ozdoba

Sulejman Wspaniały
(1520-1566)

ozdoba
Sulejman Wspaniały
Dynastia:Osmańska
Rodzice:Selim I
i Hafsa Hatun
Urodzony:6 listopada 1494 roku
Zmarł:6 lub 7 września 1566 roku
6 listopada 1494 Sulejman Wspaniały urodził się 6 listopada 1494 roku prawdopodobnie w Trabzonie (Trebizondzie) na wybrzeżu Morza Czarnego. [więcej]
Dzieciństwo Do siódmego roku życia Sulejman Wspaniały przebywał pod opieką kobiet. Matka Sulejmana Wspaniałego Hafsa Hatun była prawdopodobnie córką chana krymskiego. Dzięki niej sułtan był spokrewniony z rodem Czyngis-chana. Słynęła ona z urody oraz inteligencji i była ostatnią żoną sułtana o królewskim rodowodzie. [więcej]
1501 Około 1501 roku jego edukację przejął surowy ojciec Selim I oraz uczony ochmistrz (hoca), który dbał o jego religijne i intelektualne wykształcenie. Sulejman Wspaniały uczył się religii (Koran), nauk ścisłych (arytmetyka) oraz sztuki (muzyka, czytanie, pisanie). Bardzo ważnym elementem jego rozwoju była sprawność fizyczna, a w szczególności łucznictwo. [więcej]
1505 Około 1505 roku po ceremonii obrzezania Sulejman Wspaniały opuścił harem (część kobiecą) i otrzymał własny dwór oraz służbę. Jego dalszą edukacją kierował osobisty guwerner zwany lala. [więcej]
1509 W 1509 roku Sulejman Wspaniały został mianowany przez swojego dziadka Bajazyda II gubernatorem okręgu (sandżakbejem). Pierwotnie Sulejman miał zarządzać Karahisarem, a później Bolu. Obie te lokalizacje spotkały się jednak ze stanowczym sprzeciwem jego stryja Ahmeda, który czując się następcą tronu obawiał się, że bratanek zajmuje zbyt strategiczne pozycje, które w przyszłości mogłyby mu ułatwić przejęcie władzy w Stambule. [więcej]
6 sierpnia 1509 W wyniku dworskich intryg i protestów stryja Sulejman Wspaniały został ostatecznie wysłany do Kaffy (dzisiejsza Teodozja) na Krymie. Wyjechał 6 sierpnia 1509 roku i spędził tam kolejne trzy lata z dala od głównych wydarzeń w stolicy. [więcej]
1511 W 1511 roku w Kefie Sulejman I poślubił Fülane. [więcej]
1512 Około 1512 roku do haremu Sulejmana Wspaniałego trafiła Mâhidevrân, przyszła matka Mustafy, znana również jako Gülbahar (Wiosenna Róża). [więcej]
24 kwietnia 1512 Gdy 24 kwietnia 1512 roku Selim I ostatecznie przejął władzę po abdykacji Bajazyda II, wezwał do Konstantynopola Sulejmana Wspaniałego, powierzając mu opiekę nad stolicą. [więcej]
1513 Gdy Selim I umocnił swoją władzę, uznał obecność syna w stolicy za zagrożenie. Dlatego wysłał Sulejmana I do Manisy – prowincji, którą wcześniej zarządzał zgładzony brat Korkud. [więcej]
1513 Sulejman objął rządy w prowincji Manisa, gdzie uczył się trudnej sztuki administracji. Musiał tam przede wszystkim zaprowadzić porządek i zwalczyć szerzący się bandytyzm. To właśnie te doświadczenia ukształtowały go jako przyszłego wielkiego prawodawcę. Pobyt z dala od dworu był też rodzajem azylu – choć krążyły legendy o Selimie I przesyłającym synowi zatrutą koszulę, Sulejman zdołał przetrwać rządy surowego ojca, przygotowując się do przejęcia imperium. [więcej]
1514 Kiedy w 1514 roku Selim I wyruszył na kampanię przeciwko Persji, Sulejman Wspaniały raz jeszcze przejął pieczę nad stolicą państwa. [więcej]
22 września 1520 22 września 1520 roku zmarł nagle w drodze ze Stambułu do Edirne Selim I. Najbliżsi współpracownicy (szambelan i podskarbi) podjęli ryzykowną decyzję o zatajeniu zgonu władcy przed wojskiem i ludem. Gdy wysłano gońca do Manisy, Sulejman I wahał się, czy wyruszyć do stolicy. Tak bardzo bał się podstępu swojego bezwzględnego ojca, że podejrzewał, iż informacja o śmierci to pułapka mająca zwabić go pod katowski topór. Dopiero po upewnieniu się, że ojciec naprawdę nie żyje, Sulejman I ruszył po koronę. [więcej]
30 września 1520 30 września 1520 roku Sulejman Wspaniały dotarł do azjatyckiej części dzisiejszego Stambułu (Üsküdar), skąd galerą przeprawił się bezpośrednio do pałacu sułtańskiego (Seraju), gdzie powitał go wielki wezyr. Tam doszło do zaprzysiężenia nowego sułtana. [więcej]
1 października 1520 1 października 1520 roku o świcie najwyżsi dygnitarze państwowi, religijni (mufti) i prawni złożyli Sulejmanowi Wspaniałemu hołd w Sali Dywanu, co ostatecznie potwierdziło jego sukcesję. Po ceremonii nowy sułtan dołączył do konduktu żałobnego Selima I. Aby uczcić pamięć ojca, szedł pieszo w procesji i nakazał wzniesienie meczetu (Meczetu Selima I) na jednym ze wzgórz Stambułu w miejscu, gdzie spoczęło ciało zmarłego sułtana. [więcej]
1 października 1520 Po objęciu władzy Sulejman Wspaniały hojnie obdarował wojsko (janczarów i innych żołnierzy) oraz swoich lojalnych urzędników poprzez wypłatę nagród i podwyżki żołdu. [więcej]
Październik 1520 Sulejman Wspaniały rozpoczął rządy od serii aktów łaski, które stanowiły ogromną ulgę po krwawych czasach jego ojca. Uwolnił więzionych kupców, wypłacił odszkodowania za skonfiskowane towary i przywrócił swobodę handlu z Persją. Jednocześnie surowo ukarał nadużycia poprzedniej władzy. [więcej]
Październik 1520 Na stanowisku wielkiego wezyra Sulejman Wspaniały utrzymał Piri Paszę, natomiast z Manisy sprowadził swojego dawnego guwernera Kasym Paszę, mianując go drugim wezyrem. [więcej]
Październik 1520 W październiku 1520 roku gubernator Canberdi Gazali wzniecił bunt, opanowując kluczowe ośrodki Syrii, takie jak Damaszek, Bejrut i Trypolis, a następnie ogłosił się niezależnym sułtanem. Przez kolejne półtora miesiąca bezskutecznie oblegał Aleppo, jednak został zmuszony do odwrotu na wieść o nadciągającej armii Sulejmana I. Do decydującego starcia doszło w styczniu 1521 roku pod Damaszkiem, gdzie wojska osmańskie pod wodzą Ferhada Paszy ostatecznie rozbiły siły buntownika. [więcej]
Jesień 1520 Ponieważ Ludwik II Jagiellończyk nie przysłał do Konstantynopola delegacji z gratulacjami ani należnego haraczu, Sulejman Wspaniały odebrał to jako zniewagę. Mimo to wyprawił swojego wysłannika Behrama, aby przypomniał o powinnościach Węgrów, lecz ten został znieważony i brutalnie potraktowany. [więcej]
Grudzień 1520 Zimą przełomu lat 1520 i 1521 Stambuł stał się centrum ogromnych przygotowań logistycznych. Naprawiano drogi, mosty i gromadzono zapasy na trasie przemarszu. Celem Sulejmana I był Belgrad – strategiczna brama do Europy Środkowej. [więcej]
Styczeń 1521 Po stłumieniu buntu w Syrii Ferhad Pasza został wysłany do Aksaray w środkowej Anatolii. Stamtąd miał monitorować ruchy wojsk szacha i sprawować kontrolę nad bezpieczeństwem granicy z państwem Safawidów. Szach Isma’il potajemnie wspierał buntowników, licząc na osłabienie Imperium Osmańskiego, jednak po klęsce rebelii – zachowując dyplomatyczne pozory – przesłał gratulacje nowemu sułtanowi. [więcej]
Styczeń 1521 W styczniu 1521 roku w ramach przygotowań wyprawy na Belgrad Sulejman Wspaniały zwołał spahisów, oddziały nieregularne oraz janczarów. Oficjalnym znakiem rozpoczęcia kampanii było wystawienie sztandarów z końskimi ogonami (tuğ). [więcej]
6 lutego 1521 6 lutego 1521 roku Sulejman Wspaniały wyruszył na swoją pierwszą wyprawę wojenną. Wymarsz był manifestacją siły – pochód otwierało sześć tysięcy bogato zdobionych jeźdźców gwardii, za którymi w całkowitym milczeniu maszerowali janczarzy w charakterystycznych białych czapach. Sam sułtan jechał na wspaniałym rumaku, przybrany w jedwabie i drogocenne kamienie, otoczony przez paziów oraz elitarną straż przyboczną, gotową oddać za niego życie. Celem był Belgrad. [więcej]
Maj 1521 Po wymarszu ze Stambułu armia osmańska poruszała się w ścisłym rygorze, osiągając kolejne punkty strategiczne. W maju 1521 roku wojska prowadzone przez Sulejmana I dotarły do Sofii, gdzie do sił głównych dołączył Ferhad Pasza z potężnym transportem artylerii. [więcej]
Czerwiec 1521 Pod koniec czerwca 1521 roku armia Sulejmana I została podzielona na trzy kolumny: Hain Ahmed Pasza ruszył na Szabacz, Mehmed Mihaloğlu Bej skierował się ku Siedmiogrodowi, a wielki wezyr Piri Pasza poprowadził główne uderzenie bezpośrednio na Belgrad. [więcej]
7 lipca 1521 7 lipca 1521 roku wojska Sulejmana I zdobyły Szabacz - ważny punkt strategiczny przed atakiem na Belgrad. [więcej]
28 sierpnia 1521 28 sierpnia 1521 roku, po kilkutygodniowym oblężeniu, armia Sulejmana Wspaniałego zdobyła Belgrad. [więcej]
15 września 1521 Pozostawiwszy na straży Belgradu siłę trzech tysięcy dusz 15 września 1521 roku Sulejman Wspaniały wyruszył z powrotem do Konstantynopola. [więcej]
Jesień 1521 Jesienią 1521 roku Sulejman Wspaniały otrzymał gratulacje od ambasadorów Wenecji, Dubrownika i Wasyla III z okazji zdobycia Belgradu. [więcej]
10 października 1521 10 października 1521 roku podczas epidemii ospy zmarł syn Sulejmana I i Gülfem Hatun Murad. [więcej]
Grudzień 1521 W grudniu 1521 roku Sulejman Wspaniały zabezpieczył swoje interesy na morzu, eliminując jedyne realne zagrożenie dla swoich planów, jakim była potężna flota wenecka. Podczas gdy w stoczniach Złotego Rogu masowo budowano nowe tureckie okręty, ambasador morskiej republiki Marco Memmo podpisał z Portą niezwykle korzystny dla weneckiego handlu trzydziestoartykułowy układ. W zamian za nietykalność swoich szlaków na Morzu Śródziemnym Serenissima zgodziła się płacić sułtanowi coroczny trybut za Cypr i Zante. [więcej]
1 czerwca 1522 1 czerwca 1522 roku Sulejman Wspaniały wystosował do wielkiego mistrza Villiersa de l’Isle Adama formalne żądanie poddania wyspy. [więcej]
4 czerwca 1522 4 czerwca 1522 roku w kierunku Rodos ze Stambułu wypłynęła potężna flota pod dowództwem seraskiera Çobana Mustafy Paszy, licząca około trzystu okrętów z dziesięciotysięczną załogą i ciężką artylerią na pokładach. [więcej]
18 czerwca 1522 18 czerwca 1522 roku Sulejman Wspaniały opuścił Konstantynopol i wyruszył drogą lądową na czele stutysięcznej armii, do której w Kütahyi dołączyły siły gubernatorów Rumelii i Anatolii. [więcej]
28 lipca 1522 28 lipca 1522 roku Sulejman Wspaniały dotarł do Marmaris naprzeciwko Rodos. Sułtana powitał tam huk ponad stu dział oblężniczych, po czym padyszach osobiście przeprowadził inspekcję pozycji i wydał rozkaz do rozpoczęcia generalnego szturmu. [więcej]
18 października 1522 18 października 1522 roku zmarło nieznane z imienia roczne dziecko Sulejmana I. [więcej]
21 grudzień 1522 21 grudnia 1522 roku wielki mistrz Philippe Villiers de L’Isle Adam w towarzystwie wybitnego inżyniera wojskowego Gabriele Tadiniego da Martinengo dokonał niepokojącego odkrycia w podziemiach twierdzy Rodos. Dzięki innowacyjnemu urządzeniu nasłuchującemu inżynier potwierdził, że saperzy Sulejmana I prowadzą intensywne prace minerskie zaledwie kilka metrów od miejsca, w którym przebywali. Wydarzenie to dobitnie ukazało rozpaczliwe położenie obrońców: po miesiącach wyczerpującego oblężenia, przy brakach w zaopatrzeniu i pod nieustannym ostrzałem, twierdza była już poryta systemem wrogich podkopów, które stwarzały realne ryzyko rychłego runięcia murów. [więcej]
22 grudnia 1522 22 grudnia 1522 roku przyniósł kres panowania joannitów na Rodos; po półrocznym krwawym oblężeniu wyspa została ostatecznie zdobyta przez wojska Sulejmana I. Turcy stracili około 20 tysięcy żołnierzy. [więcej]
