjällen. Podróżował w trudnych zimowych warunkach. W tym samym czasie sytuacja w Dalarna uległa radykalnej zmianie. Dotarły tam wieści o brutalnym objeździe króla Chrystiana II po Szwecji, który w ramach swoich rządów nakazywał wznoszenie szubienic przy każdej wsi. [więcej]

Styczeń 1521 Relacje uciekiniera z Upplandu o okrucieństwach Chrystiana II tak bardzo poruszyły mieszkańców Dalarna, że wysłali oni grupę pościgową dowodzoną przez niejakiego Engelbrekta, aby odnaleźć Gustawa Wazę. Dogonili go w parafii Lima i błagali o powrót, obiecując mu pełne wsparcie i posłuszeństwo. [więcej]

Luty 1521 W lutym 1521 roku w Smalandii powstanie przybrało na sile, zyskując przywódców w osobach Johana i Klasa Kyle’ów oraz zamożnego chłopa Mansa Dussa. Ruch miał charakter gwałtowny: wójtowie królewscy byli zabijani lub porywani, a ściągnięte przez nich podatki i zgromadzone zapasy przejmowane przez powstańców. Mimo energicznych prób stłumienia buntu przez Sórena Norby’ego, do marca 1521 roku ludzie Chrystiana II utracili kontrolę nad większością Smalandii oraz okręgiem Kalmaru. [więcej]

Luty 1521 W lutym 1521 roku w Dalarna Gustaw Waza, zjednoczony z powracającymi z pościgu ludźmi z Mora, nie był już samotnym zbiegiem, lecz liderem rodzącego się powstania. [więcej]

Marzec 1521 Po powrocie Gustawa Wazy do Mora, mieszkańcy prowincji Dalarna uznali go za swojego przywódcę, wybierając na namiestnika i przydzielając mu osobistą ochronę. [więcej]

Marzec 1521 W marcu 1521 roku Gustaw I Waza stanął na czele powstania, dając sygnał do narodowego zrywu przeciwko duńskiej dominacji. [więcej]

Kwiecień 1521 Powstanie zaczęło nabierać rozmachu, gdy Gustaw Waza skierował swoich agitatorów do kolejnych regionów górniczych. Kluczowym momentem okazało się odparcie sił Chrystiana III, które wysłano w celu stłumienia buntu. Zmuszenie duńskich oddziałów do odwrotu nie tylko otworzyło drogę do dalszych działań powstańczych, ale także stało się istotnym triumfem psychologicznym. [więcej]

Kwiecień 1521 Peder Svart w swojej kronice zawarł barwną anegdotę, która doskonale oddaje ducha oporu mieszkańców Dalarny. Kiedy duński biskup Jens Beldenak, dowodzący wojskami królewskimi pod Brunnbäck, usłyszał o rzekomych dwudziestu tysiącach powstańców, zapytał z niedowierzaniem, jak w ogóle można wyżywić taką armię? Gdy dowiedział się, że chłopi zadowalają się jedynie wodą i chlebem z kory brzozowej, miał skwitować sytuację słowami: „Kogoś, kto pije wodę i je drewno, nie pokona diabeł, a co dopiero człowiek. Odjeżdżamy stąd natychmiast”. [więcej]

Kwiecień 1521 W tym czasie wyłania wyszło na jaw, że Gustaw Waza jest specyficznym typem przywódcy. Choć Peder Svart kreuje go na postać centralną i nieomylną, fakty wskazują, że Gustaw nie był typem wodza, który osobiście prowadzi żołnierzy do ataku w ogniu walki. Dowodzenie większymi operacjami zlecał doświadczonym wojownikom, takim jak Lars Olsson czy Lasse Eriksson. [więcej]

Kwiecień 1521 W walkach toczonych w czasie powstania Gustaw Waza był dowódcą bardzo ostrożnym, który rzadko ryzykował osobisty udział w bezpośrednich starciach. Wyjątkiem były wydarzenia pod koniec kwietnia w Västerås. Choć miasto zostało zdobyte, Gustaw był głęboko niezadowolony z postawy swoich ludzi, którzy zamiast doprowadzić walkę do końca, rzucili się do plądrowania piwnic. Widząc, że żołnierze tracą dyscyplinę w oparach alkoholu, postanowił osobiście dać im przykład. Ruszył od karczmy do karczmy, a nawet do katedry, własnym tasakiem rozbijając obręcze w beczkach z winem i piwem. [więcej]

