ozdoba

Iwan IV Groźny
(1533-1584)

ozdoba
Iwan IV Groźny
Dynastia:Rurykowiczów
Rodzice:Wasyl III
i Helena Glińska
Urodzony:25 sierpnia 1530 roku
w Kołomienskoje
Zmarł:18 marca 1584 roku
w Moskwie
25 sierpień 1530 Iwan IV Groźny urodził się 25 sierpnia 1530 roku. [więcej]
1531 - 1532 Ojciec Iwana IV bardzo niepokoił się o stan zdrowia syna. Gdy na szyi tego pierwszego pojawił się wrzód, to natychmiast u Wasyla III pojawiły się obawy o życie pierworodnego. [więcej]
3 grudzień 1533 3 grudnia 1533 roku trzyletni Iwan IV został pobłogosławiony przez ojca, który wówczas zobowiązał również wszystkich obecnych do wiernej służby dla niego. [więcej]
4 grudzień 1533 W grudniu 1533 roku, po śmierci ojca, trzyletni Iwan IV Groźny dostał się pod opiekę stryja matki Michała Glińskiego. [więcej]
Grudzień 1533 W grudniu 1533 roku matka Iwana IV Helena Glińska w liście do Zygmunta Augusta zawiadamiającym o śmierci Wasyla III zadała pytanie o zamiar władcy Litwy w sprawie przedłużenia rozejmu. Wielki książę litewski postanowił grać na zwłokę. [więcej]
15 grudzień 1533 Niedługo po śmierci Wasyla III wyszedł na jaw spisek, który miał rzekomo zawiązać stryj Iwana IV Jerzy Iwanowicz . W związku z tym 15 grudnia 1533 roku ten ostatni został pojmany i osadzony w moskiewskim więzieniu. [więcej]
15 grudzień 1533 Niedługo po śmierci Wasyla III wysłano do chana krymskiego Sahib Gireja posła, który obiecał bogate prezenty w zamian za uznanie nowego księcia moskiewskiego. [więcej]
Styczeń 1534 Na początku 1534 roku w Dumie bojarskiej wytworzyły się trzy frakcje. Pierwsza skupiona wokół matki Iwana Groźnego Heleny i jej faworyta Iwana Fiodorowicza Owczyny, druga grupa lojalna wobec Michała Glińskiego i trzecia to stronnicy rodziny Szujskich. [więcej]
Wiosna 1534 Już zapewne wiosną 1534 roku w Moskwie zaczęła rozprzestrzeniać się plotka, że Michał Gliński otruł Wasyla III. [więcej]
Lipiec 1534 W lipcu 1534 roku matka Iwana IV mianowała dowódców wojsk, które miały chronić południową granicę przed atakiem tatarskim. [więcej]
Sierpień 1534 W sierpniu 1534 roku armia litewska wkroczyła na moskiewskie terytorium rozpoczynjąc wojnę. [więcej]
Sierpień 1534 W sierpniu 1534 roku zbiegli do Litwy na służbę u Zygmunta Starego Semen F. Bielski i okolniczy Iwan W. Lacki. [więcej]
Sierpień 1534 W sierpniu 1534 roku matka Iwana IV wydała rozkaz uwięzienia swojego stryja Michała Glińskiego. [więcej]
11 wrzesień 1534 11 września 1534 roku moskiewskie oddziały dowodzone przez Fiodora Oboleńskiego i Andrzeja Lewina poniosły porażkę w bitwie rozegranej w okolicach Starodubia z litewskimi wojskami.
13 wrzesień 1534 13 września 1534 roku Iwan Wiśniowiecki i Andrzej Koszerski podjęli zakończony fiaskiem wysiłek zdobycia Smoleńska.
28 listopad 1534 28 listopada 1534 roku główna armia moskiewska wyruszyła z Moskwy na wyprawę odwetową przeciw Litwie. [więcej]
16 maj 1535 16 maja 1535 roku w Moskwie odbyło się uroczyste założenie fundamentów pod budowę Kitajgorodu. [więcej]
20 czerwiec 1535 20 czerwca 1535 roku wyruszyły z Moskwy dwie armie, aby odeprzeć spodziewany atak połączonych wojsk polsko-litewskich.
Lipiec 1535 W lipcu 1535 roku chan tatarski Islam-Girej spustoszył okolice Moskwy. [więcej]
16 lipiec 1535 16 lipca 1535 roku pod naporem wojsk polsko-litewskich skapitulował Homel. [więcej]
29 sierpień 1535 29 sierpnia 1535 roku wobec ofensywy oddziałów Jana Tarnowskiego po ponad miesięcznym oblężeniu skapitulował Starodub. [więcej]
Wrzesień 1535 We wrześniu 1535 roku w Kazaniu stracił życie chan sprzyjający Moskwie Dżan-Ali (Cangali). Jego miejsce na kazańskim tronie zajął Safa-Girej. [więcej]
Styczeń 1536 Od początku 1536 roku, przygotowując się do dalszych działań zbrojnych, Moskwa przystąpiła do intensywnych prac fortyfikacyjnych.
Styczeń 1536 W styczniu 1536 roku władca Kazania Safa-Girej złupił państwo moskiewskie docierając w okolice Kostromy i Galicza. [więcej]
1536 W 1536 roku obie strony konfliktu - moskiewska i litewska - nie mogły dojść do porozumienia w kwestii, kto pierwszy winien wysłać poselstwo do przeciwnika, aby wynegocjować warunki pokojowego porozumienia. [więcej]
1536 W 1536 roku matka Iwana Groźnego poleciła uwięzić Iwana Bielskiego (brata uciekiniera Szymona) i księcia Iwana Worotyńskiego. [więcej]
12 styczeń 1537 12 stycznia 1537 roku do Moskwy przybyło wielkie poselstwo litewskie pod przewodnictwem wojewody połockiego Jana Hlebowicza. Rozpoczęły się negocjacje pokojowe. [więcej]
Styczeń - luty 1537 W styczniu i lutym 1536 roku władca Kazania Safa-Girej wykorzystał fakt, że główne siły moskiewskie były wciąż zaangażowane na froncie litewskim. Wojska kazańskie obległy wówczas Murom, ale nie zdołały go zdobyć i po złupieniu okolic wycofały się na wschód.
18 luty 1537 18 lutego 1537 roku posłowie Iwana Groźnego zawarli z wysłannikami Zygmunta Starego pięcioletni rozejm. [więcej]
1537 W 1537 roku matka Iwana Groźnego wtrąciła do więzienia brata Wasyla III Andrzeja Starickiego. Stało się to niedługo po tym, gdy ten ostatni poprosił księżnę regentkę o możliwość powiększenia swojej dzielnicy. [więcej]
Maj 1537 W maju 1537 roku poseł litewski Semen F. Bielski dotarł do Konstantynopola z misją zawiązania sojuszu przeciw Moskwie. Sulejman I przyjął ten pomysł z entuzjazmem. Matka Iwana Groźnego zleciła chanowi Islam Girejowi zamordowanie posła, chociaż Semen Bielski otrzymał od moskiewskiej regentki list żelazny, gwarantujący mu bezpieczeństwo oraz darowanie win po powrocie do Moskwy. [więcej]
3 kwiecień 1538 3 kwietnia 1538 roku zmarła matka Iwana Groźnego Helena Glińska. [więcej]
Kwiecień 1538 Wiosną 1538 roku po śmierci matki Iwana Groźnego zdecydowaną przewagę osiągnął ród Szujskich, który bezwzględnie pozbywał się przeciwników politycznych. [więcej]
10 kwiecień 1538 10 kwietnia 1538 roku, dzięki zabiegom księcia Wasyla Wasylewicza Szujskiego, uwięziony został faworyt matki Iwana Groźnego Iwan Fiodorowicz Owczyna i niańka Iwana Groźnego Agrypina Fiodorówna Oboleńska. [więcej]
Kwiecień 1538 W kwietniu 1538 roku, po uwięzieniu Iwana Fiodorowicza Owczyny, odzyskali wolność Iwan Bielski i Andrzej Szujski. [więcej]
Lato 1538 Po wyeliminowaniu z otoczenia Iwana IV najbliższych jego doradców rozpoczęła się między rodami książęcymi walka o władzę. Uwikłano się w nią z taką pasją, że przestano nawet zwracać uwagę na dorastającego Iwana IV. [więcej]
28 styczeń 1539 28 stycznia 1539 roku w Moskwie ścięty został członek stronnictwa Bielskich Fiodor Miszurin. Przed egzekucją rozebrano go do naga i przywleczono do miejsca straceń. [więcej]
2 luty 1539 2 lutego 1539 roku metropolitą w Moskwie został Joasaf Skrypicyn. Przyczynił się on do uwolnienia więzionego Iwana Bielskiego. [więcej]
1540 W 1540 roku chan krymski Sahib Girej zażądał od Iwana IV przywrócenia obyczaju składania corocznej daniny.
28 - 30 lipiec 1541 Między 28 a 30 lipca 1541 roku chan krymski Sahib Girej podszedł nad rzekę Okę w rejonie miejscowości Rostisławl i Zarajsk. 30 lipca 1541 Tatarzy próbowali przeprawić swoje wojska przez rzekę pod osłoną ognia z armat i rusznic, jednak armia moskiewska pod dowództwem kniazia Dymitra Bielskiego skutecznie zablokowała brzeg. Na pomoc obrońcom nadciągnęły kolejne pułki z samej Moskwy. Wówczas Sahib Girej zarządził odwrót. [więcej]
2 / 3 styczeń 1542 W nocy z 2 na 3 stycznia 1542 roku Iwan Szujski przybył potajemnie do stolicy, aby ponownie pojmać i uwięzić Iwana Bielskiego. Wywieziono go na północ do Biełooziera i tam zamordowano. [więcej]
19 marzec 1542 19 marca 1542 roku metropolitą moskiewskim został Makary . Był zwolennikiem silnej władzy centralnej i potężnej odrodzonej Cerkwi. [więcej]
1543 W 1543 roku wpływy rodziny Szujskich były tak silne, że Iwanowi IV z trudem udało się uratować życie zaufanemu Fiodorowi Woroncowowi, który finalnie został zesłany razem z synem do Kostromy. [więcej]
Grudzień 1543 W grudniu 1543 roku wujkowie Iwana IV Jerzy Gliński i Michał Gliński doradzili mu obalenie władzy książąt Szujskich, uzasadniając poduszczenie nienasyceniem członków tej rodziny do bogactwa, przejmowaniem przez nich ziemi szlacheckiej i uciskiem chłopów. [więcej]
29 grudzień 1543 29 grudnia 1543 roku Iwan IV Groźny rozkazał pojmać i pozbawić wolności Andrzeja Szujskiego. Osoby wykonujące polecenie okazały się nadgorliwe i doprowadziły do śmierci tego ostatniego. Potem nastąpiła fala aresztowań stronnictwa rodziny Szujskich. [więcej]
1544 W 1544 roku nastały czasy terroru. Iwan IV Groźny za niewłaściwe odezwanie się do niego rozkazał Atanazemu Buturlinowi wyrwać język. [więcej]
Kwiecień 1545 W kwietniu 1545 roku ruszyła pierwsza moskiewska wyprawa przeciw Chanatowi Kazańskiemu i choć wojska Iwana IV nie zdobyły stolicy, wyprawa odniosła sukces polityczny. Spustoszone zostały okolice Kazania, co wywołało panikę i doprowadziło do przewrotu wewnętrznego. W konsekwencji Safa-Girej musiał uciekać na Krym, a tron zajął przysłany z Moskwy Szach-Ali. [więcej]
1546 W 1546 roku nowy człowiek z otoczenia Iwana IV Wasyl Zacharów pokierował śledztwem, które doprowadziło do usunięcia kolejnych możnowładców zagrażających monarsze. Wśród nich znaleźli się między innymi książę Iwan Kubienski, bracia Fiodor i Wasyl Woroncowowie i piętnastoletni książę Michał Trubecki. [więcej]
Lato 1546 Latem 1546 roku w towarzystwie między innymi księcia Jerzego Glińskiego i jego brata Michała Iwan IV Groźny udał się w podróż po kraju. Odwiedził wówczas Nowogród Wielki i Psków. [więcej]
13 grudzień 1546 13 grudnia 1546 roku Iwan IV Groźny wezwał metropolitę Makarego i oświadczył, że postanowił się ożenić. Był to kolejny krok ku uniezależnieniu się i wzmocnieniu władzy monarszej, ponieważ zgodnie z prawem obowiązującym w państwie moskiewskim małżeństwo zawarte przez młodocianego, automatyczne świadczyło o jego dojrzałości. [więcej]
14 grudzień 1546 14 grudnia 1546 roku Iwan IV Groźny ponownie wezwał metropolitę Makarego i całą Dumę i powtórzył swój zamiar ożenku. Oświadczył również, że wybranki szukać będzie wśród Rosjanek. W konsekwencji rozesłano po całym Księstwie Moskiewskim listy z wezwaniem, aby ci którzy mają córki w stanie panieńskim zaprezentowali je jako kandydatki na żonę Wielkiego Księcia. [więcej]
16 styczeń 1547 16 stycznia 1547 roku w Soborze Uspieńskim na moskiewskim Kremlu Iwan IV Groźny został koronowany na cara Wszechrusi przez metropolitę moskiewskiego Makarego, który nałożył na Iwana czapkę Monomacha – symbol władzy carskiej. Tym sposobem zamanifestowana została niezależność od Złotej Ordy i równość z cesarzami. Podczas ceremonii książę Michał Gliński niósł złotą misę ze złotymi pieniędzmi, a książę Jerzy Gliński w drzwiach świątyni i na schodach obsypywał młodego cara tymi pieniędzmi. [więcej]
3 luty 1547 3 lutego 1547 roku Iwan IV Groźny pojął za żonę Anastazję Zacharinę-Koszkinę. [więcej]