23 grudzień 1522 23 grudnia 1522 roku wielki mistrz zakonu Philipe Villiers de l’Isle Adam udał się na spotkanie z sułtanem Sulejmanem I. Mimo niesprzyjającej pogody (śniegu i deszczu) sułtan kazał mu długo czekać przed swoim namiotem. [więcej]
1 stycznia 1523 1 stycznia 1523 roku wielki mistrz Villiers de l’Isle Adam złożył pożegnalną wizytę Sulejmanowi I, wręczając mu cztery złote wazy. O północy razem z ocalałymi obrońcami opuścił wyspę na pokładzie statków. [więcej]
2 stycznia 1523 Niedługo po wypłynięciu Joannitów z rozkazu Sulejmana I doszło do publicznej egzekucji Amurata, bliskiego krewnego sułtana. Został on pojmany i ścięty wraz z synami jako odstępca od wiary w Proroka, co miało stanowić odstraszający przykład. Jego nieletnie córki wkrótce po tym zdarzeniu sprzedano na bazarze w Konstantynopolu. [więcej]
27 czerwca 1523 27 czerwca 1523 roku Sulejman Wspaniały mianował wielkim wezyrem Ibrahima Paszę z Pargi. [więcej]
Lipiec 1523 W lipcu 1523 roku Sulejman Wspaniały przyznał Ibrahimowi Paszy z Pargi kolejny ważny urząd – bejlerbeja Rumelii. [więcej]
Sierpień 1523 W sierpniu 1523 roku wojska Sulejmana I dowodzone przez Ferhada Paszę pokonane zostały przez węgierskie oddziały dowodzone przez Pála Tomoriego w bitwie pod Szabaczem (nad Sawą). [więcej]
Grudzień 1523 Pod koniec 1523 roku Sulejman Wspaniały wysłał na Krym swojego namiestnika. Był nim Seadet Girej, który objął władzę w chanacie. [więcej]
Styczeń 1524 W styczniu 1524 roku doszło do buntu. Przeciw Sulejmanowi I wystąpił Hain Ahmed Pasza, ogłaszając się niezależnym sułtanem Egiptu. Pozyskał przychylność części mameluckich dygnitarzy, a w samym Kairze przeprowadził krwawą czystkę, mordując wszystkie stacjonujące tam jednostki wiernych sułtanowi janczarów. Mimo początkowych sukcesów rebelia miała krótki żywot. Mameluccy i arabscy sprzymierzeńcy szybko zorientowali się w jego podwójnej grze i układach z chrześcijanami, co uznali za zdradę. Ostatecznie odwrócili się od niego, a sam Hain Ahmed Pasza został schwytany podczas ucieczki i zamordowany w marcu 1524 roku, co położyło kres groźnemu buntowi. [więcej]
14 maja 1524 Od 14 maja 1524 roku Sulejman Wspaniały uczestniczył w uroczystościach weselnych Ibrahima Paszy z Pargi, które trwały przez kilkanaście dni. [więcej]
28 maja 1524 28 maja 1524 roku urodził się syn Sulejmana I Selim II.
24 czerwca 1524 W czerwcu 1524 roku 13-tysięczna armia Sulejmana I wtargnęła na ziemie należące do Zygmunta Starego. Wsparta przez Tatarów białogrodzkich złupiła ziemie położone wzdłuż rzeki Uszycy, okolice Trembowli i Gródka. 24 czerwca jazda turecka znajdowała się już nad Sanem, naprzeciwko Radymna (powiat jarosławski), około 100 km za Lwowem. Tu spustoszyła Ziemię Przemyską. [więcej]
Czerwiec 1524 Pod koniec czerwca 1524 roku wycofującą się armię Sulejmana I dogonił Jan Tarnowski. Pod Komarnem (35 km na południowy zachód od Lwowa) pobita została turecka straż tylna. [więcej]
2 lipca 1524 2 lipca 1524 roku wycofującą się armię Sulejmana I spotkał pod Trembowlą u przeprawy przez Seret Piotr Kmita Sobieński. Doszło do bitwy, w wyniku której Turcy ponieśli znaczne straty. [więcej]
Wrzesień 1524 Niestabilna sytuacja w Egipcie i kolejne rebelie (w tym groźny bunt mameluka Canima Kaşifiego w delcie Nilu) zmusiły Sulejmana I do zdecydowanej interwencji. We wrześniu 1524 roku sułtan powierzył misję pacyfikacyjną Ibrahimowi Paszy z Pargi. Wysłany z wielką pompą i silną eskortą wojskową wielki wezyr najpierw krwawo i skutecznie zreorganizował administrację w Syrii (dzieląc ją na trzy gubernie), a następnie wkroczył z sułtańskim przepychem do Kairu, ostatecznie przywracając osmański porządek w regionie. Wprowadził precyzyjny kodeks regulujący podatki, sądownictwo, pensje urzędników oraz handel (np. trzciną cukrową). Za korupcję i nadużycia władzy urzędnikom groziły surowe kary, w tym kara śmierci. Po raz pierwszy w historii osmańskiego Egiptu wprowadzono system wzajemnej kontroli, ograniczając samowolę gubernatora (bejlerbeja) na rzecz lokalnych dygnitarzy (bejów), janczarów i plemion arabskich. [więcej]
1524 / 1525 Na przełomie 1524 i 1525 roku Sulejman I wysłał do nowego szacha Persji Tahmaspa zamiast gratulacji pełen pychy i pogróżek list, w którym między innymi zażądał od niego abdykacji i ukorzenia się przed nim. [więcej]
1525 W 1525 roku Sulejman Wspaniały mógł wystawić armię w sile 100 000 - 110 000 żołnierzy. [więcej]
Marzec 1525 W marcu 1525 roku spokój sułtana przerwał gwałtowny bunt janczarów w Stambule. Sulejman Wspaniały wykazał się wtedy dużą stanowczością. Osobiście zabił kilku przywódców buntu, ale ostatecznie uległ żądaniom armii dotyczącym wyprawy wojennej, co bezpośrednio nakierowało jego wzrok na Węgry. [więcej]
Wrzesień 1525 Jesienią 1525 roku Sulejman Wspaniały miał świadomość ogromnych wewnętrznych podziałów na Węgrzech, które ułatwiały mu podbój tego kraju. [więcej]
18 października 1525 18 października 1525 roku Sulejman Wspaniały zgodził się na trzyletni rozejm i to wyłącznie z Polską, mimo tego że Zygmunt Stary pragnął sześcioletniego rozejmu obejmującego oba jagiellońskie królestwa. Odrzucając propozycję pokoju z Węgrami, sułtan skutecznie odizolował Ludwika Jagiellończyka od wsparcia ze strony potężnego stryja. [więcej]
Listopad 1525 W listopadzie 1525 roku Sulejman Wspaniały uczestniczył w naradach strategicznych dotyczących wyprawy zbrojnej na Węgry. Dowódcy osmańscy po zasięgnięciu opinii ekspertów znających teren świadomie zrezygnowali z trudnego ataku przez górzysty Siedmiogród na rzecz otwartej drogi przez Sawę i Drawę. Wybór ten pozwalał armii tureckiej na szybki marsz w głąb kraju i bezpośrednie uderzenie na Budę, omijając nieliczne już punkty oporu pozostałe po wcześniejszym upadku Belgradu. [więcej]
1 grudnia 1525 1 grudnia 1525 roku Sulejman Wspaniały wydał rozkaz rozpoczęcia przygotowań wojennych. [więcej]
6 grudnia 1525 6 grudnia 1525 roku Sulejman Wspaniały przyjął posła uwięzionego przez Habsburgów króla Francji Franciszka I, który przybył, aby skłonić sułtana do wystąpienia przeciw Karolowi V. Ponieważ Sulejman I nie chciał atakować bezpośrednio cesarza, wybrał cel łatwiejszy i bliższy: sprzymierzone z Habsburgami Węgry. [więcej]
1525 U schyłku 1525 roku Sulejman Wspaniały zainicjował szeroko zakrojone przygotowania do wojny, wprowadzając nadzwyczajny podatek w całym państwie. Podczas gdy w Grecji gromadzono gigantyczne zapasy prowiantu i paszy, dowódcy prowincji zostali postawieni w stan pełnej gotowości bojowej. [więcej]
1526 W 1526 roku Sulejman Wspaniały, odpowiadając na rozpaczliwe wezwanie uwięzionego Franciszka I, oficjalnie potwierdził gotowość do wsparcia działań przeciwko Habsburgom. Ten monumentalny list, w którym sułtan kreśli wizję swojej potęgi jako „Cienia Boga na ziemi”, stał się fundamentem kontrowersyjnego sojuszu, który na dziesięciolecia zmienił układ sił w Europie, skutecznie podważając imperialne ambicje Karola Habsburga. [więcej]
Marzec 1526 W marcu 1526 roku pierwsze oddziały tureckie zaczęły przekraczać granicę z Węgrami. [więcej]
23 kwietnia 1526 23 kwietnia 1526 roku Sulejman Wspaniały wyruszył ze Stambułu. [więcej]
Kwiecień 1526 Pod koniec kwietnia 1526 roku armia Sulejmana I przekroczyła węgierską granicę i rozpoczęła pochód w kierunku Budy. W kwietniu Turcy byli już pod Belgradem. [więcej]
Maj 1526 W maju 1526 roku Sulejman Wspaniały otrzymał meldunki o postępującym rozkładzie węgierskiej obrony na linii Sawy. Kluczowym wydarzeniem tego miesiąca było opanowanie przez Turków zamku św. Demetriusza. [więcej]
Maj 1526 W maju 1526 roku sytuacja międzynarodowa ułożyła się dla Imperium Osmańskiego w sposób wręcz idealny, nie dając sułtanowi Sulejmanowi I żadnego powodu do zawierania pokoju z Węgrami. Gdy Europa Zachodnia pogrążyła się w wewnętrznych konfliktach, a Francja, Wenecja, Mediolan i papież Klemens VII zawiązali antyhabsburską Ligę Świętą z Cognac, uwaga europejskich potęg została skutecznie odwrócona od zagrożenia ze strony Stambułu. [więcej]
Czerwiec 1526 W czerwcu 1526 roku pierwsze oddziały wojsk Sulejmana I przekroczyły rzekę Sawę, otwierając drogę w głąb Królestwa Węgier. [więcej]
Czerwiec 1526 Pod koniec czerwca 1526 roku armia Sulejmana I, dążąc do opanowania przepraw przez Drawę i Dunaj, wspomagała się nowoczesnymi prefabrykowanymi mostami transportowanymi na wozach. [więcej]
2 lipca 1526 2 lipca 1526 roku Sulejman Wspaniały uroczyście wjechał do Belgradu. [więcej]
12 lipca 1526 12 lipca 1526 roku armia Sulejmana Wspaniałego rozpoczęła oblężenie Petervaradu (dziś Petrovaradinu). [więcej]
27 lipca 1526 27 lipca 1526 roku oblężenie Petervaradu dobiegło końca. Twierdza poddała się Sulejmanowi Wspaniałemu.
8 sierpnia 1526 Armia Sulejmana I posuwająca się w kierunku Osijeku po drodze bez trudu zajmowała kolejne warownie. Najpierw Cerevics, a 8 sierpnia 1526 roku – po zaledwie dwóch dniach oblężenia – strategicznie ważny Ujlak. [więcej]
14 sierpnia 1526 Ulewne deszcze spowolniły marsz armii sułtańskiej, która dotarła do ujścia Drawy pod Osijekiem dopiero 14 sierpnia 1526 roku. Choć Sulejman Wspaniały spodziewał się tam zastać przeciwnika, armia węgierska wciąż stacjonowała w Tolnie. [więcej]
17 sierpnia 1526 17 sierpnia 1526 roku Ludwik II Jagiellończyk wysłał do Sulejmana I poselstwo z prośbą o pokój. [więcej]
20 sierpnia 1526 20 sierpnia 1526 roku Sulejman Wspaniały zarządził postój w marszu. [więcej]
20 sierpnia 1526 20 sierpnia 1526 roku przez Drawę przeprawiły się oddziały lekkiej jazdy tureckiej (akinidżi). [więcej]
22 sierpnia 1526 22 sierpnia 1526 roku most na Drawie przekroczył sam Sulejman Wspaniały ze swoimi janczarami. [więcej]
26 sierpnia 1526 Już na trzy dni przed bitwą dochodziło do potyczek harcowników węgierskich i tureckich, które rzekomo wygrywali chrześcijanie. [więcej]
28 sierpnia 1526 28 sierpnia 1526 roku odbyła się narada wojenna, podczas której zrezygnowano z czołowego starcia z ciężką jazdą chrześcijańską. Postanowiono rozstąpić się, przepuścić wroga, a następnie uderzyć na niego z boku – plan ten zyskał aprobatę Sulejmana I i przesądził o zwycięstwie. [więcej]
29 sierpnia 1526 29 sierpnia 1526 roku armia Sulejmana I rozgromiła węgierskie wojska w bitwie pod Mohaczem. Na polu bitwy poległ król Węgier Ludwik II Jagiellończyk. Osmanowie zrezygnowali z pościgu za uciekającymi Węgrami. Świętowali zwycięstwo na polu walki do północy.
30 sierpnia 1526 30 sierpnia 1526 roku Sulejman Wspaniały dokonał inspekcji pola bitwy, po czym na złotym tronie w swoim namiocie odbierał gratulacje i rozdawał nagrody. Przed namiotem sułtana ułożono makabryczną piramidę z dwóch tysięcy odciętych głów. [więcej]
30 sierpnia 1526 30 sierpnia 1526 roku Sulejman Wspaniały osobiście udekorował turban Ibrahima Paszy z Pargi diamentowym piórem czapli, co było symbolem najwyższego uznania i przyjaźni. [więcej]
30 sierpnia 1526 30 sierpnia 1526 roku Sulejman Wspaniały osobno powiadomił o sukcesie pod Mohaczem swoją matkę, a identyczne, pełne barwnych opisów listy z przebiegu kampanii rozesłał do Stambułu oraz do wszystkich gubernatorów prowincji (bejlerbejów). [więcej]
