Jan I Zapolya - kalendarium życia

Dynastia:Zapolyów

Rodzice:Stefan Zápolya
i Jadwiga Cieszyńska

Urodzony:w 1487 roku
w Spiskim Podgrodziu

Zmarł:22 lipca 1540 roku
w Sebeş

1487 Jan I Zapolya urodził się pod koniec 1487 roku w Spiskim Podgrodziu. [więcej]

1503 W 1503 roku Jan I Zapolya wraz z matką zaczął zabiegać o rękę córki Władysława Jagiellończyka Anny. [więcej]

1504 Na sejmie peszteńskim w 1504 roku stronnicy Jana I Zapolyi zażądali od Władysława II Jagiellończyka zaręczyn córki króla Anny z Janem Zapolyą. [więcej]

Czerwiec 1504 W czerwcu 1504 roku w Czechach powołano pospolite ruszenie w celu obrony Władysława II Jagiellończyka przed zbuntowanymi stronnikami Jana I Zapolyi. [więcej]

22 lutego 1505 22 lutego 1505 roku w Budzie Jan I Zapolya uczestniczył w zjeździe rodzin Zapolyów i Frangepanów, podczas którego razem z matką podpisał układ małżeński, w myśl którego brat Jana I Jerzy Zapolya miał poślubić Elżbietę Frangepan. [więcej]

10 sierpnia 1505 10 sierpnia 1505 roku Jan I Zapolya i jego matka Jadwiga Cieszyńska przybyli do Warasd na spotkanie z Beatrycze Frangepan. Stąd zgromadzenie przeniosło się do Rokonok. [więcej]

25 sierpnia 1505 25 sierpnia 1505 roku w Rokonok Jan I Zapolya i Jadwiga Cieszyńska podpisali z Beatrycze Frangepan układ małżeński, w którym potwierdzono większość postanowień, jakie zapadły 22 lutego w Budzie. [więcej]

10-11 sierpnia 1505 10 i 11 sierpnia 1505 roku w Trenczynie Jan I Zapolya negocjował porozumienie pokojowe z wysłannikiem Władysława Jagiellończyka Zygmuntem Jagiellończykiem. [więcej]

1505 W 1505 roku Jan I Zapolya bezowocnie starał się o rękę córki Władysława Jagiellończyka Anny. [więcej]

12 października 1505 12 października 1505 roku na sejmie na polu Rakos zapadła głośna uchwała, na mocy której zobowiązano się, że Węgrzy nigdy więcej nie obiorą królem żadnego cudzoziemca, a władcą ich będzie mógł zostać tylko urodzony Węgier, wybrany na polu Rakos. [więcej]

20 marca 1506 20 marca 1506 roku w Wiener-Neustadt Władysław Jagiellończyk zawarł z Maksymilianem I układ matrymonialny, w myśl którego córka tego pierwszego Anna miała wyjść za Ferdynanda Habsburga. Porozumienie to położyło kres nadziejom na ślub Jana Zapolyi z córką króla Węgier Anną. [więcej]

29 kwietnia 1509 29 kwietnia 1509 roku Jan I Zapolya zwolnił od wszelkich płatności należący do Kartuzów w Lapis Refugii na Spiszu młyn na rzece Hornad. [więcej]

1511 W 1511 roku Jan I Zapolya został wojewodą siedmiogrodzkim. [więcej]

Grudzień 1511 Pod koniec grudnia 1511 roku Jan I Zapolya zapraszał radę miasta Sybina na ślub swojej siostry Barbary z Zygmuntem Jagiellończykiem. [więcej]

8 lutego 1512 8 lutego 1512 roku w Krakowie Jan I Zapolya uczestniczył w zaślubinach swojej siostry Barbary z Zygmuntem Starym. [więcej]

19 lutego 1512 19 lutego 1512 roku w Krakowie Jan I Zapolya zawarł z Zygmuntem Jagiellończykiem układ polityczny. [więcej]

15 lipca 1514 15 lipca 1514 roku w okolicach Temesvaru (dzisiejsze Timișoara w Rumunii) doszło do decydującej bitwy między rebeliantami i siłami magnatów. Po stronie tych ostatnich walczył Jan I Zapolya. [więcej]