Wiosna 1547 Prawdopodobnie wiosną 1547 roku w otoczeniu Iwana IV pojawili się mnich Sylwester i Aleksy Fiodorowicz Adaszew, którzy bardzo szybko stali się zaufanymi doradcami cara.
Kwiecień - czerwiec 1547 W kwietniu 1547 roku pojawiła się pierwsza fala niszczycielskich pożarów, która nawiedziła Moskwę. Iwan IV Groźny wraz z dworem przeprowadził się do pobliskiego Worobiewa. Po okolicy zaczęły szerzyć się plotki, że rodzina Glińskich za pomocą czarów wznieciła ten żywioł. [więcej]
26 czerwiec 1547 26 czerwca 1547 roku przed pozbawionym dachu soborem Uspieńskim zgromadził się tłum moskwian, który żądał stracenia winnych pożogi. Dosyć szybko w gromadzie ludzi dostrzeżono Jerzego Glińskiego, którego pojmano i ukamienowano, a następnie triumfalnie położono na miejscu, gdzie tradycyjnie ścinano i wieszano przestępców. [więcej]
29 czerwiec 1547 29 czerwca 1547 roku ciskająca się gromada ludzi przybyła do Worobiewa i zażądała od Iwana IV wydania jego babki Anny Glińskiej. Tego było za wiele. Car przeciw zgromadzonym wysłał wojsko, które rozpędziło tłum i pojmało największych krzykaczy. Wkrótce potem przywódcy zamieszek zostali straceni. [więcej]
Lato 1547 Latem 1547 roku moskiewska rebelia rozprzestrzeniła się w inne rejony kraju. Zamieszki wybuchły w Pskowie i Nowogrodzie. [więcej]
Sierpień 1547 Zapewne w sierpniu 1547 roku w Kołomnie Iwan IV Groźny pozbawił swojego wuja Michała Glińskiego urzędu koniuszego. Pozwolił mu zamieszkać gdziekolwiek zechce i oddalił z dworu carskiego. [więcej]
Jesień 1547 Jesienią 1547 roku Iwan IV Groźny zwiększył liczebność Dumy Bojarskiej. [więcej]
3 listopad 1547 3 listopada 1547 roku Iwan IV Groźny uczestniczył w ślubie swojego brata księcia Jerzego Wasylewicza z Julianną Dymitrówną Palecką.
6 listopad 1547 6 listopada 1547 roku podczas uroczystości weselnych związanych ze ślubem swojego brata księcia Jerzego Wasylewicza z Julianną Dymitrówną Palecką Iwan IV Groźny dowiedział się, że książę Michał Gliński i książę Iwan Turuntaj Proński uciekają na Litwę. Car natychmiast rozkazał księciu Piotrowi Iwanowiczowi Szujskiemu pościg. [więcej]
Grudzień 1547 Na początku grudnia 1547 roku niedawni zbiegowie Michał Gliński i książę Iwan Turuntaj Proński podpisali zobowiązania wierności i lojalności wobec Iwana IV. [więcej]
Grudzień 1547 W grudniu 1547 roku Iwan IV Groźny przedsięwziął pierwszą osobistą wyprawę zbrojną. Celem było zdobycie Kazania. Plan zakładał wykorzystanie zimy. Zamarznięte rzeki i drogi miały posłużyć jako idealne szlaki dla ciężkich sań transportujących żywność i ogromne armaty oblężnicze. [więcej]
Styczeń 1548 W styczniu 1548 roku doszło do koncentracji armii Iwana Groźnego w Niżnym Nowogrodzie. Niestety niebawem pojawiła się niespodziewana i gwałtowna odwilż. Car przebywający wówczas w obozie na wyspie Robotka zarządził odwrót.
Luty 1549 W lutym 1549 roku podczas "Soboru Pojednania" powstały pierwsze Prikazy.
Luty 1549 Pod koniec lutego 1549 roku Iwan IV Groźny zarządził zgromadzenie możnowładców całego księstwa. Podczas obrad car zwolnił bojarów od odpowiedzialności za przestępstwa popełnione wcześniej z wyjątkiem zabójstw i rozbojów. Tym sposobem szczyt nazwano "Soborem Pojednania". Ustanowiono tam również specjalny urząd - „Izbę Czełobitną", na której czele stanął Aleksy Fiodorowicz Adaszew. [więcej]
Wiosna 1549 Wiosną 1549 roku w konsekwencji reform wprowadzanych przez Iwana IV na moskiewskim Kremlu pospiesznie budowano pomieszczenia dla nowo powstających instytucji zwanych izbami. [więcej]
Lato 1549 Latem 1549 roku, podczas przedłużania rozejmu z Moskwą, Zygmunt August odmówił posłom ze wschodu tytułowania Iwana Groźnego carem. [więcej]
Wrzesień 1549 We wrześniu 1549 roku Iwan IV Groźny uczestniczył w uroczystościach weselnych swojego kuzyna księcia starickiego Włodzimierza Andrzejewicza. [więcej]
Listopad 1549 W listopadzie 1549 roku, starając się ograniczyć wpływ Miestniczestwo, Iwan IV Groźny przed wyprawą kazańską ostrzegał, by wykonywano skrupulatnie wszystkie rozkazy, nie oglądając się na prawa jednostek. [więcej]
24 listopad 1549 24 listopada 1549 roku Iwan IV Groźny wyruszył na drugą wyprawę przeciwko chanatowi kazańskiemu. [więcej]
Grudzień 1549 W grudniu 1549 roku armia Iwana IV skoncentrowała się w Niżnym Nowogrodzie, następnie wyruszyła w kierunku Kazania.
12 luty 1550 12 lutego 1550 roku armia Iwana IV stanęła pod murami Kazania i wówczas nastąpiła gwałtowna odwilż połączona z ulewnymi deszczami. Ziemia zamieniła się w błoto, co uniemożliwiło sprawne manewrowanie ciężką artylerią i spowodowało gnicie zapasów żywności. [więcej]
25 luty 1550 25 lutego 1550 roku Iwan IV Groźny rozkazał zwinąć oblężenie Kazania i wycofał się. [więcej]
Marzec 1550 W marcu 1550 roku podczas odwrotu spod Kazania Iwan IV Groźny i jego doradcy zatrzymali się u ujścia rzeki Swijagi do Wołgi. Car zrozumiał wtedy, że nie da się zdobyć Kazania, operując z bazy oddalonej o setki kilometrów (Moskwa czy Niżny Nowogród). Z tego powodu wydał rozkaz rozpoczęcia budowy ufortyfikowanego miasta Swijażsk, który powstał rok później. [więcej]
Czerwiec 1550 W czerwcu 1550 roku podczas zjazdu Stanów Ziemskich wszedł w życie nowy zbiór praw Sudiebnik składający się z 99 artykułów. [więcej]
Lipiec 1550 W lipcu 1550 roku Iwan IV Groźny wprowadził nowy dekret regulujący instytucję miestniczestwa. [więcej]
Lipiec 1550 W lipcu 1550 roku Iwan IV Groźny udał się do Kołomny nadzorować przygotowania obrony przed spodziewanym najazdem Tatarów. [więcej]
Lato 1550 Latem 1550 roku Iwan IV Groźny i jego doradcy przeprowadzili szereg rozmów z metropolitą Makarym na temat ograniczenia rozmiarów własności kościelnej. Hierarcha Kościoła Prawosławnego stanowczo jednak bronił prawa Kościoła do posiadania nieruchomości. [więcej]
Sierpień 1550 W sierpniu 1550 roku Iwanowi IV udało się ponownie obsadzić Szacha-Alego na tronie kazańskim. Chanat podzielono na dwie części: północna miała podlegać Rosji, południowa pozostawała pod władzą nowego chana. [więcej]
Wrzesień 1550 Zapewne we wrześniu 1550 roku Iwan IV Groźny ustanowił trzytysięczną formację strzelców, która zapoczątkowała formowanie się stałej armii. [więcej]
Październik 1550 W październiku 1550 roku Iwan IV Groźny próbował wcielić w życie projekt osadzenia w okolicach Moskwy „wybranego tysiąca" przedstawicieli szlachty, którzy nie dysponowali żadnym majątkiem w tym rejonie i aby mogli pełnić służbę państwową, będąc na każde zawołanie monarchy. [więcej]
Styczeń - luty 1551 W styczniu i lutym 1551 roku obradował sobór kościelny, który zakończył się wydaniem Stogławu. [więcej]
Wiosna 1551 Wiosną 1551 roku, aby dać wyraz swojego niezadowolenia z zawartości Stogławu, Iwan IV Groźny pozmieniał obsadę stanowisk kościelnych między innymi w Nowogrodzie i Suzdalu. [więcej]
Wiosna 1551 Wiosną 1551 roku Iwan IV Groźny przystąpił do energicznego wdrażania postanowień Sudiebnika z poprzedniego roku. Przystąpiono do spisu wszystkich dóbr i majątków ziemskich, wprowadzono nową jednolitą jednostkę miary wielką sochę, ograniczono zakres działania namiestników, zapoczątkowano reformę ziemską i likwidację „kormlenij". [więcej]
Maj 1551 W maju 1551 roku udało się Iwanowi IV dodać do Sudiebnika artykuł „O sądzie z książętami udzielnymi", który znacząco ograniczył autonomię ostatnich udzielnych władców i podporządkował ich sądownictwu centralnemu w Moskwie. [więcej]
Maj 1551 W maju 1551 roku Iwan IV Groźny wprowadził do Sudiebnika dekret umożliwiający krewnym spadkodawcy zaskarżenie ceny wykupu. [więcej]
Lato 1551 Prawdopodobnie latem 1551 roku Iwan IV Groźny wydał dekret zabraniający Kościołowi nabywania ziem dziedzicznych bez swojej uprzedniej zgody. [więcej]
Lato 1551 Latem 1551 roku Iwan IV Groźny wysłał do Kazania poselstwo. Książę Dymitr Palecki i diak Iwan Kłobukow zawieźli bogate dary dla chana Szach-Alego. Zażądali jednocześnie wypuszczenia wszystkich jeńców rosyjskich z niewoli. [więcej]
Wrzesień 1551 We wrześniu 1551 roku w Kazaniu Szach-Ali urządził krwawą ucztę, podczas której kazał zgładzić ponad 70 czołowych dostojników tatarskich. Ich głowy wystawiono potem na widok publiczny. Do tego aktu desperacji doszło z powodu spisku, o którym chan wcześniej się dowiedział. [więcej]
Jesień 1551 Jesienią 1551 roku rozczarowany sytuacją w Kazaniu Iwan IV Groźny wysłał do Szach-Alego Aleksego Adaszewa. [więcej]
Styczeń 1552 W styczniu 1552 roku do Moskwy przybyli przedstawiciele kazańskiej arystokracji. Wysłannicy poprosili Iwana IV o usunięcie Szach-Alego. Zagrozili również możliwością wszczęcia rebelii. [więcej]
Luty 1552 W lutym 1552 roku do Kazania przybyli wysłannicy Iwana IV pod kierownictwem Aleksego Adaszewa. Zażądano wpuszczenia rosyjskiej załogi wojskowej i wyznaczonego namiestnika księcia Siemiona Mikulinskiego. Początkowo tubylcza ludność poddała się tym roszczeniom i złożyła przysięgę wierności carskiemu gubernatorowi. [więcej]
9 marzec 1552 9 marca 1552 roku w Kazaniu wybuchło antymoskiewskie powstanie. W Swijażsku uwięziono przedstawicieli arystokracji kazańskiej, a w Kazaniu - urzędników rosyjskich. Zginęło 180 zwolenników podporządkowania chanatu Moskwie. Buntownicy pośpiesznie obwołali chanem carewicza astrachańskiego Jadygara-Muhammeda. [więcej]
Kwiecień 1552 W kwietniu 1552 roku Iwan IV Groźny postanowił osobiście stanąć na czele trzeciej wyprawy do Kazania. [więcej]
Maj 1552 W maju 1552 roku w Moskwie Iwan IV Groźny przyjął posłów Zygmunta Augusta. Na początku zagroził wojną, jeżeli polsko-litewski monarcha nie uzna jego tytułu cara. Na koniec jednak zgodził się na przedłużenie rozejmu do 25 marca 1556 roku. [więcej]
Czerwiec 1552 W połowie czerwca 1552 roku Iwan IV Groźny na czele armii wyruszył w kierunku Kazania. [więcej]
13 sierpień 1552 13 sierpnia 1552 roku w Swijażsku doszło do koncentracji armii Iwana IV. [więcej]
23 sierpień 1552 23 sierpnia 1552 roku Iwan IV rozpoczął oblężenie Kazania. [więcej]
4 wrzesień 1552 4 września 1552 roku podczas oblężenia Kazania wysadzono w powietrze podziemny korytarz, którym dostarczano wodę do miasta.
2 październik 1552 2 października 1552 roku zakończyło się oblężenie Kazania. Iwan IV triumfował. [więcej]
29 październik 1552 29 października 1552 roku Iwan IV triumfowanie wjechał do Moskwy. Podczas powitania metropolita moskiewski Makary przyrównał cara do wielu znaczących władców zapisanych w historii Moskwy i Rusi. [więcej]
1553 Po upadku Kazania jeszcze przez kilka lat trwały walki z partyzantką na zajętych terenach. Między innymi Czeremisi zamieszkujący dorzecze środkowej Wołgi i rzeki Wiatki stali się udręką władz carskich. [więcej]
1 marzec 1553 1 marca 1553 roku Iwan IV Groźny poczuł się na tyle źle, że nie był w stanie wstać z łóżka. Gdy choroba nie ustępowała, otoczenie namówiło go do sporządzenia testamentu. Car zażądał złożenia przysięgi na wierność młodziutkiemu następcy tronu, niespełna jednorocznemu synowi Dymitrowi. Część bojarów jednak unikała rytuału. Zanosiło się na bunt. [więcej]