8 września 1526 8 września 1526 roku Sulejman Wspaniały wkroczył do niebronionej Budy, a następnie zajął pałac królewski i kategorycznie zakazał krzywdzenia mieszkańców oraz niszczenia ich mienia. Rozkaz sułtana został zignorowany – nieregularne formacje splądrowały i podpaliły część stolicy Węgier, a wielki wezyr Ibrahim Pasza z Pargi bezskutecznie próbował powstrzymać te zamieszki. [więcej]
Wrzesień 1526 Przed opuszczeniem Budy wielki wezyr Ibrahim zarządził masową wywózkę najcenniejszych dóbr ze stolicy Węgier. Na statki załadowano całą węgierską artylerię, skarby z pałacu królewskiego oraz renesansowe spiżowe posągi mitologicznych bóstw (Herkulesa, Diany i Apollina). Zabrano również słynną bibliotekę króla Macieja Korwina (Bibliotheca Corviniana), uznawaną za jeden z najbogatszych zbiorów tamtych czasów. [więcej]
25 września 1526 Około 25 września 1526 roku Sulejman Wspaniały zarządził ostateczny odwrót i wymarsz armii ze stolicy Węgier. Przed opuszczeniem miasta Turcy splądrowali i podpalili Budę, a wycofując się, uprowadzili ze sobą ogromną liczbę jeńców. [więcej]
22 września 1526 Około 22 września 1526 roku wojska tureckie przeszły na Górne Węgry docierając do linii Cisy. [więcej]
Listopad 1526 Pod koniec listopada 1526 roku Sulejman Wspaniały wrócił do Konstantynopola. [więcej]
Grudzień 1527 W grudniu 1527 roku do Konstantynopola przybył zręczny dyplomata Hieronim Łaski, wysłany przez Jana Zapolyę w celu pozyskania tureckiego wsparcia. Wielki wezyr początkowo przyjął posła bardzo szorstko. Oświadczył, że Węgry zostały zdobyte mieczem i należą do Turków. W końcu Ibrahim Pasza z Pargi przedstawił propozycję: jeśli Jan Zapolya ukorzy się i uzna zwierzchnictwo sułtana, otrzyma w zamian koronę Węgier oraz potężną pomoc militarną, która zmiażdży jego rywala. [więcej]
27 stycznia 1528 27 stycznia 1528 roku Sulejman Wspaniały przyjął i wysłuchał posła Jana Zapolyi Hieronima Łaskiego. [więcej]
28 lutego 1528 28 lutego 1528 roku Sulejman Wspaniały przyjął hołd Jana Zapolyi, którego reprezentował w Konstantynopolu Hieronim Łaski. Sułtan wspaniałomyślnie „odstąpił” zdobyte mieczem królestwo nowemu lennikowi i obiecał mu ochronę wojskową. Sojusz przypieczętowano podpisaniem traktatu, na mocy którego Porta przekazała Węgrom 50 dział oraz zapasy prochu na zbliżającą się wojnę z Austriakami. [więcej]
5 marca 1528 5 marca 1528 roku w liście do Zygmunta Starego Sulejman Wspaniały zwrócił się z prośbą o zapewnienie opieki osmańskiemu kupcowi Chalkokandylesowi, który wyruszył do Polski i Moskwy w poszukiwaniu sokołów. [więcej]
Maj 1528 W maju 1528 roku Sulejman Wspaniały przyjął posła Ferdynanda I, który zażądał od sułtana zwrotu wszystkich ziem odebranych Węgrom, włącznie z Belgradem. Wysłannik przedstawił te roszczenia tak skrajnie niezręcznie i z taką pychą, że na sułtańskim dworze natychmiast wywołał potężne oburzenie i skandal, grzebiąc szanse Habsburgów na porozumienie z Portą. Poirytowany bezczelnym tonem i nierealnymi żądaniami Austriaków, Sulejman Wspaniały kazał ich natychmiast aresztować. Przez kolejne dziewięć miesięcy dyplomaci byli trzymani pod strażą w swojej rezydencji. [więcej]
Maj 1528 W maju 1528 roku hospodar Mołdawii Piotr IV Raresz starał się u Sulejmana I o zgodę na zajęcie Pokucia. [więcej]
1528 W 1528 roku w porcie Szihr portugalski okręt zatrzymał osmański statek wiozący lakę (naturalną żywicę). [więcej]
Sierpień 1528 Prawdopodobnie w sierpniu 1528 roku wojska Sulejmana Wspaniałego zaatakowały Krainę należącą do Ferdynanda I. [więcej]
Wrzesień 1528 We wrześniu 1528 roku poseł Zygmunta Starego dotarł do Konstantynopola. [więcej]
11 października 1528 11 października 1528 roku Sulejman Wspaniały zawarł z posłem Zygmunta Starego pięcioletnie zawieszenie broni. [więcej]
Listopad 1528 W listopadzie 1528 roku Sulejman Wspaniały po oficjalnym pożegnaniu polskiego posła, podjął decyzję o wyjeździe na trwające miesiąc polowanie, mimo że na audiencję czekali posłowie Ferdynanda I. Sułtan przyjął ich dopiero po powrocie do stolicy w początkach grudnia. [więcej]
29 listopada 1528 29 listopada 1528 roku Sulejman Wspaniały uznał swoim lennikiem Jana Zapolyę. [więcej]
Styczeń 1529 Na początku 1529 roku Sulejman Wspaniały zgodził się na dziesięcioletni rozejm z Zygmuntem Jagiellończykiem i obietnicę wsparcia wojskowego dla Węgier. [więcej]
Luty 1529 W lutym 1529 roku, na krótko przed zwolnieniem austriackich posłów uwięzionych w maju poprzedniego roku, Sulejman Wspaniały nakazał obdarować każdego z nich dwustoma dukatami, po czym przyjął ich na pożegnalnej audiencji. Słowa władcy nie pozostawiały jednak złudzeń co do przyszłości. Dyplomaci usłyszeli zapowiedź rychłej wojny. Sułtan ironicznie obiecał, że osobiście przyprowadzi całą swoją armię, by „własnoręcznie” zwrócić Ferdynandowi rzekomo należne mu ziemie. Choć sytuacja była dramatyczna, Johann Hobordansky hardo odparł, że Habsburg z radością powita sułtana jako przyjaciela, ale potrafi też przyjąć go jako wroga. [więcej]
Wiosna 1529 Wiosną 1529 roku wypuszczeni na wolność posłowie Ferdynanda I wyjechali w drogę powrotną. Sulejman Wspaniały nakazał rozpocząć wojenne przygotowania. Ich celem było doprowadzenie osmańskich sztandarów aż pod mury Wiednia i ostateczne zmiażdżenie Habsburgów. Sułtan liczył na walne starcie z jedynym przeciwnikiem, którego uważał za godnego siebie, Karolem V, który do tej pory unikał bezpośredniej konfrontacji. [więcej]
1529 W 1529 roku Hayreddin Barbarossa zdobył twierdzę Penon de Velez, uwalniając Algier spod kontroli Hiszpanów i czyniąc go główną bazą osmańską w regionie. [więcej]
10 maja 1529 10 maja 1529 roku Sulejman Wspaniały wyjechał ze Stambułu, aby osobiście nadzorować kampanię przeciwko Ferdynandowi I. Na dowódcę wyprawy wyznaczył Ibrahima Paszę z Pargi. [więcej]
Sierpień 1529 W sierpniu 1529 roku na polu bitwy pod Mohaczem Sulejman Wspaniały spotkał się z Janem Zapolyą. Tam odbyła się uroczysta audiencja z pełną wojskową oprawą, podczas której sułtan oficjalnie uznał nowego wasala za króla Węgier. Sulejman Wspaniały osobiście przekazał mu węgierską koronę św. Stefana. [więcej]
26 sierpnia 1529 26 sierpnia 1529 roku wojska Sulejmana I odebrały Ferdynandowi I Szekesfehervar. [więcej]
8 września 1529 8 września 1529 roku wojska Sulejmana I odebrały Ferdynandowi I Budę. [więcej]
13 września 1529 13 września 1529 roku Sulejman Wspaniały wyruszył z Budy w poszukiwaniu wojsk Ferdynanda I. [więcej]
15 września 1529 15 września 1529 roku w Budzie Jan Zapolya został uroczyście intronizowany na króla Węgier. Ceremonię poprowadził wysoki oficer janczarów. [więcej]
27 września – 14 października 1529 Między 27 września i 14 października 1529 roku wojska Sulejmana I oblegały Wiedeń. . [więcej]
15 października 1529 Po zakończeniu oblężenia Wiednia Sulejman Wspaniały nagrodził wojsko za włożony wysiłek. Następnie próbował przekuć porażkę w sukces wizerunkowy, oficjalnie głosząc, że odwrót spod Wiednia to akt wspaniałomyślności, a samych murów wcale nie chciał zdobywać. [więcej]
Październik 1529 Wiedeń świętował odejście Turków salwami i biciem dzwonów, a obrońcy miasta ruszyli w pościg za armią Sulejmana I, mszcząc się za tygodnie oblężenia i brutalne grabieże. [więcej]
Październik 1529 Pod koniec października 1529 roku w Budzie Sulejman Wspaniały odebrał od Jana Zapolyi gratulacje z powodu „zwycięskiej kampanii”, za co został hojnie nagrodzony kaftanami i końmi. [więcej]
Grudzień 1529 Pod koniec grudnia 1529 roku Sulejman Wspaniały dotarł do Stambułu. [więcej]
1530 Jako kalif i obrońca świata islamu Sulejman Wspaniały odpowiedział na prośby o pomoc od muzułmańskich państw w Indiach, zagrożonych przez ekspansję Portugalii. W 1530 roku sułtan przeznaczył ogromną kwotę dwóch milionów akcze na budowę w Suezie potężnej floty oceanicznej. [więcej]
Wiosna 1530 Wiosną 1530 roku Sulejman Wspaniały udzielił hospodarowi Mołdawii Piotrowi IV Rareszowi zgody na zbrojną agresję przeciwko Polsce. [więcej]
27 czerwca 1530 Rankiem 27 czerwca 1530 roku na Hipodromie w Konstantynopolu rozpoczęły się uroczystości związane z obrzezaniem trzech synów sułtana. Przez dwa dni Sulejman Wspaniały przyjmował od dygnitarzy i zagranicznych posłów kosztowne dary. W kolejnych dniach zorganizowano liczne rozrywki: symulowane bitwy z fajerwerkami, występy artystów i akrobatów oraz religijno-naukowe debaty. [więcej]
10 lipca 1530 10 lipca 1530 roku (czternastego dnia świętowania) ruszyła oficjalna procesja po trzech synów Sulejmana I. Dzień ten zwieńczył turniej elokwencji uczonych oraz sama uroczystość obrzezania książąt. [więcej]
Październik 1530 W październiku 1530 roku do Konstantynopola przybyło nowe poselstwo Ferdynanda Habsburga. Posłowie mieli za zadanie wynegocjowanie zwrotu Węgier. Wielki wezyr Ibrahim Pasza z Pargi zlekceważył jednak tytuły Habsburgów (nazywając Karola V tylko „królem Hiszpanii”, a Ferdynanda I „gubernatorem Wiednia”) i odrzucił próbę przekupstwa. Zażądał, aby Ferdynand I zrzekł się praw do Węgier na rzecz popieranego przez sułtana Jana Zapolyi. Ostatecznie Sulejman I odmówił zwrotu ziem i potraktował tę misję jako pretekst do wojny. [więcej]
Październik 1530 W październiku 1530 roku Karol V wysłał do Sulejmana I posłów z propozycją uznania Ferdynanda I za króla Węgier na takich samych warunkach, na jakich panował Jan Zapolya. Oferta ta została jednak odrzucona przez wielkiego wezyra Ibrahima Paszę z Pargi. [więcej]
Kwiecień 1531 W kwietniu 1531 roku w Konstantynopolu przyjęto posła Zygmunta Starego, kórego zadaniem było skłonienie Sulejmana I do wywarcia nacisku na Piotra Raresza, by ten wycofał się z zajętych ziem, wypłacił odszkodowania i przywrócił pokój. [więcej]
Kwiecień 1531 W połowie kwietnia 1531 roku Sulejman Wspaniały zapewnił wysłannika Zygmunta Starego o swojej woli utrzymania przyjaźni z Polską. [więcej]
Maj 1531 W maju 1531 roku Sulejman Wspaniały wydał istotną dla losów konfliktu Mołdawii z Polską dyspozycję. W oficjalnym piśmie sułtan zapewnił, że przymierze z Zygmuntem Jagiellończykiem pozostaje w mocy i zapowiedział wysłanie do hospodara specjalnego mandatu, w którym nakazuje mu natychmiastowe zaprzestanie wrogich działań oraz zwrot zagarniętych ziem. [więcej]
Styczeń 1532 Na początku 1532 roku do Konstantynopola dotarł poseł Zygmunta Starego Jakub Wilamowski, którego zadaniem było dyplomatyczne uregulowanie relacji z Mołdawią oraz uniknięcie konfliktu z potęgą osmańską. [więcej]
25 kwietnia 1532 25 kwietnia 1532 roku na czele gigantycznej armii zaopatrzonej w 300 dział Sulejman Wspaniały wyruszył na nową kampanię wymierzoną w Karola Habsburga. [więcej]
22 maja 1532 Około 22 maja 1532 roku w Niszu posłowie Ferdynanda I zaoferowali ogromny okup (do 100 tysięcy dukatów) w zamian za uznanie jego praw do Węgier, lecz Sulejman Wspaniały odrzucił ofertę, wyzywając Karola V na bitwę i żądając trybutu, jeśli ten stchórzy. [więcej]
24 czerwca 1532 24 czerwca 1532 roku Sulejman Wspaniały skoncentrował swoje wojska pod Belgradem. [więcej]
25 czerwca 1532 W Belgradzie poseł Franciszka I Rincón próbował namówić Sulejmana I, by zamiast na Niemcy, uderzył na Karola V w Italii. Sułtan odmówił, obiecując jedynie morskie wsparcie floty Hayreddina Barbarossy na Morzu Śródziemnym. [więcej]
9 sierpnia 1532 9 sierpnia 1532 roku armia turecka podeszła pod Güns i rozpoczęła oblężenie tego miasteczka. [więcej]
