Brodnica

XII wiek Najstarszą częścią Brodnicy jest Michałowo, leżące na lewym brzegu Drwęcy, gdzie już w XII wieku istniała komora celna i kasztelania należąca do książąt mazowieckich i kujawskich.

1298 Przed 1298 rokiem Brodnica otrzymała akt lokacyjny oraz prawa miejskie. Nazywała się wówczas Strasburg.

29 września 1298

"...W dniu świętego Michała (29 września) oddział litewski liczący stu czterdziestu wojowników wpadł niespodziewanie od strony Mazowsza do miasta Straaburg (Brodnica). Litwinom udało się kompletnie zaskoczyć miasto. Nie napotykając na opór, zabili wielu mieszkańców, w tym jednego księdza. Krzyżacy jednak szybko zebrali z okolic pospolite ruszenie. Za wycofującymi się oddziałami litewskimi następował komtur ziemi chełmińskiej, Konrad Sack, na czele silnego oddziału złożonego z landwehry chełmińskiej. Krzyżacy weszli za uciekającymi Litwinami do Wildnis. Tu udało im się rozbić oddział litewski, uwalniając jeńców. Atak na Brodnicę miał być napadem odwetowym za zniszczenie podgrodzi Junigedy i Pisty przeprowadzonym już po powrocie sił litewskich z Inflant. Po odparciu ataku litewskiego Konrad Sack miał podjąć decyzję o wzmocnieniu obronności terenów wokół Brodnicy wraz z rozszerzeniem osadnictwa nad środkową Drwęcą. Najważniejszym punktem tego systemu obronnego miała być planowana budowa twierdzy w Brodnicy..."

Fragment książki: Dariusz Prekop - "WOJNA ZAKONU KRZYŻACKIEGO Z LITWĄ W LATACH 1283-1325" s. 94

1303 W 1303 roku książę Leszek Inowrocławski zastawił Ziemię Michałowską Zakonowi Krzyżackiemu.

1305 W 1305 roku Krzyżacy rozpoczęli budowę zamku w Brodnicy

1317 W 1317 roku Zakon Krzyżacki nabył Brodnicę na własność, wykupując długi księcia Leszka. W tym roku rozpoczęto także budowę kościoła św. Katarzyny.

1320-1330 W latach 1320-1330 Brodnica została otoczona potężnymi murami obronnymi.

Wrzesień 1323 W połowie września 1323 roku okolice Brodnicy zostały spustoszone przez oddziały Giedymina.

2 stycznia 1326 2 stycznia 1326 roku w Brodnicy Zakon Krzyżacki zawarł sojusz obronny z mazowieckimi książętami: Siemowitem II, Trojdenem I i Wacławem Płockim.

1329 W związku z tym że zamek w Brodnicy należał do najpotężniejszych warowni krzyżackich, a komturia do zasobnych i bogatych, w 1329 roku odbyła się tu rada wielkiej kapituły z udziałem wielkich mistrzów.

1330 W 1330 roku wojska polsko-litewskie próbowały zdobyć zamek w Brodnicy, ale z powodu braku machin oblężniczych i odpowiedniego sprzętu wysiłek nie przyniósł oczekiwanego rezultatu.

1339 W 1339 roku zakończono budowę zamku w Brodnicy. Osadzony był on na fundamentach w kształcie kwadratu o długości boku 45 m. Posiadał cztery podpiwniczone skrzydła kondygnacyjne z niewielkim dziedzińcem w środku.

1353 W 1353 r. wielki mistrz Winrich von Kniprode przekazał mieszczanom Brodnicy obszar położony pomiędzy miastem, zamkiem i rzeką, zastrzegając sobie prawo wzniesienia odrębnej bramy, która umożliwiałaby przejazd z przedzamcza wprost do miasta.

1370 W 1370 roku wzniesiono w Brodnicy ratusz, który spłonął w 1631 roku, a do naszych czasów zachowała się po nim wieża. W brodnickim ratuszu rezydował burmistrz, rada miejska oraz sąd, a w podziemiach magistratu znajdowało się więzienie.