Maj 1521 Potyczka pod Västerås okazała się pierwszym istotnym sukcesem militarnym powstańców. Zajęcie miasta umożliwiło Gustawowi Wazie dokonywanie zdecydowanych wypadów i rozszerzanie fali rewolty. Jego rosnąca pewność siebie była widoczna w korespondencji. W listach pisanych na początku maja oficjalnie tytułował się już namiestnikiem Kopparbergu, Silvbergu, Jarnbergu i prostych ludzi z Dalarna, Halsinglandu, Gastrikslandu, Norrlandu i całego Rumbolandu. [więcej]

Czerwiec 1521 W czerwcu 1521 roku w Sztokholmie członkowie rady królewskiej aresztowali Didrika Slaghecka, a arcybiskupa powołali na stanowisko regenta. [więcej]

Lipiec 1521 Gdy prowincja Götaland przeszła na stronę powstania, nie stało się to jedynie za sprawą geniuszu Gustawa Wazy. W Smalandii płomień buntu zapłonął jeszcze zanim Gustaw zebrał swoje oddziały na błoniach Mora. Już w marcu mieszkańcy tej prowincji własnymi siłami oczyścili swój region z duńskich garnizonów i stronników Chrystiana. Podobnie rzecz się miała w zachodniej Szwecji – tamtejsze społeczności wywalczyły sobie wolność samodzielnie, nie czekając na przybycie zewnętrznego wyzwoliciela. [więcej]

2 czerwca 1521 Żądania Chrystiana II rozbrojenia chłopów i nałożenia nowych podatków zostały przyjęte w Västergötland z głęboką niechęcią. Region ten wciąż jeszcze pamiętał zgliszcza i pożary z poprzedniej zimy. 2 czerwca 1521 roku na landstingu w Skara, mieście zajętym zbrojnie przez ludzi Nilsa Olssona. Chłopi z Västergötland z otwartą drwiną odrzucili wezwania Ture Jönssona do wsparcia sprawy królewskiej – argumentowali z ironią, że przecież ludzie króla Chrystiana II sami niedawno odebrali im „ich kusze i szpady”, więc czym mieliby walczyć? Podczas obrad cała prowincja ostatecznie zerwała z chwiejącą się władzą duńską, obierając Nilsa Olssona swoim namiestnikiem. [więcej]

23 czerwca 1521 Około 23 czerwca 1521 roku cały region położony na północ od jeziora Mälaren znalazł się w rękach ludzi Gustawa Wazy. [więcej]

25 lipca 1521 25 lipca 1521 roku biskup Linköping, Hans Brask i Gustaw Waza zawarli pisemną umowę. Gwarantowała ona hierarchowi kościoła utrzymanie silnych wpływów w Östergötlandzie, podczas gdy Gustaw otrzymał w zamian upragnioną swobodę działań w prowincji. [więcej]

24 sierpnia 1521 24 sierpnia 1521 roku w Vadstenie Gustaw I Waza został wybrany regentem Szwecji. [więcej]

Wrzesień 1521 Ciągłe rozszerzanie się powstania oraz formalny wybór Gustawa Wazy na naczelnika państwa wywołały polityczne trzęsienie ziemi w Szwecji. Wielu dotychczasowych wielmożów, dostrzegając wiatr zmian, zaczęło otwarcie deklarować swoje poparcie dla nowego przywódcy. Ci zaś, którzy zbyt głęboko zaangażowali się w sprawę Chrystiana II, musieli mierzyć się z brutalną rzeczywistością: część z nich straciła życie w chaosie przemian, inni zaś, szukając ocalenia, pospiesznie ratowali się ucieczką do Danii. [więcej]

Październik 1521 Mimo politycznych sukcesów przed Gustawem Wazą stało fundamentalne wyzwanie militarne. Wszystkie kluczowe zamki i obwarowane miasta pozostawały w rękach sojuszników króla Chrystiana II, a jego flota niepodzielnie panowała na Bałtyku. Chłopi, świetni w walce o własne zagrody, okazywali się bezradni wobec murów Sztokholmu czy Kalmaru, a próby szturmowania nowoczesnych fortyfikacji kończyły się zazwyczaj masakrą. Gustaw Waza musiał zatem stworzyć siły zdolne do systematycznego prowadzenia wojny podjazdowej i oblężniczej. Fundamentem nowopowstałej armii stali się niemieccy żołnierze zaciężni. U boku Niemców stanęła szwedzka jazda szlachecka, zahartowana w poprzednich latach duńskich najazdów, oraz zaciężna piechota, rekrutowana za żołd. Strategia ta zaczęła przynosić efekty: późną jesienią 1521 roku kapitulował zamek w Nyköping, a na początku stycznia 1522 roku padło Örebro. [więcej]