30 sierpnia 1532 30 sierpnia 1532 roku Sulejman Wspaniały zdecydował o zakończeniu oblężenia Güns. Sułtan twierdzy nie zdobył. Wysiłek militarny zakończył się politycznym kompromisem: dowódca twierdzy Nikola Jurišič formalnie uznał zwierzchność Sulejmana I, ale Turcy nigdy nie wkroczyli do miasta jako zdobywcy, a załoga i mieszkańcy ocaleli. Najeźdźcy musieli zadowolić się tym teatrem, ponieważ gonił czas, zbliżała się jesień, a celem kampanii był Wiedeń.
Wrzesień 1532 We wrześniu Sulejman Wspaniały pustoszył Styrię, zdobywając liczne miasta, jednak nie zdołał wkroczyć do Gratzu ani Mariboru. [więcej]
13 września 1532 13 września 1532 roku armia cesarska pokonała tylną straż wojsk Sulejmana I w bitwie pod Fernitz w Styrii. [więcej]
Wrzesień 1532 Pod koniec września 1532 roku Sulejman Wspaniały przebywał w Belgradzie, skąd wysłał do doży Wenecji list, szydząc w nim z Karola Habsburga (nazywając go „nędznym uciekinierem”), który uciekł, pozostawiając swoich poddanych. [więcej]
Październik 1532 Jesienią 1532 roku, gdy Sulejman Wspaniały wycofywał się już z nieudanej kampanii austriackiej, słynny genueński admirał w służbie cesarza Andrea Doria uderzył w samo podbrzusze Imperium Osmańskiego – na Peloponez. Zdobył wówczas twierdze Koron i Patras oraz dwie kolejne fortece strzegące Zatoki Korynckiej. [więcej]
18 listopada 1532 18 listopada 1532 roku Sulejman Wspaniały uroczyście wjechał do Konstantynopola. Przez pięć dni miasto było świątecznie oświetlone i trwały huczne zabawy dla uczczenia szczęśliwego zakończenia wojny z Niemcami. [więcej]
Styczeń 1533 W styczniu 1533 roku do Konstantynopola dotarło poselstwo Ferdynanda I pod wodzą Hieronima von Zara. Sulejman Wspaniały przychylnie spojrzał na propozycję rozejmu, żądając w zamian jedynie symbolicznego oddania kluczy do granicznej twierdzy Ostrzyhom. [więcej]
19 stycznia 1533 19 stycznia 1533 roku na osobistej audiencji Sulejman Wspaniały przejął posła Zygmunta Starego Piotra Opalińskiego. [więcej]
1533 W 1533 roku wywiad osmański doniósł o sojuszu Karola V z szachem Persji Tahmaspem. Wierny żelaznej osmańskiej zasadzie unikania wojny na dwa fronty Sulejman Wspaniały zdał sobie sprawę, że musi uderzyć na wschód, ale najpierw potrzebuje pokoju w Europie. [więcej]
1533 W związku z zagrożeniem na wschodzie Sulejman Wspaniały czasowo zrezygnował z ekspedycji przeciwko Portugalczykom i rozkazał przenieść działa oraz amunicję z Suezu na Morze Śródziemne. [więcej]
Wiosna 1533 Wiosną 1533 roku kolejne poselstwo Ferdynanda I przyniosło klucze do granicznej twierdzy Ostrzyhom oraz zuchwałą propozycję wymiany Węgier na peloponeski Koron. Jak się potem okazało, był to dyplomatyczny nietakt. [więcej]
1 maja 1533 1 maja 1533 roku Sulejman Wspaniały ratyfikował wieczysty pokój z Polską Zygmunta Starego. [więcej]
3 maja 1533 3 maja 1533 roku syn Sulejmana I Mustafa mianowany został rządcą (sanjak-beyem) prowincji Manisa. [więcej]
Czerwiec 1533 W czerwcu 1533 roku podczas negocjacji z wysłannikami Ferdynanda I wielki wezyr Ibrahim Pasza z Pargi odrzucił ofertę wymiany Węgier na peloponeski Koron, podkreślając, że Wysoka Porta woli odzyskać tę fortecę zbrojnie, a Węgry niech pozostaną w rękach lojalnego wobec sułtana Jana Zapolyi. Oprócz tego okazał niezadowolenie na wieść, że Karol V w oficjalnej tytulaturze mianuje się „królem Jerozolimy”, co uznał za jawną zniewagę wobec Sulejmana I. Wielki wezyr bezlitośnie zadrwił też z niespełnionych gróźb cesarza, wypominając mu, że nie potrafił siłą nawrócić luteranów we własnym państwie. [więcej]
Lato 1533 Latem 1533 roku współpraca francusko-osmańska przybrała na sile. Gestem dobrej woli ze strony admirała Hayreddina Barbarossy było uwolnienie francuskich jeńców w obecności Franciszka I. [więcej]
22 czerwca 1533 22 czerwca 1533 roku podpisano pierwszy oficjalny traktat pokojowy, w którym Sulejman Wspaniały łaskawie zgodził się na pokój z Ferdynandem I, obiecując traktować go „jak własnego syna”. W rzeczywistości austriaccy posłowie niczego nie wynegocjowali: Jan Zapolya zachował królestwo Węgier, a wszelkie przyszłe układy między królami musiały zyskać aprobatę Wysokiej Porty. [więcej]
Lato 1533 Latem 1533 roku po zawarciu traktatu pokojowego z Habsburgami Sulejman Wspaniały rozpoczął przygotowania do wojny z Persją. Bezpośredni pretekst do uderzenia na Safawidów pojawił się już kilka miesięcy wcześniej na pograniczu. Najpierw doszło do zdrady: kurdyjski bej Bitlisu Şeref Chan, przeszedł na stronę szacha Tahmaspa. Niedługo później nastąpił odwet – safawidzki gubernator Bagdadu potajemnie przesłał Sulejmanowi I klucze do miasta. Choć szach szybko przejrzał ten spisek i ponownie zajął miasto, dla Wysokiej Porty klamka zapadła. Stambuł uznał, że skoro klucze fizycznie trafiły w ręce sułtana, to on stał się jedynym panem Bagdadu, a ponowna okupacja miasta przez Persów to bezczelny akt agresji i szerzenie szyickiej herezji. [więcej]
Jesień 1533 Zapewne jesienią 1533 roku wysłannik Sulejmana I przekazał Franciszkowi I propozycję pełnego wsparcia militarnego, a nawet pomocy w objęciu przez króla Francji tronu cesarskiego pod warunkiem zerwania pokoju z Karolem V. [więcej]
Październik 1533 W październiku 1533 roku Ibrahim Pasza z Pargi wyruszył na czele armii z misją opanowania Bitlisu i irańskiego Azerbejdżanu. Mimo fatalnej pogody i morderczego, górzystego terenu Anatolii, osmańscy żołnierze rzadko musieli sięgać po broń. [więcej]
Grudzień 1533 Choć Sulejman Wspaniały i Ibrahim Pasza z Pargi publicznie bagatelizowali stratę peloponeskich twierdz, doskonale rozumieli, że Karol V otwiera na Morzu Śródziemnym drugi front. W odpowiedzi na zagrożenie ze strony admirała Andrea Dorii sułtan wykazał się strategicznym geniuszem. W grudniu 1533 roku wezwał do Konstantynopola przywódcę korsarzy Hayreddina Barbarossę, aby mianować go Wielkim Admirałem floty osmańskiej. [więcej]
Grudzień 1533 W grudniu 1533 roku Ibrahim Pasza z Pargi otrzymał wieści o krwawym odwecie – gubernator Azerbejdżanu zdradził szacha Tahmaspa i przysłał wezyrowi odrąbaną głowę zbuntowanego beja Bitlisu Şerefa Chana. W tym samym czasie przerażeni dowódcy safawidzkich twierdz wokół jeziora Wan masowo kapitulowali przed potęgą Sulejmana I. Po tych spektakularnych sukcesach wielki wezyr skierował swoje wojska do Aleppo, gdzie armia założyła obóz na zimowe miesiące. [więcej]
1534 Na początku 1534 roku Hayreddin Barbarossa wsparty finansowo przez Sulejmana I kwotą sześciuset tysięcy dukatów rozpoczął realizację planów ustalonych podczas dyplomatycznej misji Rincona w Aleppo. W ramach operacji wymierzonych w interesy Karola Habsburga turecki admirał wyruszył na wody Morza Śródziemnego, gdzie spustoszył wybrzeża Kalabrii i Kampanii, podejmując przy tym próbę porwania słynącej z urody Julii Gonzagi. [więcej]
25 lutego 1534 25 lutego 1534 roku Sulejman Wspaniały w liście do Zygmunta Starego dał wyraz swojej pozycji jako potężnego władcy i ziemskiego namiestnika Allaha. W tekście podszytym protekcjonalnym tonem sułtan domagał się od polskiego monarchy, aby w trakcie mediacji traktatowych między Janem Zapolyą a Ferdynandem I wyraźnie zastrzegł, że arcyksiążę musi zaprzestać najazdów na Węgry. [więcej]
Czerwiec 1534 Zapewne w czerwcu 1534 roku Sulejman Wspaniały pojął za żonę Roksolanę. Ślub ten wywołał ogromne poruszenie w Konstantynopolu, ponieważ osmańscy sułtani od ponad stu lat nie żenili się oficjalnie ze swoimi niewolnicami – Sulejman I złamał dla Roksolany wszelkie dotychczasowe zasady i tradycje dworskie.
16 lipca 1534 16 lipca 1534 roku Ibrahim Pasza z Pargi, który wiosną opuścił zimowe leża, wkroczył do Tebrizu – stolicy safawidzkiego imperium, którą szach Tahmasp pośpiesznie opuścił na wieść o zbliżaniu się wroga. [więcej]
20 sierpnia 1534 20 sierpnia 1534 roku pirat Hayreddin Barbarossa, działający na usługach Sulejmana I, zdobył Tunis. [więcej]
Wrzesień 1534 We wrześniu 1534 roku Sulejman Wspaniały wjechał do Tebrizu. Jego droga z Konstantynopola zamieniła się w nieprzerwany marsz triumfalny – przerażona i zafascynowana ludność z najdalszych zakątków regionu przybywała tłumnie, by złożyć hołd potężnemu władcy. [więcej]
Październik 1534 W październiku 1534 roku poselstwo Sulejmana I przybyło do Marsylii, co wywołało u francuskiej ludności mieszane uczucia – od ciekawości po strach przed „niewiernymi”. Mimo dezaprobaty kleru i katolickiej opinii publicznej, Franciszek I przyjął Turków z wielkimi honorami, towarzysząc im w podróży aż do Paryża. [więcej]
Październik – listopad 1534 W październiku 1534 roku połączone potęgi armii Sulejmana I oraz Ibrahima Paszy z Pargi ruszyły na południe. Celem był Bagdad. Jesienne słoty i mordercze wąwozy gór Zagros (w rejonie Hamadanu) zdziesiątkowały armię. Padły tysiące zwierząt jucznych. Z trzystu dział, w które wyposażona była potężna, dwustutysięczna armia, aż jedną trzecią trzeba było zakopać w ziemi, a wozy spalić, gdyż transport w błocie stał się niemożliwy. Część armat porzucono, co później skrzętnie wykorzystali Safawidzi. [więcej]
4 grudnia 1534 4 grudnia 1534 roku po miesiącach morderczego marszu Sulejman Wspaniały uroczyście i z wielką pompą wkroczył do Bagdadu, zdobywając dawną stolicę kalifów Abbasydów i pieczętując swój wielki triumf na Bliskim Wschodzie. Miasto, które zajął padyszach, było jednak tylko cieniem dawnej chwały. [więcej]
1534 / 1535 W grudniu 1534 roku Sulejman Wspaniały zainicjował wielki program odbudowy religijnej i kulturowej Bagdadu. Pierwszym krokiem było odrestaurowanie splądrowanego przez Safawidów grobowca Abu Hanify. Manifestując swoją potęgę, Sulejman odbył pielgrzymkę do szyickich miejsc świętych. Biorąc pod protekcję zarówno sunnitów jak i szyitów, dał światu jasny dowód, że dynastia Osmanów reprezentuje uniwersalne, ogólnoislamskie imperium. [więcej]
1535 Na początku 1535 roku Sulejman Wspaniały skupił się na włączaniu Mezopotamii w krwiobieg osmańskiego imperium. W tym celu powołał osmańskiego gubernatora (paszę), w strategicznych punktach regionu rozlokował stałe garnizony janczarów oraz spahisów, a zrujnowane mury obronne Bagdadu zostały pospiesznie naprawione i wzmocnione. Urzędnicy sułtana przeprowadzili kataster (spis gruntów), na podstawie którego sprawnie rozdano lenna wojskowe. [więcej]
13 stycznia 1535 13 stycznia 1535 roku liście napisanym z Bagdadu wielki wezyr Ibrahim Pasza z Pargi ostrzegł Zygmunta Starego przed działaniami Habsburgów, informując o ukrywaniu się w państwie Ferdynanda I zabójców osmańskiego wysłannika, Luisio Grittiego. [więcej]
Luty 1535 W lutym 1535 roku w obliczu rosnącej potęgi cesarza Karola V, francuski ambasador Jean de la Forêt przedstawił Sulejmanowi I propozycję wspólnych działań militarnych, co stało się punktem zwrotnym w dyplomacji tamtego okresu. [więcej]
2 kwietnia 1535 2 kwietnia 1535 roku Sulejman Wspaniały na czele swoich wojsk opuścił Bagdad i skierował się na północ ku Tebrizowi.
Czerwiec 1535 W czerwcu 1535 roku do Konstantynopola dotarł wysłannik Franciszka I Jean de La Forêt. Główne założenia misji posła obejmowały:
  1. Wspólne uderzenie na Genuę (Francja z lądu, Hayreddin Barbarossa z morza).