1514 W 1514 roku Jan I Zapolya został mianowany banem komitatu Szóreny. [więcej]

1519 W 1519 roku Jan I Zapolya obległ zamek w Budzie podczas walk o urząd palatyna. [więcej]

16 kwietnia 1521 16 kwietnia 1521 roku na zamku w Trenczynie zmarła matka Jana Zapolyi Jadwiga Cieszyńska. [więcej]

29 kwietnia 1521 29 kwietnia 1521 roku Jan I Zapolya wspólnie z bratem napisali do mieszczan koszyckich list, w którym zpraszali na uroczystości pogrzebowe ich matki Jadwigi Cieszyńskiej. Uczestniczącym w pogrzebie księżom i zakonnikom wypłacono po 4 floreny, zaś scholastykowi i kantorowi po 1 florenie. [więcej]

Wiosna 1526 W obliczu narastającej paniki i paraliżu państwa węgierskiego wiosną 1526 roku Jan Zapolya czynił intensywne przygotowania do obrony przed zbliżającą się inwazją tureckich wojsk. Nakazał wszystkim zdolnym do walki (zarówno świeckim jak i duchownym) porzucenie spraw prywatnych i pełną gotowość do wymarszu. [więcej]

Lato 1526 Rola Jana Zapolyi w kampanii 1526 roku pozostaje jedną z najbardziej kontrowersyjnych kart w historii Węgier. Choć dysponował potężną armią siedmiogrodzką, nie dotarł na pole bitwy pod Mohaczem, co stało się powodem licznych oskarżeń o zdradę i tajne porozumienie z sułtanem. Historycy wskazują jednak na trzy możliwe przyczyny jego nieobecności:

Chaos decyzyjny. Wojewoda otrzymywał sprzeczne rozkazy z dworu królewskiego – od nakazów natychmiastowego połączenia się z królem po instrukcje uderzenia na tyły wroga.
Zagrożenie Siedmiogrodu. Istniały uzasadnione obawy przed tureckim atakiem dywersyjnym od strony Wołoszczyzny, co zmuszało Zapolyę do osłony własnej prowincji.
Ambicje polityczne. Część współczesnych mu obserwatorów uważała, że wojewoda świadomie zwlekał z pomocą, licząc na osłabienie pozycji Jagiellonów, co ułatwiłoby mu późniejszą walkę o koronę.

[więcej]

8 września 1526 Na przełomie sierpnia i września 1526 roku, gdy Sulejman I zwyciężał w bitwie pod Mohaczem, Jan Zapolya i jego armia siedmiogrodzka pozostawali w bezczynności w okolicach Szegedu. Mimo krytycznej sytuacji wsparcie nie nadeszło z żadnej strony: posiłki czeskie pod dowództwem kanclerza Adama z Nowego Dworu wycofały się z kraju, a nadzieje pokładane w hrabim Krzysztofie Frangepanim okazały się płonne. 8 września 1526 roku Buda została zajęta przez wojska tureckie. [więcej]

Wrzesień 1526 We wrześniu 1525 roku Jan Zapolya wysłał do Zygmunta Starego posła z listami, które zawierały prośbę o pomoc i interwencję podczas zbliżającej się elekcji na Węgrzech. [więcej]

10 października 1526 10 października 1526 roku sejm węgierski wybrał królem Jana Zapolyę.

11 listopada 1526 11 listopada 1526 roku w Szekesfehervar Jan Zapolya dostąpił zaszczytu koronacji. [więcej]

16 grudnia 1526 16 grudnia 1526 roku w Preszburgu Ferdynand I Habsburg wybrany został przez większość węgierskich możnowładców królem Węgier.