Grudzień 1521 Tuż przed Bożym Narodzeniem 1521 roku wojskom Gustawa Wazy udało się przejąć zamek w Stegeborgu. Twierdza skapitulowała dosłownie na kilka dni przed wpłynięciem do zatoki Slätbaken duńskiej eskadry, która miała przyjść z odsieczą. Dowódca twierdzy Berend von Melen, który po kapitulacji zmienił front, szybko stał się zaufanym człowiekiem Gustawa Wazy. [więcej]

Styczeń 1522 W styczniu 1522 roku Gustaw Waza wraz ze swoim otoczeniem musiał stawić czoła gorzkiej rzeczywistości: bez przełamania duńskiej dominacji na morzu, zdobycie pozostających w rękach wroga twierdz było skazane na niepowodzenie. [więcej]

Wiosna 1522 Wiosną 1522 roku Gustaw Waza i przedstawiciele Lubeki nawiązali ścisłą współpracę wojskową i polityczną. Regentowi niezwykle przydały się dawne kontakty, jakie nawiązał podczas swojego wygnania w tym hanzeatyckim mieście. Wypracowana umowa była dla powstańców strategicznym przełomem: w zamian za zwolnienie Lubeki z ceł, Szwecja otrzymała tak niezbędne okręty, żołnierzy oraz ciężką artylerię, której brak tak dotkliwie odczuwano podczas oblężeń. [więcej]

Jesień 1522 Jesienią 1522 roku Gustaw Waza i Berend von Melen opracowali ambitną ofensywę, której celem było zdobycie Skanii oraz pozostałych wschodnich prowincji duńskich. [więcej]

Styczeń 1523 W styczniu 1523 roku główne siły Gustawa Wazy skoncentrowały się pod Markarydem, lecz ich marsz stanął w miejscu na kilka długich tygodni. Postępy skutecznie blokowały nietypowe o tej porze roku powodzie oraz brak przetartych szlaków. [więcej]

Wiosna 1523 Wiosną 1523 roku Berend von Melen kontynuował kampanię wykorzystując zdobyte wcześniej przyczółki do dalszego nękania duńskich posiadłości. Sukces, jakim było zajęcie prowincji Blekinge, skłoniło go do wywierania presji na Gustawa Wazę, by ten rozszerzył działania zbrojne. Powstańcze oddziały, zgodnie z jego planem, opanowały północną część Bohuslänu – znaną jako Viken – oraz przeprowadziły błyskawiczny i skuteczny wypad na Oslo. Choć zdobycie tych terenów ożywiło nadzieje regenta na ponowne uderzenie w samo serce Skanii, ostatecznie plany te nie doczekały się realizacji. Pod koniec kwietnia von Melen zdecydował się na dyplomatyczny krok, podpisując zawieszenie broni z czołowymi przedstawicielami skańskiej szlachty, co przyniosło chwilowe wyciszenie walk na południowych rubieżach. Powodem nagłego zahamowania działań na południu były dramatyczne wydarzenia, jakie rozegrały się w samej Danii. Już w styczniu 1523 roku szlachta jutlandzka, od dawna skonfliktowana z królem Chrystianem II, otwarcie wypowiedziała mu posłuszeństwo. [więcej]

Kwiecień 1523 W kwietniu 1523 roku podczas landstingu w Tuna Gustaw Waza doprowadził do sformułowania listu do króla Chrystiana II, który stanowił nie tylko formalne wypowiedzenie posłuszeństwa, ale był też surowym aktem oskarżenia, wyliczającym liczne zbrodnie monarchy sprzeczne z nauką chrześcijańską. [więcej]

Czerwiec 1523 Na początku czerwca 1523 roku wystosowano wezwanie na zjazd w Strängnäs. Choć w oficjalnym piśmie nie wskazano tematów, które miały zostać poddane pod dyskusję, dla wtajemniczonych było jasne, że nadchodzi czas rozliczeń. Stawką rozmów miały być relacje z Lubeką, kwestie spornych przywilejów handlowych oraz rosnące zadłużenie Szwecji z tytułu udzielonej pomocy wojskowej. [więcej]

