Jan II Zygmunt - kalendarium życia

Dynastia:Zapolyów

Rodzice:Jan Zápolya
i Izabela Jagiellonka

Urodzony:7 lipca 1540 roku
w Budzie

Zmarł:14 marca 1571 roku
w Gyulafehérvár

7 lipca 1540 Jan II Zygmunt Zapolya urodził się 7 lipca 1540 roku w pałacu Macieja Korwina w Budzie. [więcej]

22 lipca 1540 22 lipca 1540 roku w Sebeş zmarł ojciec Jana Zygmunta. [więcej]

Sierpień 1540 Po śmierci ojca opiekunem Jana II Zygmunta został biskup waradyński i podskarbi królestwa Jerzy Utieśenowić. [więcej]

Lato 1540 Latem 1540 roku regent Jana Zygmunta Jerzy Utieśenowić wysłał do Zygmunta Starego prośbę o militarne wsparcie na czas elekcji królewicza. [więcej]

Wrzesień 1540 Pod koniec września 1540 roku na polach Rakos stronnicy jednogłośnie wybrali Jana Zygmunta królem Węgier. [więcej]

Październik 1540 W październiku 1540 roku, aby usunąć Jana Zygmunta z węgierskiego tronu, wojska Ferdynanda I stanęły pod Budą. [więcej]

Sierpień 1541 W sierpniu 1541 roku wojska Sulejmana I pokonały armię Ferdynanda I. Turcy zajęli Budę. Jan II Zygmunt Zapolya wraz z matką zostali przewiezieni do zamku Lippa w Siedmiogrodzie. [więcej]

Jesień 1541 Jesienią 1541 roku Sulejman I oddał Janowi Zygmuntowi w lenno Siedmiogród. [więcej]

Grudzień 1541 W grudniu 1541 roku w Gyalu Izabela Jagiellonka w imieniu Jana Zygmunta podpisała porozumienie z Ferdynandem I. W zamian za oddanie węgierskiej korony otrzymała Spisz i przyrzeczenie rocznej pensji w wysokości 12 tysięcy florenów węgierskich. [więcej]

1542 W 1542 roku Jan II Zygmunt Zapolya został władcą siedmiogrodzkim. [więcej]

1546 W 1546 roku przygotowujący się do wojny z Ferdynandem I Sulejman I zażądał od Jana II Zygmunta Zapolyi oddania trzech ważnych zamków obronnych w południowo-wschodnich Węgrzech: Temeszvaru, Becse i Becskereke. [więcej]

2 lipca 1549 2 lipca 1549 roku w Wiedniu Ferdynand I zawarł z Zygmuntem Augustem sojusz, na mocy którego w zamian za deklarację pomocy wojskowej król Polski obiecał nie mieszać się w sprawy węgierskie i nie udzielać pomocy siostrzeńcowi Janowi Zygmuntowi. [więcej]

19 lipca 1551 19 lipca 1551 roku w imieniu Jana Zygmunta Izabela Jagiellonka zrzekła się na rzecz Ferdynanda I praw do korony węgierskiej. W ramach rekompensaty otrzymała Księstwo Opolskie. [więcej]

Styczeń 1552 Pod koniec stycznia 1552 roku Jan II Zygmunt Zapolya razem z matką opuścili Koszyce i podążyli w kierunku Opola. [więcej]

29 lipca 1553 29 lipca 1553 roku Jan II Zygmunt Zapolya towarzyszył Zygmuntowi Augustowi w powitaniu Katarzyny Habsburżanki podczas jej uroczystego wjazdu do Krakowa. [więcej]

18 lipca 1554 18 lipca 1554 roku w Warszawie wydarzył się zamach na życie Jana Zygmunta. Ktoś strzelił w okno jego warszawskiej sypialni. [więcej]

23 września 1556 23 września 1556 roku z Lwowa Jan II Zygmunt Zapolya wraz z matką wyruszył w kierunku Cluj, aby przejąć władzę w Siedmiogrodzie. [więcej]

15 września 1559 15 września 1559 roku zmarła matka Jana Zygmunta. [więcej]

Listopad 1559 Pod koniec listopada 1559 roku Zygmunt August wysłał do Wiednia Jana Przerembskiego, który miał zadbać o interes osieroconego Jana Zygmunta. [więcej]

Jesień 1561 Jesienią 1561 roku wojska Ferdynanda I wkroczyły na teren Siedmiogrodu. [więcej]

Jesień 1561 Jesienią 1561 roku po zdradzie Melchiora Balassy naczelnym dowódcą wojsk Jan II Zygmunt Zapolya mianował Stefana Batorego. [więcej]

4 marca 1562 4 marca 1562 roku wojska Jana Zygmunta dowodzone przez Stefana Batorego poniosły porażkę w bitwie pod Hadad. Mimo to dowódcy Ferdynanda I w obawie przed zbliżającymi się oddziałami tureckimi zgodzili się na zawieszenie broni. [więcej]