  2. Żądanie zwrotu posiadłości (Genua, Mediolan, Flandria) i uznania władzy Jana Zapolyi na Węgrzech pod groźbą wojny.
  3. Propozycja miliona złotych wsparcia od sułtana lub bezpośrednie włączenie się Turcji do wojny przy jednoczesnym nakierowaniu ataków osmańskich z dala od Dunaju, by nie jednoczyć niemieckich książąt wokół Karola Habsburga.
[więcej]
Lipiec 1535 Przeprawa przez trudne tereny Kurdystanu i wokół malowniczego jeziora Urmia zajęła Sulejmanowi I trzy miesiące. Mimo sprzyjającej wiosennej pogody morderczy marsz tak mocno wyczerpał żołnierzy, że tuż po dotarciu do Tebrizu padyszach musiał hojnie rozdać nagrody, by utrzymać morale. Sułtan zamieszkał w zdobycznym pałacu szacha, próbując sprowokować Tahmaspa do walnej bitwy, lecz perska armia wycofała się w głąb kraju. [więcej]
Lipiec 1535 Po zaledwie dwóch tygodniach bezowocnego oczekiwania na wroga w Tebrizie Sulejman Wspaniały skapitulował przed logistyczną rzeczywistością i wydał rozkaz odwrotu. Choć dwuletnia kampania przyniosła imperium niebywałą chwałę i cenne zdobycze terytorialne na Bliskim Wschodzie, jej ostateczna cena okazała się zatrważająca. [więcej]
21 lipca 1535 21 lipca 1535 roku Karol V zdobył Tunis, odbijając go z rąk dowódcy floty Sulejmana I Hayreddina Barbarossy. [więcej]
Styczeń 1536 W pierwszych dniach stycznia 1536 roku po ponad dwóch latach wyczerpującej kampanii na wschodzie Sulejman Wspaniały i Ibrahim Pasza z Pargi uroczyście wkroczyli do Konstantynopola. [więcej]
1536 W ramach przygotowań do uderzenia na Italię przez cały 1536 rok w stoczniach Złotego Rogu trwały intensywne prace. Sulejman Wspaniały osobiście dwa razy dziennie kontrolował arsenał oraz ludwisarnie, w których odlewano działa, aby motywować robotników. Podczas gdy dla państw Zachodu budowa floty była procesem długotrwałym i kosztownym, Osmanowie potrafili wyposażyć setki nowych okrętów w zaledwie kilka miesięcy. [więcej]
18 lutego 1536 18 lutego 1536 roku Ibrahim Pasza z Pargi podpisał w imieniu Sulejmana I pierwszy oficjalny układ sojuszniczy z Francją. Zawarty układ przyznawał Francuzom szerokie przywileje handlowe, prawne i religijne na terenie Imperium Osmańskiego. Choć oficjalnie dokument ten koncentrował się na ochronie osób i ich dóbr, stanowił on zaledwie fasadę głębszego porozumienia. Za kulisami układu krył się sojusz militarny wymierzony w Karola Habsburga, zakładający dwutorową ofensywę.
  1. Działania tureckie: Sulejman I przy osobistym nadzorze swoim oraz Barbarossy podjął ogromne przygotowania w Stambule i Edirne, planując uderzenie na Królestwo Neapolu zarówno z lądu jak i z morza.
  2. Działania francuskie: Franciszek I miał równolegle atakować północną Italię przy ścisłej współpracy flot obu państw.
[więcej]
14 / 15 marca 1536 W nocy z 14 na 15 marca 1536 roku Ibrahim Pasza z Pargi z rozkazu Sulejmana I został zamordowany. Przyczyniły się do tego pycha i zarozumiałość wielkiego wezyra oraz niechęć ludu. Człowiek, który przez 13 lat był drugą najważniejszą osobą w imperium i najbliższym przyjacielem sułtana, został uduszony w pałacowej sypialni po zaciętej walce z katami, a jego ogromny majątek skonfiskowano. Jego gwałtowny upadek był efektem narastającego konfliktu z władcą – w tym samowolnego używania przez Ibrahima tytułów przysługujących tylko sułtanowi. [więcej]
15 marca 1536 15 marca 1536 roku Sulejman Wspaniały mianował wielkim wezyrem Ayasa Paszę. [więcej]
1537 W 1537 roku Sulejman Wspaniały zwrócił się do szejchulislama (najwyższego autorytetu religijnego) z pytaniem o status chrześcijańskich świątyń w stolicy. Dzięki jego interpretacji sułtan mógł prawnie zezwolić na dalsze funkcjonowanie kościołów. [więcej]
Maj 1537 W maju 1537 roku Sulejman Wspaniały przyjął litewskiego posła Semena Bielskiego, który przybył do Konstantynopola z misją zawiązania sojuszu przeciw Moskwie. Sułtan przyjął ten pomysł z radością. [więcej]
17 maja 1537 17 maja 1537 roku Sulejman Wspaniały w towarzystwie swoich synów Mehmeda i Selima II wyruszył na wyprawę do Albanii. Potężną flotą osmańską dowodzili wspólnie szwagier sułtana Lütfi Pasza i Wielki Admirał Hayreddin Barbarossa. [więcej]
13 lipca 1537 13 lipca 1537 roku Sulejman Wspaniały dopłynął do albańskiej Wlory. [więcej]
23 lipca 1537 23 lipca 1537 roku awangarda floty Sulejmana I pod dowództwem Hayreddina Barbarossy dopłynęła do wybrzeży Apulii. Tureccy żołnierze zeszli na ląd w pobliżu Castro i Brindisi, wywołując panikę w Italii. [więcej]
Lipiec / sierpień 1537 Na przełomie lipca i sierpnia 1537 roku Sulejman Wspaniały zrozumiał, że bez francuskiego uderzenia na Mediolan i Genuę samotny marsz na Rzym jest zbyt ryzykowny. Podjął więc decyzję o odwrocie. Osmańskie statki zostały wycofane, a cała potężna armada otrzymała nowy rozkaz: kurs na weneckie Korfu. [więcej]
25 sierpnia 1537 25 sierpnia 1537 roku wojska Sulejmana I i flota Hayreddina Barbarossy rozpoczęły trwające kilkanaście dni i zakończone fiaskiem oblężenie zamku na Korfu. [więcej]
Wrzesień 1537 We wrześniu 1537 roku po zwinięciu oblężenia zamku na Korfu Sulejman I dał Hayreddinowi Barbarossie wolną rękę, by odebrał Wenecji jej egejskie posiadłości, które dotąd służyły również za bazy chrześcijańskich piratów. Dla wielkiego admirała i jego 70 galer operacja okazała się dziecinnie prosta. Większość wysp należących do potężnych weneckich rodów poddała się bez walki. [więcej]
9 października 1537 9 października 1537 roku wojska Ferdynanda I dowodzone przez Johanna Katzianera podjęły próbę ataku na Osijek, lecz poniosły druzgocącą klęskę z armią Sulejmana I w bitwie pod Gorjanami. Była to w tej części Europy jedna z największych porażek chrześcijańskich, która na lata zahamowała ofensywne plany Habsburgów, a samemu Katzianerowi przyniosła niesławę i tragiczny koniec. [więcej]
1538 W 1538 roku Sulejman Wspaniały wcielił południową część Mołdawii zwaną Budziakiem w granice państwa tureckiego. Tym sposobem całe wybrzeże Morza Czarnego od ujścia Dunaju do ujścia Dniepru znalazło się pod panowaniem osmańskim. [więcej]
Wiosna 1538 Wiosną 1538 roku Sulejman Wspaniały otrzymał od Zygmunta Starego propozycję przeprowadzenie wspólnej wyprawy karnej przeciwko hospodarowi mołdawskiemu Piotrowi Rareszowi. [więcej]
1538 W 1538 roku na Ocean Indyjski wypłynęła potężna flota Sulejmana I pod dowództwem Hadima Süleymana Paszy. Choć wyniki ekspedycji nie były imponujące, a sukcesy w Indiach i na wyspie Hormuz okazały się nietrwałe, Turcy zdołali opanować Aden i Jemen. [więcej]
Lipiec 1538 W lipcu 1538 roku Sulejman Wspaniały wyruszył z Konstantynopola w kierunku Mołdawii, aby ukarać krnąbrnego lennika Piotra IV Raresza. [więcej]
15 września 1538 15 września 1538 roku Sulejman Wspaniały na czele armii wkroczył do Suczawy. Widząc potęgę sułtana mołdawscy bojarzy zaczęli masowo przechodzić na jego stronę. Sułtan na mołdawskim tronie osadził swojego szwagra Stefana Lacustę, usuwając z niego hospodara Piotra IV Raresza. Oprócz tego padyszach południową część Mołdawii wcielił bezpośrednio do Imperium Osmańskiego. [więcej]
28 września 1538 28 września 1538 roku flota chrześcijańskiej Ligi Świętej dowodzona przez Andrea Dorię została pokonana przez tureckie okręty pod dowództwem Hayreddina Barbarossę w bitwie pod Prewezą. [więcej]
Październik 1538 W październiku 1538 roku Sulejman Wspaniały nakazał wydzielenie osobnego sandżaku Akkermanu (Białogrodu). [więcej]
7 października 1538 7 października 1538 roku wojska Ligi Katolickiej dowodzone przez Andrea Dorię zdobyły twierdzę Castelnuovo (obecnie Herceg Novi w Czarnogórze) należącą do Sulejmana I. [więcej]
Lipiec 1539 W lipcu 1539 roku, po śmierci Ayasa Paszy wskutek epidemii dżumy, nowym wielkim wezyrem został mianowany Lütfi Pasza, który niedługo potem poślubił jedną z sióstr Sulejmana I. [więcej]
7 sierpnia 1539 7 sierpnia 1539 roku wojska Sulejmana I odbiły zajętą 7 października 1538 roku twierdzę Castelnuovo (obecnie Herceg Novi w Czarnogórze). [więcej]
11 - 16 listopada 1539 Między 11 i 16 listopada 1539 roku Sulejman Wspaniały uczestniczył w uroczystościach ślubnych swojej ukochanej córki Mihrümah, która wyszła za wezyr Rüstema Paszę. [więcej]
Lipiec / sierpień 1540 22 lipca 1540 roku zmarł Jan Zapolya. Jego śmierć ujawniła tajny traktat z 1538 roku, w myśl którego Ferdynand I po bezpotomnej śmierci Jana stawał się władcą całych Węgier. Habsburg podważył jednak legitymację królewskiego potomka, ogłaszając, że dziecko nie jest Izabeli Jagiellonki (żony Zapolyi), i przystąpił do zajęcia Budapesztu. Jednocześnie wysłał do Stambułu poselstwo z żądaniem przyznania mu królestwa, co wywołało wściekłość Sulejmana I.
Sułtan, zirytowany zatajeniem układu, wysłał własnego dygnitarza, aby zweryfikował, czy Jan Zapolya rzeczywiście pozostawił następcę. Królowa Izabela Jagiellonka, chcąc dowieść praw swojego syna, publicznie nakarmiła go w obecności tureckiego posła. [więcej]
Październik 1540 Mimo że Sulejman Wspaniały uznał Jana Zygmunta za króla Węgier i lennika Porty, w październiku 1540 roku armia Ferdynanda I rozpoczęła oblężenie Budy. [więcej]
20 października 1540 20 października 1540 roku zakończyły się negocjacje pokojowe z Wenecją. Przedstawiciele Sulejmana I narzucili Republice twarde warunki: zapłatę reparacji w wysokości 300 tysięcy dukatów oraz zrzeczenie się Nauplionu, Monemwazji i wszystkich wysp na Morzu Egejskim, zajętych wcześniej przez Hayreddina Barbarossę. [więcej]
13 października 1540 13 października 1540 roku Sulejman Wspaniały znalazł się w trudnej sytuacji dyplomatycznej. Musiał tłumaczyć się przed polskim królem z brutalnych najazdów Tatarów białogrodzkich na południowe ziemie Rzeczypospolitej. [więcej]
Listopad 1540 W listopadzie 1540 roku Sulejman Wspaniały wysłuchał posła Ferdynanda I wojewodę sieradzkiego Hieronima Łaskiego. [więcej]
Styczeń 1541 Na początku 1541 roku Sulejman Wspaniały przyjął ambasadora Francji Antonio Rincóna. Podczas nadzwyczajnej, wielogodzinnej audiencji sułtan nakłonił go, aby niezwłocznie udał się do Paryża i przekonał Franciszka I do rozpoczęcia wojny z Karolem V. Miało to na celu uniemożliwienie cesarzowi połączenia sił z Ferdynandem I w czasie, gdy sam sułtan przygotowywał własną interwencję na Węgrzech. [więcej]
3 lipca 1541 3 lipca 1541 roku zamordowany został ambasador Franciszka I Antonio Rincón. Był to ten sam dyplomata, którego Sulejman Wspaniały przyjmował na początku roku podczas bezprecedensowej, wielogodzinnej audiencji, powierzając mu misję nakłonienia króla Francji do natychmiastowego otwarcia frontu przeciwko cesarzowi Karolowi V. [więcej]
22 sierpnia 1541 W lecie 1541 roku Sulejman Wspaniały podążył na Węgry z odsieczą. 22 sierpnia jego armia stanęła pod Budą. [więcej]
Sierpień 1541 Po dotarciu pod mury oblężonej Budy Sulejman I zażądał od Izabeli Jagiellonki przysłania do swojego obozu jej syna Jana Zygmunta. Mimo początkowego wahania królowa wyraziła zgodę i wysłała dziecko w otoczeniu dworzan. Po krótkiej inspekcji małego księcia sułtan ogłosił swoją ostateczną decyzję o aneksji Węgier oraz przejęciu kontroli nad Budą. [więcej]
2 września 1541 2 września 1541 roku Sulejman Wspaniały wkroczył do Budy. Symbolicznie przypieczętował podbój, zamieniając główny kościół (Najświętszej Marii Panny) w meczet. [więcej]