Marzec 1553 Podczas gdy Iwan IV Groźny leżał chory, książę Włodzimierz Staricki pozyskiwał sojuszników rozdając pieniądze oraz godności. Kiedy Aleksy Adaszew zorientował się co się dzieje, zabronił księciu Włodzimierzowi odwiedzać złożonego chorobą cara. [więcej]
Marzec 1553 W czasie gdy Iwan IV Groźny zmagał się z chorobą, na moskiewskim dworze utworzyły się trzy koterie dążące do przechwycenia władzy po śmierci panującego. Pierwsza to grupa Aleksego Adaszewa popierająca carskiego syna Dymitra. Druga to klika carycy Anastazji i jej braci pragnących rządzić w imieniu niepełnoletniego następcy tronu. Trzecia to sitwa księcia Włodzimierza Starickiego i popierającego go mnicha Sylwestra. [więcej]
Marzec 1553 Kiedy przykuty do łoża Iwan IV Groźny kolejny raz zażądał przysięgi wierności jego małoletniemu synowi, doszło do awantury między stronnictwami. W konsekwencji czterech bojarów odmówiło złożenia przysięgi, a trzech z nich podporządkowało się księciu Włodzimierzowi Starickiemu. Byli to: Piotr Szczeniatiew-Patrikiejew, Siemion Rostowski i Iwan Turuntaj-Pronski. [więcej]
Marzec 1553 Gdy Iwan IV Groźny poczuł się lepiej, zaapelował do księcia Włodzimierza Starickiego, aby złożył swoją przysięgę, lecz ten odmówił i obrażony wyszedł z pałacu. [więcej]
Marzec 1553 Następnego dnia Iwan IV Groźny kazał otworzyć przed bojarami drzwi i polecił ponownie złożyć przysięgę. Do tych, którzy to uczynili, przemówił. W swoim wystąpieniu zwrócił im uwagę na konsekwencje zaistniałej rebelii. [więcej]
12 marzec 1553 12 marca 1553 roku książę Włodzimierz Staricki i jego matka zmuszeni zostali do złożenia przysięgi wierności Iwanowi IV i jego synowi Dymitrowi. [więcej]
Maj 1553 W maju 1553 roku podczas podróży do Monastyru Cyrylo-Biełozierskiego Iwan IV Groźny zawitał w Monasterze Troickim. Tam spotkał się z mnichem Maksymem Grekiem, który prorokował jakąś rodzinną tragedię. [więcej]
Maj 1553 W maju 1553 roku Iwan IV Groźny udał się na dziękczynną pielgrzymkę do Monastyru Cyrylo-Biełozierskiego (położonego w dzisiejszym Kiryłłowie, niedaleko Biełoozierska). Car pragnął w ten sposób podziękować za cudowne uzdrowienie z ciężkiej choroby, która dotknęła go w marcu 1553 roku. Podczas peregrynacji monarcha spotkał się z eksbiskupem kołomeńskim Wasjanem Toporkowem, który doradził mu, aby nie trzymał przy sobie żadnego doradcy, który byłby mądrzejszy od niego. [więcej]
Czerwiec 1553 W czerwcu 1553 roku zmarł niespełna roczny syn Iwana IV Dymitr. Podczas gdy rodzina carska wchodziła na pokład łodzi (strugi) po prowizorycznych, drewnianych pomostach, konstrukcja nie wytrzymała ciężaru zbyt wielu osób, pomost zawalił się, a wszyscy znajdujący się na nim ludzie wpadli do wody. Dymitr wypadł z rąk piastunek prosto do rzeki Szeksni. Zanim udało się wyłowić małego carewicza z wody, chłopiec już nie żył. [więcej]
Czerwiec 1553 W czerwcu 1553 roku Iwan IV Groźny i Michał Gliński udali się Kołomny, aby sprawdzić stan obrony południowych rubieży przed spodziewanym najazdem Tatarów. [więcej]
24 sierpień 1553 24 sierpnia 1553 roku rzucił kotwicę przy klasztorze św. Mikołaja (niedaleko dzisiejszego Archangielska) Richard Chancellor, który został wysłany przez Edwarda VI w celu opłynięciu kontynentu eurazjatyckiego od północy i wschodu i dotarcia do Chin i Indii. Jesienią Iwan IV Groźny przyjął go w Moskwie. [więcej]
2 listopad 1553 2 listopada 1553 roku Iwan IV Groźny uczestniczył w uroczystościach weselnych młodocianego chana kazańskiego Sain - Bułata (Simeona Biekbułatowicza) z Marią - córką bojara Andrzeja Kleopina Kutuzowa. [więcej]
1553 / 1554 Pod koniec 1553 roku terenach dawnego Chanatu Kazańskiego wybuchło powstanie przeciw rosyjskiemu panowaniu. Iwan IV Groźny wysłał wojewodów z misją spacyfikowania rebelii. [więcej]
Marzec 1554 W marcu 1554 roku urodził się syn Iwana IV. Niemowlę otrzymało imię po ojcu.
Maj 1554 W maju 1554 roku wojska Iwana IV dowodzone przez Jerzego Pronskiego-Szemiakina i Aleksandra Wiaziemskiego wyruszyły w kierunku Astrachania. [więcej]
Czerwiec 1554 W czerwcu 1554 roku w Moskwie posłowie z Inflant zawarli z Iwanem Groźnym układ pokojowy na 15 lat. [więcej]
2 lipiec 1554 2 lipca 1554 roku Astrachań poddał się armii Iwana Groźnego. [więcej]
Lipiec 1554 W lipcu 1554 roku zaufani Iwana Groźnego odkryli nowy spisek. Podejrzanymi okazali się Nikita Łobanow-Rostowski i jego ojciec Siemion. [więcej]
29 sierpień 1554 29 sierpnia 1554 roku w Kołomienskoje Iwan Groźny dowiedział się o zdobyciu Astrachania. [więcej]
Styczeń 1555 W styczniu 1555 roku Iwan IV Groźny wydał dekret regulujący procedury sądowe podejrzanych o rozbój i złodziejstwo. Zgodnie z postanowieniami do skazania wystarczały dowody przestępstwa znalezione w czasie rewizji bądź zeznania świadków. [więcej]
1555-1556 W latach 1555-1556 wprowadzono w Rosji nowy podział administracyjny państwa. [więcej]
1555-1556 W latach 1555-1556 dokonano uregulowania obowiązku służby wojskowej. W wyniku reform liczebność armii Iwana IV wzrosła do 150 tysięcy. [więcej]
Wiosna 1555 Wiosną 1555 roku chan nogajski Izmaił zwrócił się o pomoc do Iwana Groźnego. Wcześniej władca Ordy zamordował swojego brata Jusufa i groziło mu niebezpieczeństwo ze strony potomków zabitego. [więcej]
1555 W 1555 roku na Placu Czerwonym w Moskwie Iwan IV Groźny rozpoczął budowę świątyni pod wezwaniem Opieki Matki Boskiej. [więcej]
Maj 1555 W maju 1555 roku synowie Jusufa i obalony chan Jamgurczy stanęli pod murami Astrachania. Wspomagani zbrojnie oddziałami z Krymu przystąpili do oblężenia. Iwan IV Groźny, dowiedziawszy się o tym, wysłał na odsiecz wojska moskiewskie pod dowództwem Iwana Szeremietiewa. Oblegający na wieść o zbliżaniu się posiłków zrezygnowali z dalszych wysiłków i zarządzili odwrót. [więcej]
1555 W 1555 roku chan syberyjski Jedyger zaproponował Iwanowi IV poddaństwo lenne. [więcej]
Czerwiec 1555 W czerwcu 1555 roku do Moskwy zaczęli przybywać posłowie z Kaukazu prosząc o pomoc przeciw Tatarom krymskim. [więcej]
Czerwiec 1555 W czerwcu 1555 roku Iwan IV Groźny wyruszył z Moskwy w kierunku Tuły. [więcej]
24–25 czerwiec 1555 W czerwcu 1555 roku Iwan IV Groźny, dowiedziawszy się o planowanym ataku Tatarów krymskich na wschód, wysłał Iwana Szeremietiewa w kierunku Krymu. 24 czerwca 1555 roku doszło do spotkania obu armii w pobliżu wsi Sudbiszcze. Doszło do dwudniowej bitwy, podczas której Dewlet I Girej rozbił wojsko rosyjskie, a Iwan Szeremietiew został ciężko ranny, lecz niebawem chan krymski dowiedział się o zbliżającej się odsieczy carskiej. W związku z tym Tatarzy zawrócili spiesznie na Krym. [więcej]
Wrzesień 1555 We wrześniu 1555 roku wojska Gustawa Wazy zaatakowały twierdzę Orzeszek leżącą u wypływu rzeki Newy z jeziora Ładoga, ponieważ kto kontrolował Orzeszek, ten kontrolował całą drogę wodną prowadzącą w głąb Rosji.
Październik 1555 W październiku 1555 roku Iwan IV Groźny przyjął wysłanników Filipa II i Marii Tudor. Pobyt Anglików w Rosji zaowocował korzystnym kontraktem handlowym. [więcej]
25 październik 1555 25 października 1555 roku w Kałudze i Sierpuchowie miało dojść do koncentracji wojsk rosyjskich, aby stawić czoła oddziałom tatarskim. [więcej]
Listopad 1555 W listopadzie 1555 roku Iwan IV Groźny wysłał wojska z Nowogrodu w kierunku Wyborga, gdzie stacjonowali Szwedzi. [więcej]
Styczeń 1556 W styczniu 1555 roku Iwan IV Groźny mianował Michała Glińskiego namiestnikiem Nowogrodu Wielkiego. [więcej]
Styczeń 1556 W styczniu 1556 roku wojska Iwana IV rozpoczęły oblężenie Wyborga należącego do Gustawa Wazy.
Marzec 1556 W połowie marca 1556 roku Iwan IV Groźny zobowiązał Michała Glińskiego do rozstrzygnięcia sprawy rozboju i kradzieży pomiędzy chłopami nowogrodzkimi. [więcej]
Wiosna 1556 Wiosną 1556 roku Iwan IV Groźny wysłał z Putywla wzdłuż Dniepru oddział rozpoznawczy pod dowództwem diaka Matwieja Rżewskiego. W czerwcu formacja wzmocniona została jednostkami Kozaków czerkaskich i kaniowskich. Połączone siły moskiewsko-kozackie podjęły bezowocną próbę zdobycia Islam-Kermenu (ob. Chersoń). Po pewnym czasie pod atakowaną twierdzę przybyli Tatarzy. Kozacy i żołnierze moskiewscy umocnili się wówczas na jednej z dnieprowych wysp i przez 6 dni odpierali ataki przeciwnika. Z pomocą przybył im oddział kozacki dowodzony przez Dymitra Wiśniowieckiego. [więcej]
Wiosna 1556 Wiosną 1556 roku wojska Iwana IV spustoszyły pogranicze Chanatu Krymskiego. [więcej]
Lato 1556 W 1556 roku Iwan IV Groźny zawarł rozejm z chanem krymskim Dewlet I Girejem. [więcej]
Czerwiec 1556 W czerwcu 1556 roku Iwan IV Groźny przebywał w Tarusie. [więcej]
Lipiec 1556 W lipcu 1556 roku Moskwę opuścił Richard Chancellor i inni posłowie Marii Tudor. Wraz z nimi do Londynu popłynął przedstawiciel Iwana Groźnego Osip Niepieja. [więcej]
24 luty 1557 24 lutego 1557 roku w Moskwie Iwan IV Groźny przyjął posłów Gustawa Wazy, którzy przybyli uzgodnić pokojowy traktat kończący wojnę szwedzko-rosyjską. Car wysłał ich do Nowogrodu Wielkiego. [więcej]
24 marzec 1557 24 marca 1557 roku w Nowogrodzie Wielkim przedstawiciele Iwana IV uzgodnili z wysłannikami Gustawa Wazy pokojowy traktat kończący wojnę szwedzko-rosyjską. [więcej]
1557 W 1557 roku Iwan IV Groźny toczył spór z Wybraną Radą w temacie kierunku polityki zagranicznej. Car starał się przekonać do operacji w rejonie nadbałtyckim. Druga strona wkładała wiele wysiłku, by nakłonić monarchę do wybrania kierunku południowego i wschodniego. [więcej]
Lipiec 1557 W lipcu 1557 roku chan krymski Dewlet I Girej na czele pokaźnej armii wyruszył z Krymu i kierował się w stronę Kołomny. W związku z tym Iwan IV Groźny wyruszył na południowe rubieże państwa. [więcej]
Wrzesień 1557 We wrześniu 1557 roku do Moskwy przybył Osip Niepieja, a wraz z nim w stolicy Rosji pojawił się nowy przedstawiciel Kompanii Moskiewskiej Antoni Jenkinson. [więcej]
Listopad 1557 W listopadzie 1557 roku 40-tysięczna armia Iwana Groźnego wyruszyła z Nowogrodu do Pskowa, a wydzielone oddziały uderzając z Iwanogrodu zajęły ujście Narwy i przystąpiły do budowy bazy morskiej. [więcej]
Styczeń 1558 W styczniu 1558 roku wojska Iwana IV pustoszyły pogranicze inflanckie. [więcej]
Wiosna 1558 Wiosną 1558 roku Iwan IV Groźny dowiedział się, że jego wuj Michał Gliński pozwolił sobie na łupienie wsi ziem okręgu pskowskiego, znajdującego się w granicach państwa rosyjskiego. Car kazał zwrócić całe zrabowane mienie mieszkańcom i wynagrodzić ich krzywdy i straty. [więcej]
4 kwiecień 1558 4 kwietnia 1558 roku Iwan Groźny udzielił Grzegorzowi Stroganowowi pozwolenie na zagospodarowanie ziem nad rzeką Kamą. Przywilej wydano na 20 lat. Niedługo potem ten ostatni wybudował osadę, która nazwana została Kankorem. Był to kluczowy moment, który zapoczątkował prywatną kolonizację Uralu i Syberii przez ród Stroganowów. [więcej]