Grudzień 1526 Pod koniec 1526 roku Jan Zapolya wysłał do Krakowa swojego posła Stefana Drugetha. Rezultatem tego poselstwa było oświadczenie Zygmunta Starego, że polski monarcha nowego króla Węgier będzie uważał za swego syna. [więcej]

Styczeń 1527 W styczniu 1527 roku w Krakowie pojawił się poseł Jana Zapolyi proboszcz z Budy Jan Statillius z darami dla rodziny królewskiej. [więcej]

Wiosna 1527 Wiosną 1527 roku dyplomaci Zygmunta Starego prowadzili negocjacje z przedstawicielami Ferdynanda I i Jana Zapolyi, których celem było wypracowanie płaszczyzny porozumienia i pokojowe zakończenie wojny o węgierski tron. W tym czasie, szukając poparcia przeciw Habsburgom, Jan Zapolya zainicjował szeroką akcję dyplomatyczną na zachodzie Europy. [więcej]

Czerwiec 1527 W czerwcu 1527 roku w Ołomuńcu odbyły się rokowania pokojowe między przedstawicielami Jana Zapolyi i Ferdynanda I. Próba pokojowego zakończenia sporu o koronę Węgier zakończyła się fiaskiem. [więcej]

7 lipca 1527 7 lipca 1527 roku Ferdynand I wypowiedział wojnę Janowi Zapolyi. [więcej]

20 sierpnia 1527 20 sierpnia 1527 roku Ferdynand I wkroczył zbrojnie do Budy. [więcej]

25 września 1527 25 września 1527 roku wojska Jana Zapolyi pokonane zostały przez armię Ferdynanda I w bitwie pod Tokajem nad Cisą. [więcej]

Październik 1527 Po klęsce pod Tokajem Jan Zapolya wycofał się do Siedmiogrodu. Stamtąd wzywał Jana Tarnowskiego, aby przysłał mu zaciężnych obrony potocznej, którym kończyła się służba. [więcej]

Listopad 1527 W listopadzie 1527 roku Jan Zapolya otrzymał od hetmana wielkiego litewskiego Konstantego Ostrogskiego obietnicę zbrojnego wsparcia. [więcej]

Listopad 1527 Pod koniec listopada 1527 roku Jan Zapolya przesunął wojska na zachód i zamierzał przeprawić się przez Cisę. [więcej]

Grudzień 1527 W grudniu 1527 roku do Konstantynopola dotarł wysłany przez Jana Zapolyę Hieronim Łaski. Udało mu się szybko zyskać przychylność wielkiego wezyra Ibrahima, który początkowo przyjął posła dość szorstko, przypominając, że Węgry zostały zdobyte mieczem i należą do Sulejmana I, lecz w końcu zaoferował Janowi Zapolyi koronę i pomoc militarną w walce z Ferdynandem I – pod warunkiem pełnego poddania się władzy Osmanów. [więcej]

31 grudnia 1527 31 grudnia 1527 roku Jan Zapolya doznał klęski w bitwie z wojskami Ferdynanda I pod Mezó-Keresztes (30 km na południe od Miskolca). [więcej]

Styczeń 1528 W styczniu 1528 roku Jan Zapolya otrzymał od Jana Tarnowskiego 2-tysięczny oddział zbrojnych dowodzony przez Jakuba Secygniowskiego. [więcej]

Luty 1528 Pod koniec lutego 1528 roku Jan Zapolya podążył z wojskiem do zbuntowanych Koszyc. [więcej]

28 lutego 1528 28 lutego 1528 roku w Konstantynopolu poseł Jana Zapolyi złożył hołd w jego imieniu. Był nim Hieronim Łaski, który po tygodniach intensywnych starań i opłacania dygnitarzy wywalczył dla swojego mocodawcy tureckie poparcie. Sulejman I podjął strategiczną decyzję – uznał Zápolyę za króla Węgier, woląc osadzić na tamtejszym tronie słabego, zależnego od siebie wasala niż potężnego wroga w osobie Ferdynanda I. Sułtan wspaniałomyślnie „odstąpił” zdobyte mieczem królestwo nowemu lennikowi i obiecał mu pełną ochronę wojskową. Tego samego dnia podpisano oficjalny układ, na mocy którego Porta przekazała Węgrom 50 dział oraz zapasy prochu na zbliżającą się wojnę z Austriakami. [więcej]

6 marca 1528 6 marca 1528 roku wojska Jana Zapolyi pokonane zostały przez armię Ferdynanda I w bitwie pod Sziną w pobliżu Koszyc. Zwyciężony znalazł schronienie w Polsce. Początkowo przebywał na zamku Kamieniec, a potem był gościem Jana Tarnowskiego. [więcej]