4 września 1541 4 września 1541 roku Sulejman Wspaniały przysiągł Izabeli Jagiellonce, że zwróci królestwo Janowi Zygmuntowi po osiągnięciu przez niego pełnoletniości, jednak teraz nakazał im natychmiastowe opuszczenie Budy i przeniesienie się do Siedmiogrodu, gdzie mieli rządzić jako lennicy. [więcej]
Wrzesień 1541 We wrześniu 1541 roku Sulejman Wspaniały spotkał się z posłem Franciszka I kapitanem Polinem. [więcej]
Wrzesień 1541 We wrześniu 1541 roku Ferdynand I podjął dyplomatyczny wysiłek zdobycia królestwa Węgier, lecz drugi wezyr i zięć Sulejmana I Rüstem Pasza zażądał od niego zwrotu zajętych miast oraz płacenia rocznego trybutu. Nawet wręczenie sułtanowi kosztownego zegara nie wpłynęło na zmianę oczekiwań osmańskich. Austriaccy wysłannicy bez żadnego porozumienia zostali odesłani do Wiednia. [więcej]
29 września 1541 29 września 1541 roku Sulejman I przyjął hołd Jana Zygmunta, oddając mu w lenno Siedmiogród i północno-wschodnie Węgry. [więcej]
24 / 25 października 1541 Nocą z 24 na 25 października 1541 roku potężny sztorm zniszczył flotę Karola V, który planował odbić Algier z rąk muzułmańskich. [więcej]
1542 W 1542 roku w Stambule doprecyzowano z francuskim ambasadorem kapitanem Polinem warunki współpracy militarnej, która miała przełamać dominację cesarza Karola Habsburga. Wspólna kampania miała odbywać się na wielu frontach jednocześnie: flota osmańska pod dowództwem Hayreddina Barbarossy otrzymała zadanie zaatakowania wybrzeży Italii, podczas gdy wojska Franciszka I miały uderzyć na Flandrię. Plan zakładał również zaangażowanie francuskiej floty do ataku na Hiszpanię oraz wsparcia działań Sulejmana I na Morzu Śródziemnym. [więcej]
Październik 1542 W październiku 1542 roku w Tehini działała komisja polsko-turecka wyznaczona w celu oznaczenia granicy. [więcej]
17 listopada 1542 17 listopada 1542 roku wojska Ferdynanda I dowodzone przez elektora Joachima Hohenzollerna podeszły pod Budę i rozpoczęły bombardowanie twierdzy. [więcej]
28 stycznia 1543 28 stycznia 1543 roku do Krakowa przybył poseł Sulejmana Wspaniałego poturczeniec Kierdej. Następnego dnia odbył on tajną naradę z Boną Sforzą. [więcej]
Kwiecień 1543 Na początku kwietnia 1543 roku flota Sulejmana I pod dowództwem Hayreddina Barbarossy przepłynęła przez Dardanele, rozpoczynając zmasowaną ofensywę na morzu. W ramach skoordynowanego planu wojennego przez kolejne dwa miesiące siły osmańskie pustoszyły wybrzeża Italii, w tym Kalabrię, Sardynię, Korsykę oraz rejon Neapolu. Działania te stanowiły kluczowy element sojuszu z Franciszkiem I, mający na celu odciągnięcie uwagi i sił cesarza Karola Habsburga od frontów lądowych w Europie Środkowej i Flandrii. [więcej]
23 kwietnia 1543 23 kwietnia 1543 roku Sulejman Wspaniały zajął Pesc. [więcej]
Czerwiec 1543 Latem 1543 roku po przybyciu floty Hayreddina Barbarossy do Marsylii doszło do pełnego przepychu spotkania z francuskim przedstawicielem François de Bourbonem. Wydarzenie to wzbudziło ogromną sensację na dworze królewskim, jednak entuzjazm szybko ustąpił miejsca napięciom. Hayreddin Barbarossa, dostrzegając słabe przygotowanie logistyczne i brak dyscypliny francuskiej floty, wpadł we wściekłość z powodu grożącej mu bezczynności. Sytuację dodatkowo skomplikowała niekonsekwencja Franciszka I, który – obawiając się reakcji świata chrześcijańskiego – zaczął wycofywać się z planowanego ataku na hiszpańską flotę Andrei Dorii. [więcej]
5 sierpnia 1543 5 sierpnia 1543 roku wojska Sulejmana I dowodzone przez Hayreddina Barbarossę wspólnie z siłami Franciszka I przystąpiły do oblężenia Nicei. Operacja ta, będąca efektem dyplomatycznego kompromisu, miała stanowić demonstrację siły francusko-osmańskiego sojuszu przeciwko dominacji cesarza Karola Habsburga.
Lato 1544 Latem 1544 roku Sulejman Wspaniały udzielił audiencji posłowi Franciszka I kapitanowi Polinowi, który przybył do Turcji wraz z flotą Hayreddina Barbarossy i pragnął pierwszy przedstawić sułtanowi własną wersję wydarzeń z minionej kampanii. [więcej]
Wrzesień 1544 We wrześniu 1544 roku w Crépy Franciszek I zawarł pokojowe porozumienie z Karolem V. wiadomość ta wywołała gniew Sulejmana I, który oskarżył króla Francji o niewykorzystanie jego floty. Wzburzenie sułtana było tak wielkie, że francuski dyplomata w Stambule Gabriel de Luelz d’Aramon miał zostać nabity na pal. [więcej]
Wrzesień 1545 We wrześniu 1545 roku za pośrednictwem dyplomatów Franciszka I udało się doprowadzić do podpisania rocznego rozejmu pomiędzy Sulejmanem I i Ferdynandem I. [więcej]
13 października 1545 13 października 1545 roku za wiedzą hetmana wielkiego koronnego Jana Tarnowskiego doszło do kozackiego ataku na Oczaków. Agresorzy spalili przedmieście i złupili miasto. Zygmunt Stary, aby uniknąć konfliktu z Sulejmanem I, przyznał pokrzywdzonym odszkodowania. [więcej]
23 stycznia 1546 Napięcia na linii Polska–Turcja były podsycane przez wzajemne najazdy i ataki graniczne. W liście z 23 stycznia 1546 roku Sulejman Wspaniały oskarżył o konkretne napady mieszkańców Bracławia i Czerkas, wskazując przy tym na współudział polskich dowódców, w tym samego Mikołaja Sieniawskiego. Sułtan domagał się od Zygmunta Starego ukarania winnych w obecności swojego wysłannika, grożąc w razie odmowy uznaniem działań Polaków za złamanie układów pokojowych. [więcej]
Luty 1546 W lutym 1546 roku do Krakowa przybył wysłannik Sulejmana I z żądaniem wyjaśnienia i jak najsurowszego ukarania winnych ataku na Oczaków 13 października poprzedniego roku. [więcej]
1546 W 1546 roku przygotowujący się do wojny z Ferdynandem I Sulejman Wspaniały zażądał od Izabeli Jagiellonki oddania trzech ważnych zamków obronnych w południowo-wschodnich Węgrzech: Temeszvaru, Becse i Becskereke. [więcej]
1547 Na początku 1547 roku Sulejman I zlecił budowę zamku Balaklej w środkowej części Dzikich Pól między Bohem a Dnieprem. Zygmunt Stary polecił Mikołajowi Sieniawskiemu koncentrację wojska, co zapobiegło dalszemu wznoszeniu warowni. [więcej]
Wiosna 1547 Wiosną 1547 roku Sulejman Wspaniały wysłuchał przybyłego do Konstantynopola posła Franciszka I d’Aramona, który starał się nakłonić sułtana do ataku na siły Karola Habsburga na Węgrzech oraz w Afryce Północnej. W bardzo życzliwym liście do króla Francji Sulejman Wspaniały przeprosił za niemożność spełnienia jego prośby, tłumacząc to późną porą roku, lecz zapewnił o niezmiennej przyjaźni i gotowości do wsparcia działań zbrojnych w przyszłości. [więcej]
13 czerwca 1547 13 czerwca 1547 roku Sulejman I zawarł z Ferdynandem I pokojowe porozumienie. [więcej]
Grudzień 1547 Pod koniec 1547 roku w Stambule Sulejman I uzgodnił z posłem Zygmunta Starego Stanisławem Broniewskim odnowienie pokoju z 1533 roku. [więcej]
1547 / 1548 Na przełomie 1547 i 1548 roku Sulejman Wspaniały zaczął coraz uważniej kierować swój wzrok ku wschodnim rubieżom imperium, przygotowując grunt pod nadchodzącą konfrontację z państwem Safawidów. Decyzja ta, podsycana intrygami dworskimi oraz potrzebą stabilizacji niespokojnych pograniczy Anatolii, zapowiadała nową fazę zmagań z szachem Tahmaspem, w której kluczową rolę odegrać miał zbiegły brat perskiego władcy Elkas Mirza. [więcej]
Wiosna 1548 Wiosną 1548 roku Sulejman Wspaniały stanął na czele swojej armii, rozpoczynając nową fazę kampanii przeciwko Persji. Pierwszym celem sułtana nie była jednak – wbrew namowom Elkasa Mirzy – stolica kraju Tebriz, lecz kluczowa twierdza Wan. Po błyskawicznym trwającym niespełna tydzień oblężeniu odzyskał kontrolę nad tym strategicznym punktem. [więcej]
Sierpień 1548 Pod koniec sierpnia, w obliczu zbliżającej się surowej zimy, na wschodzie Anatolii Sulejman Wspaniały zdecydował o wycofaniu się przez Diyarbakir do Aleppo, aby tam przetrwać mroźną porę roku. Podczas gdy sułtan zabezpieczał swoje siły, jego generałowie kontynuowali ofensywę, skutecznie wypierając Safawidów z regionu jeziora Wan. [więcej]
Jesień 1548 Jesienią 1548 roku, gdy Sulejman Wspaniały przebywał w Aleppo, jego protegowany Elkas Mirza był pochłonięty grabieżami w głębi terytorium Iranu. Tam został pojmany i wydany szachowi Tahmaspowi, a wkrótce po uwięzieniu stracił życie. [więcej]
Luty 1549 W lutym 1548 roku Sulejman Wspaniały opuścił Aleppo i przystąpił do kolejnego etapu umacniania panowania nad wschodnimi rubieżami swojego imperium, kierując się do Erzurum. Ta faza kampanii okazała się niezwykle skuteczna. Osmańskie wojska zajęły wiele twierdz, obejmując pełną kontrolę nad całym spornym obszarem, lecz nie udało się sułtanowi zmusić szacha Tahmaspa do walnej bitwy, która pozwoliłaby ostatecznie położyć kres potędze Safawidów. [więcej]
Wrzesień 1549 We wrześniu 1549 roku nastąpił tatarski atak na Wołyń, Podole i Ruś, który był odwetem Sulejmana I za sojusz Zygmunta Augusta z Ferdynandem I. [więcej]
13 marca 1550 13 marca 1550 roku Sulejman Wspaniały wyznaczył pięciomiesięczny termin na wypłatę odszkodowań oraz ukaranie winnych najazdów na terytoria należące do poddanych sułtana. [więcej]
Sierpień 1551 Zapewne w sierpniu 1551 roku Sulejman Wspaniały kazał uwięzić ambasadora Ferdynanda I Gianmarię Malvezziego. Decyzja sułtana była bezpośrednią reakcją na podjęte przez Habsburga próby przejęcia kontroli nad Siedmiogrodem. [więcej]
15 sierpnia 1551 W lipcu 1551 roku korsarz-admirał osmański Dragut Rais, działając wspólnie z Sinan Paszą, zaatakował Maltę, zniszczył półwysep Sceberras oraz uprowadził do niewoli tysiące mieszkańców wyspy Gozo. Następnie 15 sierpnia 1551 roku po sześciodniowym oblężeniu zdobył Trypolis. Za to zwycięstwo Sulejman Wspaniały mianował Draguta gubernatorem (sanjak-bejem) tego miasta, co dało początek tureckim rządom w regionie na kilkaset lat. [więcej]
2-5 września 1551 2 września 1551 roku chan krymski Dewlet Girej na polecenie Sulejmana I rozpoczął oblężenie Bracławia. Miasto pozbawione pomocy poddało się po trzech dniach.
Jesień 1551 Jesienią 1551 roku w odpowiedzi na próbę przejęcia Siedmiogrodu Sulejman Wspaniały polecił bejlerbejowi Rumelii Mehmedowi Sokullu Paszy rozpoczęcie ofensywy w regionie Banatu, w trakcie której wojska osmańskie zajęły Temeszwar (Timişoarę), Veszprém oraz Szolnok. [więcej]
1552 W 1552 roku Turcja i Austria były wyczerpane przedłużającym się konfliktem, więc zaczęły dążyć do rozejmu. Sulejman Wspaniały, planując kampanię przeciwko Persji (Safawidom), wyraził zgodę na negocjacje. [więcej]
Lato 1552 Latem 1552 roku armada Sulejmana I zdobyła Reggio w Kalabrii, rozbiła flotę hiszpańską pod Ponzą i przystąpiła do blokady Neapolu. [więcej]
Lipiec 1552 W lipcu 1552 roku w Gdańsku posłowie Sulejmana I byli przyjmowani przez Zygmunta Augusta. [więcej]
Sierpień 1552 W sierpniu 1552 roku wojska Karola Habsburga podjęły próbę odbicia Trypolisu należącego do Sulejmana I. Mimo że ekspedycja rozpoczęła się od sukcesu w postaci zdobycia Zaury, szybko została rozbita przez główne siły osmańskie, więc Trypolis pozostał w rękach muzułmańskich. [więcej]
1 września 1552 1 września 1552 roku opozycjoniści mołdawscy wspierani oddziałami Mikołaja Sieniawskiego dokonali zamachu stanu. [więcej]
Jesień 1552 Jesienią 1552 roku Sulejman Wspaniały mianował Rüstema Paszę dowódcą armii, która ruszyła na wschód na kampanię przeciwko Persji. [więcej]