Kwiecień 1558 W kwietniu 1558 roku armia Iwana Groźnego wyruszyła z Pskowa pod Dorpat rozpoczynając kampanię w Inflantach. [więcej]
12 maj 1558 12 maja 1558 roku wojska Iwana IV zajęły Narwę.
19 lipiec 1558 19 lipca 1558 roku wojska Iwana IV zajęły Dorpat. [więcej]
Październik 1558 Do października 1558 roku wojska Iwana IV zdobyły 20 zamków inflanckich.
Styczeń 1559 Od początku 1559 roku wojska Iwana Groźnego niepokoiły państwo chana krymskiego Dewlet I Gireja. Dymitr Wiśniowiecki, operując w służbie carskiej, przeszedł z Donu pod Azow. Choć samego miasta nie zdobył, spustoszył okolice i rozbił posiłki tatarskie. Danił Adaszew (brat Aleksego) spłynął w dół Dniepru, gdzie zdobył dwa tureckie okręty i uwolnił wielu jeńców. Mimo tych sukcesów Iwan IV Groźny nie zdecydował się na walną rozprawę z Krymem. [więcej]
17 styczeń 1559 17 stycznia 1559 roku wojska Iwana IV pokonały armię Zakonu Inflanckiego w bitwie pod Tirsen. Następnie spustoszyły okolice Rygi.
Marzec 1559 W marcu 1559 roku w Moskwie pojawił się poseł Ferdynanda Habsburga Zygmunt Herberstein, który starał się skłonić cara do przerwania agresji w Inflantach i zawarcia trwałego pokoju. Iwan IV Groźny odpowiedział, że on tylko broni wiary chrześcijańskiej przed luteranizmem, który szerzy się w Inflantach. [więcej]
Marzec 1559 W marcu 1559 roku Iwan IV Groźny zgodził się na podpisanie z Zakonem Inflanckim rozejmu, który miał potrwać do końca 1559 roku. [więcej]
Marzec 1559 W marcu 1559 roku, w ramach przygotowań obronnych przed spodziewanym najazdem chana krymskiego Dewlet I Gireja, Iwan Groźny mianował wojewodów dla swoich pułków. Pierwszym wojewodą pułku jertoulskiego został książę Wasyl Gliński. [więcej]
Wrzesień 1559 We wrześniu 1559 roku Iwan IV Groźny z małżonką wybrał się w podróż do Możajska. Podczas drogi Anastazja ciężko rozchorowała się. [więcej]
11 listopad 1559 11 listopada 1559 roku mistrz zakonu inflanckiego Gotthard Kettler, łamiąc trwający rozejm, rozbił oddział moskiewski pod Dorpatem. Iwan IV Groźny wysłał w grudniu do Inflant 9-tysięczną armię.
Styczeń 1560 W styczniu 1560 roku relacje Iwana Groźnego i mnicha Sylwestra tak głęboko się pogorszyły, że ten drugi sam zdecydował się opuścić moskiewski dwór i przenieść się do Monasteru Cyrylo-Biełoozierskiego. [więcej]
Styczeń 1560 W styczniu 1560 roku do Iwana Groźnego przybył poseł Zygmunta Augusta z żądaniem, aby car nie naruszał granic inflanckich. [więcej]
18 styczeń 1560 18 stycznia 1560 roku ruszyła od Pskowa ofensywa moskiewska - 50-tysięczna armia dowodzona przez Piotra Szujskiego.
Wiosna 1560 Wiosną 1560 roku Iwan IV Groźny, otrzymawszy wiadomość o spodziewanym ataku Tatarów, mianował wojewodów dla pułków i kazał stawić się im pod Tułę. Pierwszym wojewodą w pułku prawej ręki został książę Wasyl Gliński, a jego zastępcą książę Piotr Wasylewicz Morozow. [więcej]
Maj 1560 W maju 1560 roku Iwan IV Groźny mianował Aleksego Adaszewa jednym z wojewodów pułku walczącego na froncie inflanckim. Biorąc pod uwagę wcześniejsze odsunięcie mnicha Sylwestra tym sposobem rozpadła się "Wybrana Rada". [więcej]
2 sierpień 1560 2 sierpnia 1560 roku armia Iwana IV rozbiła inflanckie oddziały w bitwie pod Ermes.
7 sierpień 1560 7 sierpnia 1560 roku zmarła żona Iwana Groźnego Anastazja Zacharyna. Niebawem pojawiły się pogłoski, że została otruta na rozkaz samego Aleksego Adaszewa. [więcej]
20 sierpień 1560 20 sierpnia 1560 roku wojska Iwana Groźnego zdobyły Fellin. Pojmany tam mistrz Zakonu inflanckiego Wilhelm Fürstenberg został przewieziony do Moskwy.
Sierpień 1560 W sierpniu 1560 roku Iwan Groźny wysłał do Zygmunta Augusta posła Fiodora Sukina, który zaproponował mariaż cara Rosji z jedną z sióstr króla Polski i Litwy. [więcej]
Wrzesień 1560 Na początku września 1560 roku wojska Iwana IV rozpoczęły oblężenie Białego Kamienia (Weissensteinu).
Wrzesień 1560 We wrześniu 1560 roku armia Iwana IV wkroczyła do Estonii i spustoszyła okolice Parnawy (Parnu). [więcej]
Wrzesień 1560 We wrześniu 1560 roku Iwan Groźny wysłał rozkaz aresztowania Aleksego Adaszewa. Został on przewieziony do Dorpatu (dzisiejsze Tartu w Estonii) i osadzony w tamtejszym więzieniu. [więcej]
Październik 1560 W październiku wojska rosyjskie dowodzone przez Iwana Pietrowicza Jakowlewa obległy Rewel (Tallin). [więcej]
1561 W 1561 roku mnich Sylwester po krótkim śledztwie zesłany został do monasteru na Wyspach Sołowieckich na Morzu Białym. [więcej]
Lipiec 1561 W lipcu 1561 roku z powodu nieudanej próby ucieczki na Litwę Wasyl Gliński został zmuszony złożyć przysięgę wierności z całowaniem krzyża. [więcej]
31 lipiec 1561 31 lipca 1561 roku Mikołaj Radziwiłł Rudy odebrał Rosjanom Tarwaste.
Sierpień 1561 W sierpniu 1561 roku agenci Iwana Groźnego przejęli adresowany do Tatarów list Zygmunta Augusta, w którym polsko-litewski monarcha namawiał ich do ataku na Moskwę. [więcej]
21 sierpień 1561 21 sierpnia 1561 roku Iwan Groźny pojął za żonę córkę księcia kabardyńskiego Temriuka Marię. [więcej]
Jesień 1561 Jesienią 1561 roku Iwan IV Groźny nadał księciu Wasylowi Glińskiemu tytuł bojara. [więcej]
1562 W 1562 roku narastał terror. Ludzie z otoczenia Iwana Groźnego znikali. Część z nich znalazła się w klasztorach, pewna grupa podjęła próbę ucieczki z kraju, a inni stracili życie. Głównym punktem oskarżenia zwykle był zarzut zdrady stanu i spiskowania przeciw carowi. [więcej]
Kwiecień 1562 W kwietniu 1562 roku wojska Iwana IV zaatakowały Litwę tradycyjnie z trzech kierunków.
19 sierpień 1562 19 sierpnia 1562 roku wojska Iwana IV poniosły porażkę w bitwie pod Newlem.
Grudzień 1562 W grudniu 1562 roku, gdy wojska Iwana IV były w drodze do Połocka, do Moskwy przybyło poselstwo litewskie do metropolity Makarego i bojarów Dumy z prośbą o pokój. [więcej]
16 grudzień 1562 16 grudnia 1562 roku Iwan IV Groźny na czele armii opuścił Możajsk.
5 styczeń 1563 5 stycznia 1563 roku Iwan IV Groźny wraz z armią dotarł do Wielkich Łuków.
Styczeń 1563 W styczniu 1563 roku Iwan IV Groźny na czele 60-tysięcznej armii wyruszył w kierunku Połocka. [więcej]
30 styczeń 1563 30 stycznia 1563 roku Iwan IV Groźny i jego armia stanęli pod Połockiem. [więcej]
1 luty 1563 Na początku lutego 1563 roku Iwan Groźny rozpoczął oblężenie Połocka.
1563 W 1563 roku władza w chanacie syberyjskim przeszła w wyniku zamachu stanu w ręce Kuczuma. [więcej]
13 luty 1563 13 lutego 1563 roku Iwan Groźny dowiedział się, że z odsieczą w kierunku Połocka zmierza wojsko polsko - litewskie dowodzone przez hetmana polnego litewskiego Grzegorza A. Chodkiewicza i wojewody wileńskiego Mikołaja Radziwiłła Czarnego. [więcej]
14 luty 1563 14 lutego 1563 roku Iwan Groźny zlecił intensywniejszy ostrzał Połocka, więc do wieczora powstało w murach obronnych kilka otworów. [więcej]
15 luty 1563 15 lutego 1563 roku wojska Iwana Groźnego zdobyły Połock. [więcej]
Luty 1563 Po zdobyciu Połocka Iwan IV Groźny mianował namiestnikiem Połocka księcia Piotra Iwanowicza Szujskiego, a pierwszym wojewodą został książę Wasyl Gliński. Car opuszczając Połock podążył w stronę Newla. [więcej]
24 luty 1563 24 lutego 1563 roku Iwan IV Groźny zgodził się na propozycję rozejmu przywiezioną przez posłów litewskich. [więcej]
7 marzec 1563 7 marca 1563 roku w Wielkich Łukach Iwan IV Groźny dokonał przeglądu wojska i rozpuścił je do domów.
11 grudzień 1563 11 grudnia 1563 roku Iwan IV Groźny wysłuchał posłów Zygmunta Augusta, którzy przybyli z propozycją przedłużenia rozejmu. Niestety car wysunął warunki niemożliwe do spełnienia, więc delegaci udali się w podróż powrotną. [więcej]
9 styczeń 1564 9 stycznia 1564 roku wyjechali z Moskwy posłowie litewscy, którzy starali się doprowadzić do rozejmu w wojnie Litwy z Rosją. Iwan IV Groźny zgodziłby się na zawieszenie broni w przypadku, gdy Litwini zrzekliby się Połocka i Inflant po Dźwinę. Te warunki były nie do przyjęcia, więc wojna miała trwać dalej.
1564 W 1564 roku poseł Iwana Groźnego Atanazy Nagoj przebywał na Krymie i prowadził negocjacje z chanem krymskim Dewlet I Girejem. [więcej]
23 styczeń 1564 23 stycznia 1564 roku z Połocka wyruszyła armia rosyjska dowodzona przez Piotra Iwanowicza Szujskiego. Miała się ona połączyć z wojskiem Piotra Serebriannego Oboleńskiego na Druckich polach pod Orszą. [więcej]
1564 W 1564 roku Iwan IV Groźny zezwolił Grzegorzowi Stroganowowi na wybudowanie kolejnej twierdzy, tym razem na prawym brzegu Kamy. Nowa osada nazwana została Kergedan.
26 styczeń 1564 26 stycznia 1564 roku wojska dowodzone przez Mikołaja Radziwiłła Rudego pokonały armię Iwana Groźnego w bitwie pod Czaśnikami nad Ułą. [więcej]
1564 Terror stosowany przez Iwana Groźnego był przyczyną ucieczek możnowładców na Litwę. Między innymi po klęsce pod Czaśnikami nad Ułą zbiegł kniaź Andrzej Kurbski, który znał zwolenników Moskwy w Inflantach, a także agentów działających na terenie Litwy. [więcej]
Marzec 1564 Pod koniec marca 1564 roku wojsko Iwana IV przekroczyło granicę z Litwą, rozbiło dwa oddziały królewskie i uprowadziło 400 jeńców.
1564 W jednym z listów do dysydenta księcia Andrzeja Kurbskiego Iwan IV Groźny, aby usprawiedliwić represje, które szalały w Rosji, zrelacjonował swoje życie. [więcej]
Lipiec 1564 W lipcu 1564 roku wojska Iwana IV zostały pobite pod Jezierzyszczami przez oddział pod dowództwem Jana Sniporada. [więcej]
1564 Pod koniec 1564 roku wojskom Iwana Groźnego udało się szczęśliwie odeprzeć nagły atak wojsk chana krymskiego Dewlet-Gireja na prawie niebroniony Riazań. [więcej]
6 listopad 1564 6 listopada 1564 roku wojska Iwana IV spaliły zamek w Jezierzyszczach.
Grudzień 1564 Na początku grudnia 1564 roku Iwan IV Groźny wyjechał z rodziną do podmoskiewskiej wsi Kołomienskoje. Po dwóch tygodniach przemieścił się do monasteru Troickiego. [więcej]
Grudzień 1564 Pod koniec grudnia 1564 roku Iwan IV Groźny przybył do Słobody Aleksandrowskiej. Leżała ona w odległości około 100 km na północny wschód od Moskwy. [więcej]
3 styczeń 1565 3 stycznia 1565 roku Iwan IV Groźny wysłał do Moskwy oficjalną delegację. Wśród wysłanników znalazł się kurier Konstanty Poliwanow, który przywiózł metropolicie Atanazemu list oskarżający możnowładców o zdradę, kradzież skarbu państwa i spisek. W piśmie tym car ogłosił abdykację. Do stolicy przybyli również diak Putiła Michajłow oraz Andrzej Wasiliew, przywożąc carskie odezwy do mieszczan i chłopów, w których monarcha zapewniał, że nie żywi do nich urazy. [więcej]
3 styczeń 1565 Wieści o listach Iwana IV błyskawicznie rozeszły się w Moskwie. W domu metropolity Atanazego zgromadzili się możnowładcy. Przed jego posesją zebrała się masa ludzi, która żądała ukorzenia się starszyzny przed carem. [więcej]