1380 W 1380 roku zbudowano w Brodnicy szpital i kościół Świętego Ducha w pobliżu Bramy Grudziądzkiej.

1388 W 1388 roku Brodnicę nawiedziła powódź, która dokonała uszkodzeń na zamku i w mieście.

1410 W 1410 roku Brodnica, broniona przez oddziały pod dowództwem komtura Wilhelma von Resena, została zdobyta przez wojska polskie.

1411 W 1411 roku na mocy postanowień pierwszego pokoju toruńskiego Brodnica wróciła pod panowanie krzyżackie.

1414 W 1414 roku podczas wojny „głodowej" próba zdobycia zamku w Brodnicy zakończyła się niepowodzeniem.

Październik 1414 W październiku 1414 roku w Brodnicy Siemowit IV zawarł zawieszenie broni w wojnie z Krzyżakami.

1422 W 1422 roku podczas wojny „golubskiej" podjęto wysiłek zdobycia zamku w Brodnicy, lecz oblężeni wyszli obronną ręką.

14 marca 1440 14 marca 1440 roku Brodnica przystąpiła do Związku Pruskiego.

6 lutego 1454 6 lutego 1454 roku, podobnie jak w innych krzyżackich miastach, także brodniccy mieszczanie zaatakowali zamek. Fosy zamkowe i miejskie były połączone z rzeką i dodatkowo zasilane strumieniem z jeziora Niskie Brodno. Ich poziom mógł być regulowany śluzami, które znajdowały się w rękach Krzyżaków. Ten atut wykorzystał komtur Henryk von Ravenstein nie chcąc poddać zamku w Brodnicy. Nocą Krzyżacy otworzyli śluzy zamkowe i zalali niżej położone osiedla miejskie. Na niewiele się to zdało, bo 11 listopada na pomoc mieszkańcom Brodnicy przybyło z Torunia sześciuset zaciężnych żołnierzy. Miasto i zamek znalazły się w rękach powstańców.

Listopad 1461 W listopadzie 1461 roku rozpoczęło się oblężenie Brodnicy.

Marzec 1462 Krzyżacy wielokrotnie próbowali odzyskać zamek w Brodnicy. Dopiero w marcu 1462 roku morawski rycerz na służbie Zakonu Bernard Szumborski opanował miasto i przedzamcze, a następnie przejął od głodującej załogi polskiej brodnicki zamek. Po zakończeniu wojny trzynastoletniej za zgodą króla Kazimierza IV Jagiellończyka Brodnica pozostała w jego rękach.

1478 W 1478 roku w trakcie wojny „księżej" zamek brodnicki przeszedł w ręce Krzyżaków.

1479 W październiku 1479 roku zamek w Brodnicy przeszedł w polskie ręce.

1481 Od 1481 roku zamek w Brodnicy stał się siedzibą starostów.

1550 W 1550 roku zamek w Brodnicy został uszkodzony w wyniku pożaru, lecz szybko udało się go odbudować.

6 maja 1577 6 maja 1577 roku do Brodnicy zawitał Stefan Batory.

1605-1625 W latach 1605-1625 starostą Brodnicy była Anna Wazówna, siostra Zygmunta III Wazy. Stworzyła wówczas w Brodnicy ośrodek intelektualny, w którym istniała szeroko upowszechniona tolerancja religijna. W czasie jej urzędowania przebudowano wzniesiony przez Rafała Działyńskiego w 1564 roku pałac, który stał się jej rezydencją.

1785 W 1785 roku decyzją króla pruskiego Fryderyka II rozpoczęto powolną rozbiórkę brodnickiego zamku.

1842 W 1842 roku król Prus Fryderyk Wilhelm IV przerwał rozbiórkę zamku w Brodnicy i zlecił odbudowę zniszczonej wieży.

22 stycznia 1945 22 stycznia 1945 roku Brodnica została wyzwolona spod hitlerowskiej okupacji.

19 marca 2003 19 marca 2003 roku gościem w Brodnicy oraz w koszarach 4 Pułku Chemicznego był prezydent RP Aleksander Kwaśniewski. Będąc wówczas zwierzchnikiem sił zbrojnych pożegnał żołnierzy plutonów chemicznych przed wyjazdem na wojnę w rejon Zatoki Perskiej.

Położenie zamku na mapie