Jesień 1552 Rüstem Pasza wysłał do Sulejmana I zaufanego posła. Wysłannik miał zasiać w sercu sułtana ziarno strachu, sugerując, że armia pozbawiona widoku swojego władcy niecierpliwi się i skłania ku osadzeniu na tronie młodego Mustafy. Wiadomość o rzekomej nielojalności syna wstrząsnęła władcą Turcji, w konsekwencji czego przerwał perską kampanię i wezwał Rüstema Paszę do Stambułu. [więcej]
1553 W 1553 roku, po ogłoszeniu półrocznego zawieszenia broni, wysłannicy Ferdynanda I udali się do Konstantynopola. Zgodnie z instrukcjami zaproponowali Porcie wypłacanie rocznego trybutu za "właściwe Węgry" oraz dodatkową kwotę za utrzymanie Górnych Węgier i Siedmiogrodu, lecz Sulejman Wspaniały odrzucił tę ofertę. [więcej]
1 czerwca 1553 1 czerwca 1553 roku w Suczawie lennik Sulejmana I hospodar Aleksander Lăpușneanu złożył hołd wysłannikom Zygmunta Augusta. [więcej]
Lato 1553 Latem 1553 roku Sulejman Wspaniały sam objął dowództwo i nakazał Mustafie bezzwłoczne stawienie się w obozie w Ereğli. W liście zawarł obietnicę bezpieczeństwa, twierdząc, że syn będzie mógł oczyścić się z podejrzeń. [więcej]
1 sierpnia 1553 1 sierpnia 1553 roku w Konstantynopolu negatorzy Sulejmana Wspaniałego uzgodnili układ pokojowy z wysłannikami Zygmunta Augusta. [więcej]
6 października 1553 6 października 1553 roku w obozie pod Ereğli rozegrała się jedna z najmroczniejszych kart w historii dynastii Osmanów. W obliczu narastających podejrzeń o zdradę, podsycanych przez wielkiego wezyra Rüstema Paszę i wpływową sułtankę Roksolanę, Sulejman Wspaniały wydał wyrok na swojego pierworodnego syna Mustafę. Mimo dowodów odwagi i popularności księcia tragiczna egzekucja przeprowadzona rękami niemych katów za osłoną płócien namiotu na zawsze przekreśliła szanse Mustafy na objęcie tronu. [więcej]
7 października 1553 Egzekucja księcia Mustafy chwilowo umocniła pozycję synów Roksolany, lecz wywołała głęboki wstrząs w szeregach armii. Gniew janczarów, pozbawionych przywódcy zdolnego do otwartego buntu, Sulejman Wspaniały uśmierzył odsunięciem od władzy wezyra Rüstema Paszy. [więcej]
28 października 1553 28 października 1553 roku w Bursie trzy tygodnie po egzekucji księcia Mustafy z rozkazu Sulejmana I stracony został jego wnuk Murad - syn zamordowanego księcia. Machina dynastycznej czystki dokonała swojego kolejnego bezwzględnego aktu. [więcej]
Listopad 1553 W listopadzie 1553 roku Sulejman Wspaniały na czele armii podążył do Aleppo. [więcej]
Wiosna 1554 Na wiosnę Sulejman Wspaniały rozpoczął kampanię przeciwko Persji. Armia przemieściła się przez dolinę Eufratu i Erzurum. W kampanii brał udział ksiażę Selim II i Mehmed Sokullu. Z Karsu sułtan wysłał do szacha Tahmaspa list, w którym żądał porzucenia szyizmu i powrotu do sunnickiej prawowierności, grożąc całkowitą zagładą. [więcej]
Lato 1554 Po brutalnych działaniach zbrojnych wywiązała się ostra, pełna wzajemnych oskarżeń i zniewag wymiana pism między Sulejmanem I a szachem Tahmaspem. [więcej]
Lato 1554 W obliczu trwającego wyniszczenia perskiego państwa obie strony konfliktu (Sulejman Wspaniały i szach Tahmasp) zdecydowały się na zakończenie działań wojennych. Sułtan udał się do Amasyi na zimowy odpoczynek. [więcej]
Styczeń 1555 W styczniu 1555 roku do Konstantynopola przybył wysłannik Ferdynanda I Ghislin de Busbecq. Aby przedstawić cesarskie propozycje, poseł musiał niezwłocznie udać się do Amasyi, gdzie w tym czasie przebywał Sulejman Wspaniały. Sułtan odrzucił jednak przedstawione warunki, zgadzając się jedynie na przedłużenie rozejmu o kolejne sześć miesięcy. [więcej]
Maj 1555 Perski wysłannik przybył do Amasyi z darami i prośbą o zapewnienie bezpieczeństwa szyickim pielgrzymom, na co Sulejman Wspaniały przystał. W maju 1555 roku podpisano traktat, w którym szach Tahmasp uznał zdobycze terytorialne Imperium Osmańskiego. Persja zobowiązała się do zaprzestania grabieży oraz szerzenia szyickiej propagandy w Anatolii. Obie strony zobowiązały się do utrzymania spokoju na granicach. [więcej]
Maj 1555 Imperium odczuwało skutki inflacji i słabnącej waluty. Ogromne wydatki dworu i armii wymuszały podnoszenie podatków, co drastycznie pogarszało sytuację ludności wiejskiej zwłaszcza w Anatolii. W 1555 roku mężczyzna podający się za straconego 6 października 1553 roku księcia Mustafę zorganizował w Anatolii i Rumelii zbrojną rebelię. Przyciągnął do siebie tysiące zwolenników głównie wśród ubogich warstw społecznych, którym obiecywał sprawiedliwość i poprawę warunków życia. Ruch ten choć groźny i rozległy został ostatecznie zdławiony przez syna Sulejmana I Bajazyda. Sam „fałszywy Mustafa” został schwytany i stracony. [więcej]
28 września 1555 28 września 1555 roku, tuż po zakończeniu posiedzenia osmańskiego Dywanu, wielki wezyr Ahmed Pasza został na rozkaz Sulejmana I niespodziewanie uduszony zaraz po wyjściu z pałacu. [więcej]
16 września 1556 Sulejman Wspaniały w liście z 16 września 1556 roku oskarżył księcia książę Dymitra Wiśniowieckiego o systematyczne nękanie mieszkańców Oczakowa i wymuszanie haraczy. Sułtan wzywał Zygmunta Augusta do wywiązania się z traktatów, nakazując usunięcie „rozbójnika” z pogranicza i naprawienie szkód. [więcej]
15 kwietnia 1558 15 kwietnia 1558 roku zmarła żona Sulejmana I Roksolana. [więcej]
1558 W 1558 roku, aby wywołać konflikt polsko-turecki, Habsburgowie rozprzestrzeniali plotki o rzekomym zamiarze Zygmunta Augusta wsparcia austriackich sił zbrojnych. Sulejman Wspaniały otrzymał od Izabeli Jagiellonki specjalny list dementujący te pogłoski. [więcej]
1558 W 1558 roku w wyniku intrygi Lala Mustafy Sulejman Wspaniały odebrał swojemu synowi Bajazydowi urząd gubernatora Konyi i nakazał mu przeniesienie się do odległej Amasyi. [więcej]
1558-1559 W latach 1558–1559 między Habsburgami a Imperium Osmańskim trwał dyplomatyczny pat, w którym Ogier Ghiselin de Busbecq bezskutecznie próbował łagodzić roszczenia sułtana Sulejmana Wspaniałego. Mimo podejmowanych prób zawarcia pokoju, ciągłe działania zbrojne na Węgrzech oraz aktywne mediacje francuskie i siedmiogrodzkie sprawiały, że wszelkie ustępstwa terytorialne były niemożliwe do osiągnięcia, co ostatecznie doprowadziło do zaostrzenia polityki Porty i uwięzienia cesarskich wysłanników. [więcej]
Maj 1559 W maju 1559 roku doszło do bitwy pod Konyą, w której Sulejman Wspaniały zmuszony do ostatecznej interwencji przeciwko jawnemu buntowi własnego syna wysłał przeciw Bajazydowi elitarne oddziały pod wodzą Sokullu Mehmeda Paszy. Powierzając dowodzenie najzdolniejszemu członkowi rządu, sułtan pragnął nie tylko stłumić rebelię, ale i zapewnić zwycięstwo Selimowi II – choć jako ojciec odczuwał głęboką gorycz, widząc, jak bratobójczy spór zmusza go do użycia siły przeciwko własnemu dziecku. [więcej]
Jesień 1559 Po klęsce pod Konyą i nieudanej próbie pojednania udaremnionej przez intrygę Lali Mustafy zdesperowany Bajazyd i świadomy, że schwytanie oznacza dla niego wyrok śmierci, uciekł wraz z czterema synami do Persji. Jesienią 1559 roku został przyjęty z wielkimi honorami przez gubernatora Erywania, a niedługo później powitał go osobiście szach Tahmasp, który dostrzegł w księciu niezwykle cennego zakładnika w wielkiej grze politycznej przeciwko Sulejmanowi I. [więcej]
7 marca 1560 7 marca 1560 roku flota chrześcijan dowodzona przez Andrea Dorię wylądowała na Dżerbie. Wojska lądowe szybko zajęły wyspę. [więcej]
1560 W 1560 roku pod fasadą dworskiego przepychu perskiego dworu toczył się brutalny handel życiem księcia Bajazyda. Szach Tahmasp, świadomy politycznego zagrożenia jakie stanowił uciekinier, początkowo usiłował wykorzystać go jako kartę przetargową w zamian za zwrot Bagdadu. Sulejman Wspaniały odrzucił jednak te żądania i bezskutecznie próbował zmusić szacha do uległości za pomocą nacisków militarnych. W pewnym momencie negocjacje utknęły w martwym punkcie. [więcej]
10 / 11 maja 1560 W nocy z 10 na 11 maja roku flota Sulejmana I dowodzona przez Piali Mehmeda zaatakowała stacjonujących od marca chrześcijan. Starcie zakończyło się dla floty chrześcijańskiej katastrofą – 28 jednostek zatonęło, 19 przejęli Turcy, a jedynie 11 zdołało znaleźć schronienie pod osłoną twierdzy na Dżerbie. [więcej]
15 maja 1560 15 maja 1560 roku do sił Sulejmana I na Dżerbie dołączył Dragut Rais ze swoimi okrętami. Siły tureckie odcięły obrońców od źródeł wody pitnej. Pozbawieni wody obrońcy 31 lipca 1560 roku poddali się. Straty po stronie chrześcijańskiej były ogromne – zniszczone statki i 8 tysięcy ludzi zabitych, utopionych lub wziętych do niewoli. [więcej]
Wrzesień 1560 We wrześniu 1560 roku po udanej kampanii na Dżerbie nastąpił powrót Pijala Paszy do Stambułu. Stał się on spektakularną demonstracją potęgi Imperium. Zwycięska flota, wioząca na pokładach upokorzonych chrześcijańskich dowódców i holująca zdobyczne wraki, została powitana z entuzjazmem przez tysiące mieszkańców stolicy. W tym morzu triumfalnych okrzyków jedna postać pozostawała całkowicie wyobcowana – sam Sulejman Wspaniały. Obserwując defiladę z wysokości swojego pawilonu, sułtan zachował kamienną twarz. [więcej]
1561 W 1561 roku Sulejman Wspaniały interweniował u Zygmunta Augusta w sprawie lwowskiego rajcy Erazma Haza, który oszukał tureckiego kupca Mustafę. [więcej]
1561 W 1561 roku zmarła córka Sulejmana Wspaniałego sułtanka Fatma. [więcej]
Lipiec 1561 W lipcu 1561 roku z nominacji Sulejmana Wspaniałego wielkim wezyrem został Semiz Ali Pasza. [więcej]
Wrzesień 1561 We wrześniu 1561 roku los Bajazyda został ostatecznie przypieczętowany przez perfidną intrygę. Wykorzystując prowokację szambelana Mahmuda Paszy, która miała zasugerować szachowi Tahmaspowi rzekome plany zamachu na jego życie, perski władca pod pretekstem ochrony gościa nakazał aresztowanie księcia i rzeź jego wiernych żołnierzy. Chcąc zachować pozory dotrzymania przysięgi złożonej Sulejmanowi I, Tahmasp przekazał Bajazyda w ręce wysłannika Selima II, co zakończyło się natychmiastową egzekucją księcia i jego synów. [więcej]
1561-1562 W 1561 lub 1562 roku z rozkazu Sulejmana I zamordowana została Gülfem Hatun. [więcej]
Czerwiec 1562 Po śmierci wezyra Rüstema Paszy doszło do przełomu w negocjacjach habsbursko-osmańskich. Dzięki bardziej ugodowej postawie nowego wezyra, w czerwcu 1562 roku udało się doprowadzić do podpisania traktatu pokojowego na osiem lat. W kwestiach terytorialnych Sulejman Wspaniały zachował dotychczasowe zdobycze. [więcej]
18 listopada 1562 18 listopada 1562 roku sponsorowany przez Ferdynanda I polski magnat Olbracht Łaski bez wiedzy Zygmunta Augusta rozbił wojska mołdawskiego hospodara Aleksandra Lăpușneanu i osadził na tronie w Suczawie niejakiego Heraklidesa. Epizod ten zadrażnił relacje polsko-tureckie. [więcej]
Kwiecień 1563 W kwietniu 1563 roku Algierczycy pod dowództwem Hassana Paszy (syna Hayreddina Barbarossy) zatakowali hiszpańską twierdzę Mers el-Kébir (Al-Mars al-Kabir). Jednak obrońcy, mimo straszliwego ostrzału, wykazali się ogromną determinacją. Twierdza była doskonale położona i przygotowana do długiej obrony. Kluczową rolę odegrała też pomoc, która dotarła do oblężonych drogą morską, co zmusiło Algierczyków do odstąpienia od oblężenia w czerwcu 1563 roku. [więcej]