5 styczeń 1565 5 stycznia 1565 roku delegacja z Moskwy, na czele której stanął arcybiskup nowogrodzki i pskowski Pimen, została przyjęta przez Iwana Groźnego. W przywiezionej uroczystej suplice błagano cara, by powrócił do stolicy i ponownie objął rządy w państwie i przestał gniewać się na swych poddanych. Znalazła się tam również prośba, aby ukarać zdrajców śmiercią. Gdy Iwan IV zgodził się zaniechać abdykacji, ogłoszono powstanie nowego tworu nazwanego oprycznina. [więcej]
2 luty 1565 2 lutego 1565 roku Iwan IV Groźny uroczyście wjechał do Moskwy. W ciągu dwóch miesięcy spędzonych poza stolicą car postarzał się, posiwiał, a gęsta dotąd czupryna i broda wyraźnie się przerzedziły. [więcej]
Luty 1565 W pierwszej połowie lutego 1565 roku Soborowi Ziemskiemu przedstawiono do aprobaty dekret o wprowadzeniu opryczniny. [więcej]
Luty 1565 W drugiej połowie lutego 1565 roku Iwan IV Groźny przeniósł swą siedzibę do Słobody Aleksandrowskiej. Uznał, że lokalizacja ta stwarza optymalne warunki do wdrażania polityki systemowego ucisku. [więcej]
Marzec 1565 W marcu 1565 roku z powodu represji opryczniny usiłowali zbiec na Litwę bracia Piotr i Jerzy Goreńscy-Oboleńscy. Ucieczka udała się tylko Jerzemu, Piotra schwytano i zamordowano. [więcej]
1565 W 1565 roku w Aleksandrowskiej Słobodzie Iwan IV Groźny założył specyficzny zakon. Wszyscy jego członkowie tytułowali się „braćmi" bez względu na stanowisko zajmowane w państwie. Funkcję seksitona (zakrystiana) lub kapelana pełnił w nim Maluta Skuratow-Bielski. [więcej]
1565 W 1565 roku, po wprowadzeniu przez Iwana Groźnego opryczniny, wzmagało się niezadowolenie elit. Zygmunt II August starał się wykorzystać to i przeciągnąć na swoją stronę znanych bojarów. Wysłał do nich nawet listy z obietnicami. Niestety wojewoda połocki Iwan Czeladnin okazał lojalność i przekazał te listy carowi.
Styczeń 1566 Na początku 1566 roku zawarto w wojnie z Rosją rozejm, który miał potrwać do stycznia 1567 roku.
1566 W 1566 roku Jakub Stroganow się do cara z prośbą o włączenie do opryczniny Kankoru jak i Kergedanu. [więcej]
Styczeń 1566 W styczniu 1566 roku Iwan IV Groźny zabrał księciu Włodzimierzowi Starickiemu rodową Stanicę, a dał mu za nią Dymitrow. Idąc za ciosem car dokonał kolejnych zamian. [więcej]
1566 Cały 1566 rok Iwan Groźny wykorzystał do umocnienia się w pasie przygranicznym. Budował zamki na spornych terenach, powiększając tym sposobem swoje terytorium kosztem Litwy.
19 maj 1566 19 maja 1566 roku metropolita Atanazy, nie będąc w stanie pogodzić się z bezkarnością opryczników, złożył swój urząd. Na jego miejsce Iwan IV Groźny powołał arcybiskupa kazańskiego Germana Polewa. [więcej]
Lipiec 1566 W lipcu 1566 roku grupa uczestników Soboru Ziemskiego zwróciła się do Iwana Groźnego z prośbą o zaprzestanie terroru, będącego konsekwencją działalności opryczników. Postulat wywołał wybuch gniewu cara. Następnie kilkadziesiąt osób straciło życie. [więcej]
Lipiec 1566 W lipcu 1566 roku w Moskwie przedstawiciele Iwana Groźnego i wysłannicy Zygmunta Augusta uzgodnili rozejm na 2 lata. [więcej]
25 lipiec 1566 25 lipca 1566 roku w Moskwie Iwan IV Groźny uczestniczył w oficjalnej uroczystości postrzyżyn i wyniesienia na urząd metropolity Filipa II (Kołyczowa). [więcej]
Luty 1567 W lutym 1567 roku w Moskwie Iwan IV Groźny zawarł z Erykiem XIV sojusz skierowany przeciwko Zygmuntowi Augustowi.
Wiosna 1567 Wiosną 1567 roku Iwan IV Groźny spotęgował akcję budowania nowych warowni na pograniczu litewskim.
25 lipiec 1567 25 lipca 1567 roku wojska Piotra Serebriannego obozujące pod Czaśnikami zostały pobite przez odział Romana Sanguszki.
Lipiec 1567 W lipcu 1567 roku w Wilnie Zygmunt August przyjął moskiewskich posłów, którzy przybyli wynegocjować pokojowe porozumienie. Niestety zbyt wygórowane oczekiwania delegatów ze wschodu spowodowały, że wojna trwała dalej. [więcej]
17 sierpień 1567 17 sierpniu 1567 roku zerwano rozmowy pokojowe, które odbywały się w Grodnie. Wojna z Litwą musiała trwać dalej.
Sierpień 1567 W sierpniu 1567 roku Iwan IV Groźny na czele pokaźnej armii wyruszył z Moskwy w kierunku Inflant. Na miejsce nie dotarł, ponieważ zawrócił, gdy dowiedział się o spisku bojarów, którzy rzekomo dążyli do pochwycenia cara, oddania go w ręce Zygmunta Augusta i osadzenia na tronie Włodzimierza Starickiego. [więcej]
Wrzesień 1567 We wrześniu 1567 roku Iwan IV Groźny zlecił Antoniemu Jenkinsonowi delikatną misję. Choć oficjalnie ten ostatni zajmował się sprawami handlowymi Kompanii Moskiewskiej, to car zdecydował się przekazać nieformalną (ustną) propozycję małżeństwa z Elżbietą I Tudor. [więcej]
Październik 1567 W październiku 1567 roku Iwan IV Groźny przybył do Nowogrodu Wielkiego. Tu wziął udział w naradzie wojennej, podczas której zdecydowano, by car wrócił do Moskwy, a dowódcy czekali na dalszy rozwój wypadków.
Listopad 1567 W listopadzie 1567 roku Iwan IV Groźny zwlekał, licząc na wyczerpanie finansowe Zygmunta Augusta, ograniczył się jedynie do umacniania pogranicznych zamków.
12 luty 1568 Około 12 lutego 1568 roku Jan Chodkiewicz rozpoczął oblężenie Uły. Poddani Iwana IV obronili warownię. Wysiłek litewskich wojsk zmarnował się. 4 marca Jan Chodkiewicz zarządził odwrót.
Maj 1568 W końcu maja 1568 roku w soborze Uspieńskim na Kremlu metropolita Filip II (Kołyczew) odmówił Iwanowi IV błogosławieństwa. Doszło do utarczki słownej między nimi. Hierarcha Kościoła wypomniał carowi przelaną krew, cierpienia torturowanych i zesłanych, łzy kobiet pozbawionych mężów, ojców, synów i braci. [więcej]
1568 W 1568 roku kaprom Zygmunta Augusta udało się zająć statek, na którym płynął Daniło Michajłow, poseł Iwana Groźnego do króla duńskiego Fryderyka II. [więcej]
Lipiec 1568 W lipcu 1568 roku metropolita Filip II (Kołyczew) ponownie sprowokował burzliwą dyskusję z Iwanem IV. Tego było za wiele. Car postawił arcybiskupa przed sądem. [więcej]
21 sierpień 1568 21 sierpnia 1568 roku z powodu szturmu Romana Sanguszki Iwan IV Groźny stracił Ułę.
29 wrzesień 1568 29 września 1568 roku Iwan Szeremetiew rozpoczął oblężenie Witebska.
8 listopad 1568 8 listopada 1568 roku metropolita Filip II (Kołyczew) został osądzony. Skazano go na dożywotni pobyt w klasztorze. Pozwolono mu jeszcze w Soborze Zaśnięcia Matki Bożej (Uspieńskim) na Kremlu odprawić ostatnie nabożeństwo, podczas którego oprycznicy publicznie zdjęli z niego szaty liturgiczne, a następnie tak upokorzonego pojmano i wywieziono do Tweru. [więcej]
Styczeń 1569 W styczniu 1569 roku w czasie uczty wydanej przez Iwana Groźnego otruto księcia Włodzimierza Starickiego wraz z najbliższą rodziną.
12 styczeń 1569 12 stycznia 1569 roku Iwan IV Groźny utracił Izborsk.
11 luty 1569 11 lutego 1569 roku Iwan IV Groźny udzielił posłuchania wysłannikowi Elżbiety I Tomaszowi Randolphowi, który w delikatny sposób starał się odwieść cara od planu poślubienia królowej Anglii. [więcej]
Maj 1569 W maju 1569 roku u Zygmunta Augusta pojawili się zbuntowani bojarzy i namawiali polsko-litewskiego monarchę, aby dał im 20 tys. jazdy, to podbiją całą Moskwę i przywiodą samego Iwana Groźnego do Wilna. [więcej]
Lato 1569 Latem 1569 roku Iwan IV Groźny postanowił rozprawić się z Nowogrodem Wielkim - miastem opozycji. W tym celu zaczął poszukiwać oficjalnych pretekstów do interwencji. [więcej]
1 wrzesień 1569 1 września 1569 roku zmarła żona Iwana IV Groźnego Maria Temriukowa.
Wrzesień 1569 We wrześniu 1569 roku wojska Tatarów wspomagane oddziałami Selima II obległy Astrachań. [więcej]
Listopad 1569 Pod koniec 1569 roku Iwan IV Groźny obdarzył księcia Magnusa (brata Fryderyka II) tytułem króla Inflant i oddał mu w lenno całą swą zdobycz inflancką. [więcej]
Grudzień 1569 W grudniu 1569 roku Iwan IV Groźny pacyfikował Twer, dokonując rzezi jego mieszkańców. W mieście tym rzekomo zagnieździła się opozycja, która pragnęła na carski tron wynieść Jerzego - brata Iwana IV. Ten ostatni został tam pojmany i stracony. [więcej]
6 styczeń 1570 6 stycznia 1570 roku Iwan IV Groźny dotarł w okolice Nowogrodu Wielkiego. Zatrzymał się w odległości dwóch kilometrów od miasta. [więcej]
7 styczeń 1570 7 stycznia 1570 roku Iwan IV Groźny rozpoczął sądy nad zakonnikami z okolic Nowogrodu Wielkiego. Na rozkaz cara wszystkich zakonników zatłuczono kijami na śmierć, a trupy rozwieziono do macierzystych klasztorów. [więcej]
8 styczeń 1570 8 stycznia 1570 roku Iwan IV Groźny, podążający na mszę do soboru Św. Zofii w Nowogrodzie Wielkim na moście przerzuconym przez Wołchow spotkał arcybiskupa Pimena, który wyszedł mu naprzeciw, by pobłogosławić cara. Iwan IV natknąwszy się na niego zwymyślał go, nazywając go wilkiem, drapieżnikiem, niszczycielem i zdrajcą nienawistnym. Gdy ochłonął, rozkazał metropolicie odprawić nabożeństwo. [więcej]
8 styczeń 1570 8 stycznia 1570 roku w Nowogrodzie Wielkim po mszy w soborze Św. Zofii Iwan IV Groźny dał się zaprosić arcybiskupowi Pimenowi na obiad. Podczas posiłku car nagle ryknął. Jak się potem okazało, było to wezwanie do rozpoczęcia akcji pacyfikacyjnej miasta. Ludzie cara rozpoczęli grabież domów, cerkwi i kramów. Gospodarz poczęstunku metropolita Pimen został aresztowany. [więcej]
9 styczeń 1570 9 stycznia 1570 roku w Nowogrodzie Wielkim Iwan IV Groźny rozpoczął sądy pojmanych podczas akcji pacyfikacyjnej nowogrodzian. Więźniowie traktowani byli w bestialski sposób. [więcej]
Luty 1570 Na początku lutego 1570 roku Iwan IV Groźny wezwał przedstawiciela każdej ulicy, następnie przemówił do zgromadzonych. Oświadczył, że dokonał sądu, zlikwidował zdrajców, polecił im żyć w spokoju. Potem ustanowił swojego namiestnika księcia Piotra Daniłowicza Pronskiego. Następnie wyjechał z Nowogrodu Wielkiego. [więcej]
15 luty 1570 Około 15 lutego 1570 roku Iwan IV Groźny przybył do Pskowa. Tu rozpoczął sądy nad duchowieństwem. W ciągu kilku dni życie straciło 200 osób. Terror powstrzymał obłąkany pskowianin Mikołaj Salos, który zwrócił carowi uwagę na to, że przelewa niewinną chrześcijańską krew i zagroził, że jeżeli nie opuści Pskowa, spadnie na niego wielkie nieszczęście. Iwan IV wystraszył się proroctwa, więc opuścił miasto i powrócił do Aleksandrowskiej Słobody. [więcej]
Wiosna 1570 Wiosną 1570 roku Iwan IV Groźny, dowiedziawszy się o planowanej wyprawie zbrojnej wojsk tatarskich i tureckich, wysłał posłów do chana krymskiego Dewlet I Gireja i do Selima II. [więcej]
13 czerwiec 1570 13 czerwca 1570 roku w Moskwie Iwan IV Groźny zawarł z bratem Fryderyka Oldenburga Magnusem układ, w myśl którego Magnus otrzymał tytuł "króla Inflant" i uznawał zwierzchnictwo cara, w zamian Iwan IV Groźny obiecał mu militarne wsparcie w dalszym podboju Inflant. [więcej]
22 czerwiec 1570 22 czerwca 1570 roku w Moskwie uzgodniono rozejm na 3 lata na zasadzie dotychczasowego stanu posiadania. [więcej]
25 lipiec 1570 25 lipca 1570 roku na Plac Czerwony w Moskwie z rozkazu Iwana Groźnego wywleczono 300 skazańców, aby zgładzić ich w wymyślny sposób. [więcej]