13 marca 1528 13 marca 1528 roku w trakcie podróży do zamku Kamieniec Jan Zapolya spotkał się z Janem Tarnowskim. [więcej]

Lato 1528 Latem 1528 roku Jan Zapolya zawarł skierowane przeciwko Habsburgom sojusze z Sulejmanem I, Franciszkiem I, Anglią, licznymi książętami niemieckimi i nawet papieżem Klemensem VIII. [więcej]

25 września 1528 25 września 1528 roku polskie wojska dowodzone przez Jakuba Secygniowskiego, które weszły na terytorium zajęte przez Habsburgów, pokonały oddziały Ferdynanda I pod Sarospatak. [więcej]

2 października 1528 2 października 1528 roku Jan Zapolya opuścił Tarnów z zamiarem powrotu na Węgry. Przed odjazdem serdecznie podziękował za gościnę Janowi Tarnowskiemu. [więcej]

28 października 1528 28 października 1528 roku Jan Zapolya dotarł do węgierskiej Homonny. [więcej]

29 listopada 1528 29 listopada 1528 roku Sulejman I uznał Jana Zapolyę swoim lennikiem. [więcej]

Wiosna 1529 Wiosną 1529 roku Ferdynand I rozpoczął nową kampanię przeciwko Janowi Zapolyi. [więcej]

Lato 1529 Latem 1529 roku na tym właśnie polu bitwy pod Mohaczem Jan Zapolya złożył hołd Sulejmanowi I. [więcej]

8 września 1529 8 września 1529 roku wojska tureckie odbiły z rąk Ferdynanda I Budę. [więcej]

15 września 1529 15 września 1529 roku za zgodą Sulejmana I Jan Zapolya zasiadł na węgierskim tronie. [więcej]

Październik 1529 Pod koniec października 1529 roku w Budzie Jan Zapolya złożył powracającemu spod Wiednia Sulejmanowi I gratulacje z powodu „zwycięskiej kampanii”, za co został hojnie nagrodzony kaftanami i końmi. [więcej]

21 grudnia 1529 21 grudnia 1529 roku na głowę Jana Zapolyi spadła ekskomunika papieża Klemensa VIII. [więcej]

Jesień 1530 Jesienią 1530 roku w Poznaniu spotkali się przedstawiciele Jana Zapolyi, Ferdynanda I i Zygmunta Starego. Negocjowano tam warunki sojuszu polsko-austriackiego i pokoju między Austrią i Węgrami. [więcej]

Jesień 1534 Jesienią 1534 roku po zamordowaniu Ludwika Grittiego Jan Zapolya kazał aresztować wojewodę sieradzkiego Hieronima Łaskiego, podejrzewanego o nielojalność i potajemne układy z Ferdynandem I. [więcej]

Grudzień 1534 Na początku grudnia 1534 roku Jan Zapolya przyjął delegację z Polski, na której czele stanął Jan Tarnowski a przybyłej w celu uwolnienia Hieronima Łaskiego. [więcej]

1 września 1535 Na przełomie sierpnia i września 1535 roku w Krakowie Jan Zapolya uczestniczył w uroczystościach związanych z zaślubinami córki Zygmunta Starego Jadwigi z elektorem brandenburskim Joachimem II Hektorem. Wówczas Jan Zapolya poznał swoją przyszłą żonę Izabelę Jagiellonkę. [więcej]

1537 W 1537 roku trwały negocjacje odnoszące się do mariażu Jana Zapolyi z Izabelą Jagiellonką. [więcej]

Luty 1538 W lutym 1538 roku w Wielkim Waradynie Jan Zapolya zawarł pokój z Ferdynandem I. [więcej]

23 lutego 1539 23 lutego 1539 roku w katedrze w Stołecznym Białogrodzie (węg. Szekesfehervar) Jan I Zapolya poślubił córkę Zygmunta Starego i Bony Sforzy Izabelę. [więcej]

7 lipca 1540 7 lipca 1540 roku w pałacu Macieja Korwina w Budzie urodził się syn Jana Zapolyi Jan Zygmunt. [więcej]

22 lipca 1540 Jan Zapolya po długiej chorobie zmarł 22 lipca 1540 roku w Sebeş. [więcej]

Jan I Zapolya(1526-1540)

Jan I Zapolya
(1526-1540)