6 czerwca 1523 6 czerwca 1523 roku w Strängnäs pod silną presją polityczną i finansową ze strony Lubeki dokonano wyboru Gustawa Wazę na króla Szwecji. Wydarzenie to, choć w oficjalnej narracji przedstawiane jako „wola Boża”, było w rzeczywistości nagłą improwizacją polityczną, zdominowaną przez szlachtę i duchowieństwo. Wybór ten miał kluczowe znaczenie dla zabezpieczenia państwa przed duńskimi roszczeniami oraz stanowił gwarancję spłaty długów wojennych zaciągniętych u lubeckich kupców. Gustaw Waza, zyskując poparcie negocjatorów z Lubeki, złożył przysięgę królewską na księgę praw św. Eryka, rozpoczynając tym samym nowe rządy. [więcej]

7 czerwca 1523 7 czerwca 1523 roku w Strängnäs odbyły się uroczystości mające na celu publiczne uwiarygodnienie wyboru Gustawa Wazę na króla. Król został wprowadzony do katedry w towarzystwie biskupów, duchowieństwa oraz delegatów z Lubeki. Podczas gdy archidiakon wzniósł nad klęczącym władcą święty sakrament. Po zakończeniu mszy dziękczynnej, król wraz z delegatami lubeckimi wyszedł do zgromadzonych przed świątynią tłumów, by odebrać hołd. [więcej]

10 czerwca 1523 10 czerwca 1523 roku wystawiono dokument gwarantujący Lubece i innym miastom hanzeatyckim całkowite zwolnienie z ceł w handlu ze Szwecją. Była to cena, jaką nowy król musiał zapłacić za polityczne wsparcie. [więcej]

17 czerwca 1523 17 czerwca 1523 roku, gdy kwestie handlowe zostały rozwiązane otwarto bramy Sztokholmu. [więcej]

21 czerwca 1523 Uroczysty wjazd Gustawa Wazy do Sztokholmu w noc świętojańską 1523 roku stanowił symboliczne zwieńczenie „wojny o wyzwolenie”. Wydarzenie to zostało starannie wyreżyserowane, by nadać mu charakter triumfu narodowego. [więcej]

Czerwiec 1527 W czerwcu 1527 roku podczas obrad szwedzkiego sejmu w Västerås ogłoszono równouprawnienie wyznania luterańskiego w Szwecji oraz sekularyzację majątków kościelnych, co uczyniło Gustawa I Wazę największym posiadaczem ziemskim w państwie.

21 stycznia 1528 21 stycznia 1528 roku w katedrze w Uppsali Gustaw I Waza został koronowany przez arcybiskupa Laurencjusza Petri.

1541 W 1541 roku w Brömsebro Gustaw I Waza zawarł pokojowe porozumienie z Chrystianem III.

13 stycznia 1544 13 stycznia 1544 roku riksdag zebrany w Västerås uchwalił przekształcenie Szwecji w monarchię dziedziczną.

Marzec 1555 W marcu 1555 roku Gustaw I Waza przyjął posła Zygmunta Augusta, który przybył z propozycją sojuszu przeciw Moskwie. [więcej]

1555 W 1555 roku Gustaw I Waza wysłał do Zygmunta Augusta posła z ofertą mariażu swojego syna Eryka z siostrą polskiego monarchy. [więcej]

Wrzesień 1555 We wrześniu 1555 roku wojska Gustawa Wazy zaatakowały rosyjską twierdzę Orzeszek leżącą u wypływu rzeki Newy z jeziora Ładoga, ponieważ kto kontrolował Orzeszek, ten kontrolował całą drogę wodną prowadzącą w głąb Rosji.

Styczeń 1556 W styczniu 1556 roku wojska Iwana IV rozpoczęły oblężenie Wyborga.

Marzec 1557 W marcu 1557 roku w Nowogrodzie Wielkim wysłannicy Gustawa Wazy uzgodnili z negocjatorami Iwana IV pokojowy traktat kończący wojnę szwedzko-rosyjską.

29 września 1560 Gustaw I Waza zmarł po dłuższej chorobie 29 września 1560 roku w zamku sztokholmskim.

Gustaw I Waza(1521–1560)

Gustaw I Waza
(1521–1560)