Lipiec 1570 Po publicznej egzekucji przeprowadzonej na Placu Czerwonym w Moskwie Iwan Groźny wracając do Aleksandrowskiej Słobody zajechał do żony zamordowanego Nikity Funikowa-Kurcewa i zażądał wydania kosztowności. Gdy odmówiła, rozkazał rozebrać ją na oczach jej piętnastoletniej córki i poddał okrutnej torturze. [więcej]
Lipiec 1570 Moskiewska publiczna likwidacja więźniów zapoczątkowała zakrojoną na większą skalę pacyfikację bliskich Iwanowi IV urzędników. [więcej]
9 sierpień 1570 9 sierpnia 1570 roku papież Pius V wysłał do Iwana Groźnego list, w którym wzywał go do wspólnej walki z Turcją. [więcej]
Październik 1570 W październiku 1570 roku Iwan IV Groźny wzburzony chłodnym stosunkiem Elżbiety I do propozycji małżeństwa z carem zredagował do niej list w pogardliwym tonie. [więcej]
Styczeń 1571 Na początku 1571 roku Iwan IV zlecił księciu Michałowi Worotyńskiemu zorganizowanie umocnień na południowych rubieżach kraju. Tym sposobem powstała tzw. wielka linia obrony, składająca się z kilku pasów umocnień i ciągnąca się od Kozielska w pobliżu Oki aż po Ałatyr nad Surą (ponad 800 km). [więcej]
1571 W 1571 roku Nowogród Wielki został przez Iwana IV wcielony do opryczniny. Dawna miejska republika przekształciła się w jedno z wielu prowincjonalnych miast. [więcej]
Kwiecień 1571 W kwietniu 1571 roku Iwan IV Groźny wysłał do Turcji Andrzeja Kuźmińskiego, który miał poprosić Selima II o pokój. [więcej]
Maj 1571 Wiosną 1571 roku granice Rosji przekroczyła armia chana krymskiego Dewlet I Gireja. Na początek pokonała wojska rosyjskie pod Tułą i Sierpuchowem. Iwan IV Groźny dowiedziawszy się o tym osobiście wyruszył naprzeciw najeźdźcom. Do bitwy jednak nie doszło. Nie doczekawszy się pomocy ze strony opryczników car zawrócił i schronił się w Jarosławiu. [więcej]
23 maj 1571 23 maja 1571 roku wojsko chana Dewlet I Gireja podeszło pod Moskwę i rozbiło obóz w okolicach wsi Kołomenskoje. Następnego dnia nieproszeni goście podpalili przedmieścia stolicy. Silny wiatr sprawił, że ogień stał się niemożliwy do opanowania, tworząc tzw. burzę ogniową. [więcej]
Czerwiec 1571 W czerwcu 1571 roku Iwan IV Groźny spośród przedstawionych mu 2000 panien wybrał żonę dla siebie i syna. [więcej]
Czerwiec 1571 W czerwcu 1571 roku w Bratiszynie pod Moskwą Iwan IV Groźny przyjął posłów chana krymskiego Dewlet I Gireja, którzy zażądali zwrotu Kazania i Astrachania. [więcej]
Lato 1571 Latem 1571 roku fala represji spadła na opryczników. Iwan IV Groźny mścił się za tchórzostwo i nieudolność okazaną przy obronie Moskwy. [więcej]
Lato 1571 Latem 1571 roku chan syberyjski Kuczum złożył hołd lenny Iwanowi IV. [więcej]
28 październik 1571 28 października 1571 roku Iwan IV Groźny pojął za żonę Martę Sobakinę. Funkcję drużbów sprawowali Maluta Skuratow-Bielski i jego zięć Borys Godunow. [więcej]
4 listopad 1571 4 listopada 1571 roku Iwan IV Groźny uczestniczył w ślubie swojego syna Iwana z Eudoksją Saburową. [więcej]
13 listopad 1571 13 listopada 1571 roku zmarła żona Iwana IV Marta Sobakina. [więcej]
Wiosna 1572 Wiosną 1572 roku Iwan IV Groźny pozwolił wysłannikowi Elżbiety I Antoniemu Jenkinsonowi na spotkanie. Angielski poseł przywiózł list królowej Anglii, w którym monarchini zapewniała, że jeśli car przywróci przywileje kupcom angielskim, będzie gotowa okazać szczególne dowody przyjaźni. [więcej]
28 kwiecień 1572 28 kwietnia 1572 roku Iwan IV Groźny poślubił Annę Kołtowską. [więcej]
29 kwiecień 1572 29 kwietnia 1572 roku nadzwyczajny sobór kościelny zwołany pod przewodnictwem niedawno mianowanego arcybiskupa nowogrodzkiego Leonida udzielił Iwanowi IV specjalnego zezwolenia na czwarty ślub, który odbył się dzień wcześniej. [więcej]
Lato 1572 Latem 1572 roku Iwan IV Groźny spisał testament. [więcej]
27 / 28 lipiec 1572 W nocy z 27 na 28 lipca 1572 roku wojska chana krymskiego Dewlet I Gireja sforsowały rzekę Okę i podążyły w kierunku Moskwy. [więcej]
29 lipiec - 2 sierpień 1572 Między 29 lipca a 2 sierpnia 1572 roku odbyła się pod Mołodią bitwa, która zdecydowała o zwycięstwie Iwana Groźnego nad Tatarami. [więcej]
Wrzesień 1572 We wrześniu 1572 roku Iwan IV Groźny ostrzegł Litwinów przed zamierzonym napadem Tatarów. [więcej]
Jesień 1572 Jesienią 1572 roku Iwan IV Groźny zniósł opryczninę. [więcej]
Grudzień 1572 Pod koniec 1572 roku Stroganowowie opanowali niemal w całości ziemie leżące na zachód od gór uralskich. [więcej]
1 styczeń 1573 1 stycznia 1573 roku wojska Iwana IV zdobyły twierdzę Weissenstein, odbierając ją Szwedom. [więcej]
Lipiec 1573 W lipcu 1573 roku chan syberyjski Kuczum wtargnęli do posiadłości Stroganowów. Oprócz tego na rozkaz chana zabito posła carskiego Tretiaka Czubukowa. [więcej]
30 maj 1574 30 maja 1574 roku Iwan IV Groźny wydał kolejny dla Stroganowów przywilej, w myśl którego rodzina otrzymała pozwolenie na rozszerzenie stanu posiadania poza Góry Uralskie. [więcej]
Kwiecień 1575 W kwietniu 1573 roku pod Warszawą rozpoczęła się wolna elekcja. Iwan IV Groźny był jednym z kandydatów do korony Rzeczpospolitej Obojga Narodów. [więcej]
1575 W 1575 roku podczas jednej z wielu masowych egzekucji Iwan IV Groźny rozkazał rzucić głowy straconych przed dom księcia Iwana Mstisławskiego. [więcej]
9 lipiec 1575 9 lipca 1575 roku wojska Iwana IV Groźnego zdobyły Parnawę. [więcej]
Wrzesień 1575 We wrześniu 1575 roku negocjatorzy Iwana IV zawarli rozejm ze Szwecją na dwa lata. [więcej]
Jesień 1575 Jesienią 1575 roku Iwan IV Groźny przekazał Elżbiecie I ultimatum zapowiadając, że w razie niewypełnienia jego żądań cały handel w państwie rosyjskim zostanie przekazany w ręce weneckie i niemieckie. [więcej]
Jesień 1575 Jesienią 1575 roku Iwan IV Groźny zrzekł się tytułu wielkiego księcia na rzecz Symeona. [więcej]
Listopad 1575 W listopadzie 1575 roku pod Warszawą doszło do kolejnej wolnej elekcji Iwan IV Groźny był jednym z kandydatów do korony Polski i Litwy [więcej]
Styczeń 1577 W styczniu 1577 roku armia Iwana IV rozpoczęła oblężenie Rewla (Tallina). [więcej]
Lato 1577 Latem 1577 roku wojska Iwana IV należące do Polski i Litwy Inflanty. Miasta poddawały się im bez walki. [więcej]
Styczeń 1578 W styczniu 1578 roku do Moskwy przybyło poselstwo Stefana Batorego. Do zawarcia pokoju nie doszło z powodu zbyt wygórowanych żądań Iwana IV. [więcej]
Wrzesień 1578 We wrześniu 1578 roku wojska Iwana IV przystąpiły do kontrnatarcia. Rozpoczęły oblężenie twierdzy Kiesig (Wenden). [więcej]
Czerwiec 1579 W czerwcu 1579 roku pojawił się w Moskwie poseł Stefana Batorego, który przywiózł akt oficjalnego wypowiedzenia wojny. [więcej]
30 sierpień 1579 30 sierpnia 1579 roku Iwan IV Groźny utracił Połock. [więcej]
Wrzesień 1579 Pod koniec września 1579 roku Iwan IV Groźny utracił Sokół, na rzecz Stefana Batorego. [więcej]
1580 W 1580 roku Iwan IV Groźny i Stefan Batory nie mogli dojść do porozumienia w kwestii, kto do kogo i w jakiej kolejności winien wysłać „wielkie poselstwo" w celu wynegocjowania porozumienia pokojowego. [więcej]
14 czerwiec 1580 W czerwcu 1580 roku Stefan Batory poinformował Iwana Groźnego, że począwszy od 14 czerwca czekać będzie 5 tygodni na posłów moskiewskich, później wznowi działania wojenne. [więcej]
Lipiec 1580 W lipcu 1580 roku Stefan Batory skoncentrował wojsko w Czaśnikach nad Ułą. [więcej]
Sierpień 1580 W sierpniu 1580 roku w obozie gdzie przebywał Stefan Batory stawili się wysłannicy Iwana IV książę Iwan Sicki-Jarosławski i Roman Piwow. Rosjanie zaproponowali zrzeczenie się przez cara praw do Połocka, Kurlandii oraz 24 twierdz w Inflantach. Apetyty Batorego były jednak znacznie większe. [więcej]
Sierpień 1580 Pod koniec sierpnia 1580 roku w związku z agresją Stefana Batorego Iwan IV Groźny wysłał poselstwo do Rudolfa II i papieża Grzegorza XIII. [więcej]
5 wrzesień 1580 5 września 1580 roku Stefanowi Batoremu poddały się Wielkie Łuki. [więcej]
6 wrzesień 1580 6 września 1580 roku Iwan IV Groźny poślubił Marię Nagoj.
Jesień 1580 Jesienią 1580 roku Iwan IV Groźny wysłał do Elżbiety I prośbę o nadesłanie z Anglii materiałów niezbędnych do kontynuowania działań wojennych. Poseł carski miał jednocześnie dowiedzieć się, która z panien spokrewnionych z królową mogłaby stać się jego żoną. [więcej]
Październik 1580 W październiku 1580 roku trwały jeszcze dziania zbrojne. [więcej]
Styczeń 1581 Na początku 1581 roku Litwini spalili Starą Russę i zdobyli Chełm. Opanowali również część ziemi dorpackiej i pskowskiej. [więcej]
Czerwiec 1581 Pod koniec czerwca 1581 roku Iwan IV Groźny wznowił działania wojenne. [więcej]
18 sierpień 1581 18 sierpnia 1581 roku do Staricy nad Wołgą, gdzie przebywał Iwan IV Groźny, przybył legat papieża Grzegorza XIII Antonio Possevino. Przybyszów ugoszczono ucztą, na której podczas nieobecności cara obowiązki gospodarza pełnił młody stolnik Iwan Bielski. [więcej]
20 sierpień 1581 20 sierpnia 1581 roku Iwan IV Groźny przyjął papieskiego legata Antonio Possevino. Po powitaniu przystąpiono do negocjacji, podczas których wysłannik biskupa Rzymu przypomniał carowi między innymi obietnicę Iwana IV wyprawienia się przeciw Turkom wraz z państwami przyszłej koalicji antytureckiej. [więcej]
24 sierpień 1581 24 sierpnia 1581 roku Stefan Batory rozpoczął oblężenie Pskowa. [więcej]
Październik 1581 W październiku 1581 roku pod Pskowem pojawił się papieski legat Antonio Possevino, który przywiózł pokojowe propozycje Iwana IV. [więcej]
15 listopad 1581 15 listopada 1581 roku w Aleksandrowskiej Słobodzie podczas kłótni Iwan IV Groźny zdzielił swojego najstarszego syna Iwana w skroń posochem (laską zakończoną metalowym okuciem). Uderzony stracił przytomność i upadł na ziemię. Zmarł po czterech dniach. [więcej]
19 listopad 1581 19 listopada 1581 roku po śmierci syna Iwan IV Groźny spędził przy zwłokach trzy dni i trzy noce, odmawiając posiłków. [więcej]
22 listopad 1581 22 listopada 1581 roku Iwan IV Groźny uczestniczył w pogrzebie swojego syna Iwana. W kondukcie szedł zaraz za trumną. [więcej]
Listopad 1581 Niedługo po pogrzebie syna Iwan IV Groźny wezwał do siebie możnowładców i oświadczył, że zamierza dokonać życia w klasztorze. Zaproponował, aby zebrani bojarzy obrali nowego monarchę. Pamiętając poprzednie komedie odegrane przez cara, wszyscy zaczęli prosić Iwana IV, by ich nie opuszczał i zechciał nadal panować. Car z udaną pokorą pogodził się z ich wolą. Wówczas zrezygnował z niemal wszystkich symboli władzy. Nie nakładał korony, nie używał berła, nakazał noszenie szat żałobnych na dworze. [więcej]
Styczeń 1582 W styczniu 1582 roku mało brakło, aby doszło do zerwania negocjacji. Spór powstał w kwestii tytulatury obydwu władców. Kolejnym powodem chęci odstąpienie od stołu rokowań, stał się zamiar Rosjan włączenia do tekstu traktatu stwierdzenie o ustąpieniu Batoremu przez cara Inflant i Kurlandii. Wówczas papieski wysłannik Antonio Possevino zdenerwował się, wyrwał dokument z rąk posłów moskiewskich, wyrzucił go za drzwi, a księcia Dymitra Jeleckiego chwycił za kołnierz i przewrócił na ziemię, obrywając mu przy tym kilka guzików. Na koniec dodał:

- Wynoście się stąd! Nie chcę z wami więcej rozmawiać! [więcej]
15 styczeń 1582 15 stycznia 1582 roku w Jamie Zapolskim podpisano dziesięcioletni rozejm, kończący wojnę. Rzeczpospolita odzyskała Inflanty i Połock. [więcej]
14 luty 1582 14 lutego 1582 roku przybył do Moskwy papieski wysłannik Antonio Possevino. Początkowo starał się namówić Iwana IV do wspólnej polsko-moskiewskiej wyprawy przeciw Tatarom. Potem przystąpił do rozmów o religii i unii kościołów. [więcej]
14 marzec 1582 14 marca 1582 roku wyjechał z Moskwy legat biskupa Rzymu Antonio Possevino. Wcześniej podjął trud nakłonienia Iwana IV do wydania zezwolenia na wybudowanie w Moskwie kościoła rzymskokatolickiego. Car omówił. Razem z papieskim posłem do Rzymu wyruszyli wysłannicy rosyjskiego monarchy, którzy w Wiedniu oddali Rudolfowi II list cara nawołujący do wspólnej wyprawy przeciw Turkom. [więcej]
Lato 1582 Latem 1582 roku do Moskwy przybył wysłannik Stefana Batorego książę Zbaraski, aby odebrać zaprzysiężenie traktatu rozejmowego. Poseł zażądał od Iwana Groźnego również przyrzeczenia powstrzymania się od walk o Estonię. [więcej]
Sierpień 1582 W sierpniu 1582 roku Iwan IV Groźny wysłał do Elżbiety I Fiodora Pisiemskiego, który miał doprowadzić do zawarcia sojuszu moskiewsko-angielskiego oraz rozpocząć rozmowy na temat projektowanego małżeństwa z Marią Hastings. [więcej]
Wrzesień 1583 We wrześniu 1583 roku Iwan IV Groźny przyjął posła Elżbiety I Jerome Bowesa, który przybył do Moskwy, aby kontynuować pertraktacje z Fiodorem Pisiemskim rozpoczęte w Londynie. [więcej]
1583 / 1584 W zimie przełomu 1583 i 1584 roku na niebie nad Rosją ukazała się kometa. Pewnej nocy Iwan IV Groźny długo stał na ganku pałacowym przypatrując się temu zjawisku. Na koniec stwierdził, że to jest znak jego rychłego zgonu. [więcej]
Luty 1584 W lutym 1584 roku Iwan IV Groźny zaczął chorować. Wystąpiła u niego opuchlizna, a ciało zaczęło gnić wydzielając odrażający zapach. [więcej]
20 luty 1584 Na 20 lutego 1584 roku wyznaczono audiencję pożegnalną angielskiego posła Jerome Bowesa u Iwana Groźnego. Nie doszło jednak do niej, ponieważ car rozchorował się. [więcej]
10 marzec 1584 10 marca 1584 roku Iwan IV Groźny tak bardzo się źle czuł, że nie był w stanie przyjąć litewskiego posła. Do monasterów rozesłano pisma zalecające modły. [więcej]
Marzec 1584 W ostatnich dniach życia Iwan IV Groźny często miewał koszmary. Budził się w nocy i krzyczał. Któregoś dnia kazał zaprowadzić się do skarbca. Z wielkim zadowoleniem oglądał nagromadzone kosztowności przesypując je sobie przez palce. [więcej]
Marzec 1584 Na kilka dni przed śmiercią Iwan IV Groźny kazał sporządzić testament, w którym tron przekazał najstarszemu z dwóch żyjących synów - Fiodorowi, młodszemu zaś Dymitrowi i jego matce ofiarował Księstwo Uglickie. [więcej]
Marzec 1584 Po podyktowaniu testamentu Iwan IV Groźny wezwał do siebie Fiodora I. Nakazał mu panować bogobojnie i okazywać łaskę poddanym. [więcej]
16 marzec 1584 16 marca 1584 roku Iwan IV Groźny poczuł się na tyle dobrze, że złożył swojej synowej propozycję wykraczającą poza ramy przyzwoitości. [więcej]
17 marzec 1584 17 marca 1584 roku Iwan IV Groźny wyraził chęć wzięcia ciepłej kąpieli i nakazał zawrócić z Możajska posła litewskiego. [więcej]
18 marzec 1584 18 marca 1584 roku Iwan IV Groźny przypomniał sobie, że wróżbici przepowiedzieli mu śmierć w tym właśnie dniu. Wówczas poweselał i stwierdził, że nie minie ich kara. Zginą... [więcej]
18 marzec 1584 Wieczorem 18 marca 1584 roku Iwan IV Groźny kazał rozłożyć szachownicę i zaprosił do gry Bogdana Bielskiego. Nagle osłabł, stracił przytomność i runął na łoże. Zaczęła się agonia, która potrwała kilka godzin. [więcej]
21 marzec 1584 21 marca 1584 roku Iwan IV Groźny pochowany został w soborze Archangielskim na Kremlu. [więcej]