Styczeń 1564 Na początku 1564 roku wojska Sulejmana I ponownie wprowadziły na mołdawski tron swojego stronnika Aleksandra Lăpușneanu. [więcej]
Maj 1564 W maju 1564 roku poseł Sulejmana I otrzymał od Zygmunta Augusta wyjaśnienia, że interwencje Olbrachta Łaskiego i księcia Dymitra Wiśniowieckiego w Mołdawii przeprowadzone były bez jego zgody. Król Polski obiecał również zwrócić Aleksandrowi Lăpușneanu Chocim. [więcej]
Lato 1564 Latem 1564 roku Sulejman Wspaniały przyjął posła Zygmunta Augusta Jerzego Jazłowieckiego, który przybył z obietnicą oddania Chocimia hospodarowi mołdawskiemu Aleksandrowi Lăpușneanu. [więcej]
31 sierpnia 1564 31 sierpnia 1564 roku flota Filipa II pod dowództwem Garcii de Toledo rozpoczęła operację, która miała na celu wyrwanie z rąk poddanych Sulejmana I Peñón de Vélez de la Gomera. Ta niewielka skalista wyspa położona tuż przy wybrzeżach Andaluzji od lat służyła jako baza dla korsarzy nękających chrześcijańskie wybrzeża. 5 września 1564 roku, zaledwie po kilku dniach intensywnych działań, twierdza została zdobyta. [więcej]
Wrzesień 1564 Wczesną jesienią 1564 roku na Morzu Śródziemnym, pomiędzy Półwyspem Apenińskim a Peloponezem, doszło do incydentu, który głęboko wstrząsnął Stambułem. Wyładowany kosztownościami galiot, należący do Wielkiego Eunucha sułtańskiego haremu, zmierzał na wschód pod eskortą 20 janczarów i z 20 działami na pokładzie. Statek transportował cenne tkaniny, pachnidła, wyroby ze złota i srebra oraz czarne niewolnice przeznaczone na dary dla wysokich urzędników Sulejmana I. Nad ranem jednostka została osaczona przez dwa wielkie galeony kawalerów maltańskich (zakonu św. Jana). Mimo początkowego oporu wzięty w dwa ognie turecki statek musiał ulec przewadze joannitów. Napastnicy uprowadzili jednostkę wraz z całym ładunkiem – szacowanym na ogromną kwotę 80 tysięcy złotych dukatów – i skierowali się na Maltę. [więcej]
Wrzesień 1564 Utrata bogatego galiotu przepełniła czarę goryczy w Stambule. Kilkanaście dni po ataku Wielki Divan podjął decyzję o ostatecznej likwidacji Malty, którą na sułtańskim dworze nazywano „gniazdem os i szerszeni”. Sulejman Wspaniały wydał na Maltę wyrok śmierci, a misję jej bezwzględnego podboju powierzył doświadczonemu i okrutnemu Lala Mustafie Paszy. Wojska lądowe miał wspierać admirał Mehmed Piali Pasza wraz z posiłkami wybitnych dowódców i korsarzy: Draguta Raisa, Klugi Alego oraz Hassema Paszy. Dla sędziwego sułtana wyprawa ta miała wymiar symboliczny – u progu panowania odebrał joannitom Rodos, a u schyłku życia pragnął doszczętnie zniszczyć ich zakon na Malcie. [więcej]
Styczeń 1565 Na początku 1565 roku Sulejman Wspaniały otrzymał od Maksymiliana II zaległy trybut w wysokości 60 tysięcy talarów. [więcej]
1565 W 1565 roku Sulejman Wspaniały powołał na urząd wielkiego wezyra wezyr Mehmeda paszę Sokolovicza.
Luty 1565 W lutym 1565 roku europejscy szpiedzy donosili o osmańskich przygotowaniach do inwazji na Maltę lub Korsykę. [więcej]
Luty 1565 W lutym 1565 roku wojska Maksymiliana II zajęły zamki Szatmar i Nagybanya, należące do Jana Zygmunta. [więcej]
Marzec 1565 W marcu 1565 roku 22 galery dowodzone przez Mehmeda Piali Paszę przepłynęły przez Bosfor i Dardanele i obrały kurs na Maltę. [więcej]
Marzec 1565 W połowie marca 1565 roku, w obliczu nadchodzącej inwazji osmańskiej, wielki mistrz zakonu św. Jana Jean Parisot de La Valette zmobilizował siły do obrony Malty. Wezwał kawalerów zakonu z całej Europy do walki, którą określił mianem „wielkiego boju Krzyża z Koranem”. [więcej]
1 kwietnia 1565 1 kwietnia 1565 roku w kierunku Malty wypłynęły główne siły morskie Sulejmana I. Dowódcą floty został Mehmed Piali Pasza, a armię lądową wziął pod swoją komendę Lala Mustafa Pasza. [więcej]
Wiosna 1565 Wiosną 1565 roku Sulejman I dowiedział się o agresji Maksymiliana II na Węgrzech. W związku z tym polecił tureckim oddziałom stacjonującym w centralnych Węgrzech, aby udzieliły Siedmiogrodzianom pomocy zbrojnej. Do Wiednia udali się posłowie, którzy zażądali zwrotu Janowi Zygmuntowi zarówno twierdzy Tokaj jak i ziem nad górną Cisą. [więcej]
12 kwietnia 1565 12 kwietnia 1565 roku wielki admirał Dragut Rais wysłał do Sulejmana I wieści o rozbudowie umocnień na Malcie i niepokojących ruchach floty hiszpańskiej między tą wyspą a Sycylią. [więcej]
1565 W 1565 roku w odwecie za zajęcie Tokaju i Szerencs przez Maksymiliana II Sulejman Wspaniały nakazał przeprowadzenie zbrojnej kampanii w Chorwacji. [więcej]
17 maja 1565 17 maja 1565 roku flota Sulejmana I podążająca w kierunku Malty przepłynęła w okolicy Sycylii. [więcej]
18 maja 1565 18 maja 1565 roku wojska Sulejmana I znalazły się w odległości około 30 mil do Malty. [więcej]
18 / 19 maja 1565 Pod osłoną nocy z 18 na 19 maja 1565 roku oddziały Sulejmana I w sile 3000 żołnierzy po raz pierwszy postawiły stopy na maltańskim brzegu. [więcej]
19 maja 1565 19 maja 1565 roku wojska Sulejmana I rozpoczęły wielkie oblężenie Malty.
Czerwiec 1565 W czerwcu 1565 roku wojska Jana Zygmunta wsparte garnizonami Sulejmana I przystąpiły do oblężenia Szatmaru. [więcej]
23 czerwca 1565 23 czerwca 1565 roku armia Sulejmana I oblegająca Maltę zdobyła fort San Elmo. W trakcie szturmu zginął waleczny dowódca Turgut. Zdobycie Fortu świętego Elma okazało się dla osmańskiej armii pyrrusowym zwycięstwem – kosztowało życie pięciu tysięcy żołnierzy, a postępy w oblężeniu pozostawały znikome. W napadzie furiackiego gniewu Mustafa Pasza nakazał przybić ciała obrońców do desek i spławić je w stronę miasta, licząc na złamanie morale Zakonu. Odpowiedź Jeana de la Valette’a była równie makabryczna i stanowcza: wielki mistrz nakazał ściąć wszystkich pojmanych Turków, a ich głowy wystrzelić z armat prosto w obóz nieprzyjaciela. [więcej]
15 lipca 1565 15 lipca 1565 roku Mustafa Pasza zdeterminowany przełamać opór maltańskich twierdz podjął decyzję o zmasowanym ataku na forty św. Anioła i św. Michała. W okrutnym upale sześć tysięcy żołnierzy ruszyło na mury Fortu św. Michała, podczas gdy korsarz Kandelisa poprowadził szturm na drugą twierdzę. Operacja zakończyła się jednak katastrofą. Straty Osmanów były przerażające. Turcy drogo płacili za śmierć Turguta i nieudolność swojego głównodowodzącego. [więcej]
1 sierpnia 1565 U schyłku życia Sulejman Wspaniały zdawał się darzyć Zygmunta Augusta niemal ojcowskim sentymentem. Dawał temu wyraz w korespondencji z tego czasu. 1 sierpnia 1565 roku sułtan wyraził szczerą radość z deklaracji przyjaźni złożonych przez polskiego posła, życząc, aby więź między Rzecząpospolitą a Imperium Osmańskim trwała i umacniała się przez kolejne długie czasy. [więcej]
14 sierpnia 1565 14 sierpnia 1565 roku w Konstantynopolu Sulejman Wspaniały przyjął posła Sulejmana I. Oficjalnym celem jego misji była interwencja w sprawach bieżących: wykup jeńców, protest przeciwko tatarskim najazdom oraz uregulowanie kwestii wypasu bydła. Jednak kluczowym, nieoficjalnym zadaniem Brzeskiego była próba zawiązania sojuszu Rzeczypospolitej z Turcją przeciwko rosnącej w siłę Moskwie. [więcej]
6 października 1565 6 października 1565 roku zakończyło się oblężenie Malty. Armia Sulejmana I po czterech miesiącach krwawych walk, wyczerpana głodem, chorobami i heroicznym oporem kawalerów maltańskich, ostatecznie opuściła wyspę w niesławie, ponosząc jedną z najdotkliwszych porażek w dziejach Imperium Osmańskiego. Wieść o zwycięstwie rozeszła się lotem błyskawicy po europejskich dworach, wywołując entuzjazm. [więcej]
10 października 1565 Około 10 października 1565 roku wieści o klęsce na Malcie dotarły do Stambułu, wywołując w mieście falę wściekłości i ataków na chrześcijan. [więcej]
1566 W 1566 roku flota osmańska dowodzona przez paszę Pijale przejęła kontrolę nad wyspą Chios. [więcej]
1 maja 1566 1 maja 1566 roku Sulejman Wspaniały wyruszył ze Stambułu na wyprawę wojenną do Węgier. Stolicę swojego imperium opuścił podstarzały i schorowany władca. Cierpiący na podagrę nie był już w stanie poruszać się konno. Uciążliwą, 49-dniową podróż do Belgradu odbył w powozie w stanie tak złym, że ograniczył do minimum kontakty nawet ze swoimi najbliższymi współpracownikami. [więcej]
29 czerwca 1566 29 czerwca 1566 roku pod Zimony (dzisiejszy Zemun, dzielnica Belgradu) Sulejman Wspaniały odebrał hołd od Jana Zygmunta. [więcej]
30 czerwca 1566 W czerwcu 1566 roku w Zemun Sulejman Wspaniały przyjął posła Karola IX. [więcej]
5 sierpnia 1566 5 sierpnia 1566 roku Sulejman Wspaniały dotarł pod Szigetvár, wieńcząc tym samym niezwykle uciążliwą przeprawę przez podmokłe tereny Węgier. [więcej]
5 sierpnia 1566 5 sierpnia 1566 roku wojska Sulejmana Wspaniałego rozpoczęły oblężenie Szigetváru.
6 / 7 września 1566 Sulejman Wspaniały zmarł 6 lub 7 września 1566 podczas oblężenia Szigetváru. [więcej]
7 września 1566 Wezyr Mehmed pasza Sokullu, chcąc zapewnić spokojne przejęcie władzy przez jedynego następcę Selima II, zdecydował się na utrzymanie śmierci Sulejmana I w ścisłej tajemnicy. [więcej]
8 września 1566 8 września 1566 roku machina osmańskiej dezinformacji pracowała pełną parą. Sokullu Mehmed Pasza, dbając o utrzymanie pozorów, zorganizował naradę Dywanu i wysłał do najważniejszych monarchów listy z ogłoszeniem zwycięstwa, sygnowane pieczęcią zmarłego sułtana. [więcej]
Wrzesień 1566 W drugiej połowie września 1566 roku wezyr Mehmed pasza Sokolović podjął decyzję o wymarszu armii. Podróż odbywała się w pełnej reżyserii: martwy Sulejman Wspaniały „podróżował” w zamkniętej lektyce, zgodnie ze swoimi przyzwyczajeniami „odbierał” raporty od wezyra. [więcej]
20 października 1566 Gdy około 20 października 1566 roku orszak dotarł w okolice Belgradu, Selim II spotkał się ze zmarłym Sulejmanem I i wielkim wezyrem. Dopiero wówczas ten ostatni pozwolił, by prawda wyszła na jaw. W nocy przed cesarskim namiotem lektorzy Koranu zaintonowali pieśń o przemijalności władzy i wiecznym trwaniu Boga. Odpowiedź armii była natychmiastowa i pełna bólu – w obozie rozległ się jeden wielki jęk. [więcej]
Listopad 1566 Po burzliwym procesie sukcesji i niespokojnym wkroczeniu Selima II do stolicy zabalsamowane ciało Sulejmana I zostało złożone do miejsca, które sam dla siebie przygotował. Był nim wzniesiony przez słynnego architekta Sinana grobowiec, znajdujący się w pobliżu meczetu Süleymaniye. [więcej]

Szukaj:

Zapisz się na bezpłatny newsletter:

Poprzednik:

Selim I Groźny

Żony i potomstwo:

Pierwszą żoną Sulejmana została w 1511 roku Fülane.

  1. Mahmud
  2. Fatma Nur

Drugą żoną Sulejmana została około 1518 roku Gülfem.

  1. Murad

Trzecią żoną Sulejmana została w 1512 roku Mâhidevrân.

  1. Mustafa
  2. Raziye
  3. Ahmed

Czwartą żoną Sulejmana została w 1520 roku Roksolana.

  1. Mehmed
  2. Mihrimah
  3. Abdullah
  4. Selim II
  5. Bayezid
  6. Cihangir

Następca:

Selim II

Copyright © 2006-2026 www.zamki.name. Wszystkie prawa zastrzeżone.

1000

Nasz serwis, podobnie jak inne warownie w sieci, używa ciasteczek w celach statystycznych oraz aby serwować Ci reklamy (Google AdSense) dopasowane do Twoich zainteresowań. Dzięki temu możemy dbać o renowację naszych treści. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
Akceptuję. Nie pokazuj więcej