Szukaj:

Zapisz się na bezpłatny newsletter:

Poprzednik:

Wasyl III

Żony i potomstwo:

Pierwszą żoną Iwana IV została 3 lutego 1547 roku Anastazja Zacharyna.

  1. Anna (1548–1550)
  2. Maria (1551–1552)
  3. Dymitr (1552-1553)
  4. Iwan (1554-1581)
  5. Eudoksja (1556–1558)
  6. Fiodor I

Drugą żoną Iwana IV została w sierpniu 1561 roku Maria Tiemigriukowna.

  1. Wasyl (1563-1563)

Trzecią żoną Iwana IV została 28 października 1571 roku Marfa Sobakina, która zmarła dwa tygodnie po ślubie.

Czwartą żoną Iwana IV została 28 kwietnia 1572 roku Anna Kołtowska. Małżeństwo przetrwało trzy lata. Iwan odesłał ją do monasteru. Małżeństwo pozostało bezdzietne.

Piątą żoną Iwana IV została w 1575 roku Anna Wasilszczykowa. W 1577 roku została odesłana do monasteru.

Szóstą żoną Iwana IV została w 1576 roku Walisa Mielentiewa. Pół roku później została przyłapana na cudzołóstwie z księciem Iwanem Diewtielewem. Za karę musiała obejrzeć jak jej kochanka wbito na pal, a następnie została odesłana do klasztoru.

Siódmą żoną Iwana IV została w 1576 roku. Maria Wasilczykowa. Podczas nocy poślubnej car odkrył, że nie była dziewicą i z tego powodu została utopiona.

Ósmą żoną Iwana IV 6 września 1580 roku została Maria Nagoj.

  1. Dymitr Iwanowicz, zwany Dymitrem z Uglicza (1582–1591)

Następca:

Fiodor I Rurykowicz

Copyright © 2006-2026 www.zamki.name. Wszystkie prawa zastrzeżone.

360

Nasz serwis, podobnie jak inne warownie w sieci, używa ciasteczek w celach statystycznych oraz aby serwować Ci reklamy (Google AdSense) dopasowane do Twoich zainteresowań. Dzięki temu możemy dbać o renowację naszych treści. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
Akceptuję. Nie pokazuj więcej