Marzec 1562 W marcu 1562 roku wojska Jana Zygmunta zajęły grody Szatmar i Nagy-banya. W odwecie armia Ferdynanda I opanowała zamki Tokay i Szatmar. [więcej]

Wiosna 1562 Wiosną 1562 roku Jan II Zygmunt Zapolya musiał zmierzyć się z potężnym buntem Szeklerów, do którego podżegał Menyhert Balassa. Ten bitny lud, zazdrośnie strzegący swoich swobód, chwycił za broń w obronie dawnych wolności, stając się narzędziem w rękach habsburskiej intrygi. Choć monarcha zdołał pokonać ich w walnej bitwie pod Homoródszentpál, zwycięstwo to miało gorzki smak. [więcej]

Styczeń 1563 W 1563 roku w otoczeniu Jana Zygmunta pojawił się Kasper Bekiesz, który zdobył duże wpływy i stał się orędownikiem wojny z Maksymilianem II. [więcej]

Kwiecień 1563 W kwietniu 1563 roku poseł Jana Zygmunta Stefan Batory udał się do Wiednia w celu przeprowadzenia z Ferdynandem I i Maksymilianem II negocjacji regulujących wzajemne stosunki. Przybysz oczekiwał uznania przez Habsburgów królewskiego tytułu Jana Zygmunta i zaproponował mariaż władcy Siedmiogrodu z którąś z księżniczek austriackich. Starania jego zakończyły się fiaskiem. [więcej]

2 lipca 1563 2 lipca 1563 roku w Wiedniu Stefan Batory zaproponował, że Jan II Zygmunt Zapolya zrezygnuje z tytułu królewskiego, ale dopiero po śmierci sułtana Sulejmana I. Podjął również projekt ślubu władcy Siedmiogrodu z jedną z habsburskich arcyksiężniczek. Rada Dworska odrzuciła te propozycje, oskarżając Jana Zygmunta o uzurpację tytułu króla węgierskiego. [więcej]

11 lipca 1563 11 lipca 1563 roku w Wiedniu Stefan Batory próbował wypracować kompromis w sprawie tytulatury Jana Zygmunta. Proponował, aby cesarz oficjalnie uznał go za „syna króla Węgier” oraz „księcia Siedmiogrodu”, a także nadał mu dziedzicznie komitaty nadcisańskie. Ferdynand I Habsburg jednak kategorycznie odmówił. [więcej]

20 lipca 1563 20 lipca 1563 roku w Wiedniu Stefan Batory przedstawił kompromisową tytulaturę: Jan II Zygmunt Zapolya miałby być „księciem części królestwa Węgier i Transylwanii”. Ferdynand I Habsburg odrzucił propozycję w sposób lekceważący i ostateczny. [więcej]

7 sierpnia 1563 7 sierpnia 1563 roku zaniepokojony Jan II Zygmunt Zapolya wysłał do Wiednia swojego zaufanego lekarza Jerzego Blandratę. Oficjalnie przybył on jako „osoba prywatna” z funduszami na utrzymanie poselstwa (200 florenów), ale w rzeczywistości przywiózł instrukcję przerwania rozmów i powrotu Stefana Batorego do kraju, jeśli Ferdynand I Habsburg nie pójdzie na ustępstwa. [więcej]

9 września 1563 9 września 1563 roku Stefan Batory próbował poruszyć temat małżeństwa Jana Zygmunta z austriacką arcyksiężniczką, ale spotkał się z wymownym milczeniem. 22 września 1563 roku również Jerzy Blandrata otrzymał negatywną odpowiedź od Ferdynanda I. Stało się jasne, że misja zakończyła się całkowitym niepowodzeniem – nie uzyskano ani tytułów, ani ziem, ani sojuszu małżeńskiego. [więcej]

Październik 1563 Na początku października 1563 roku Stefan Batory i Jerzy Blandrata opuścili Wiedeń, zostawiając sprawy Siedmiogrodu w rękach polskiej dyplomacji. Jan II Zygmunt Zapolya przestał jednak dążyć do porozumienia z Ferdynandem I za wszelką cenę. Jego pozycja poprawiła się dzięki zmianom w Mołdawii. Zachęcony zmianą układu sił w regionie i podszeptami Kaspra Bekiesza, postanowił zmienić strategię. [więcej]

Lipiec 1563 W lipcu 1563 roku Jan II Zygmunt Zapolya wspomógł pretendenta do mołdawskiego tronu Stefana Tomżę. [więcej]

Jesień 1564 Jesienią 1564 roku poplecznicy Maksymiliana II Melchior Balassa i Franciszek Zay zajęli zamek Szatmar, a następnie przystąpili do oblężenia twierdzy Tokaj. [więcej]

Jesień 1564 Jesienią 1564 roku w związku z agresją Melchiora Balassy i Franciszka Zaya Stefan Batory podjął skuteczną akcję zbrojną. Podstępem opanował zamek Szatmar, a następnie pospieszył na ratunek oblężonym w Tokaju. Pojmaną w niewolę żonę i dzieci Melchiora Balassy odesłał na dwór Jana Zygmunta. [więcej]

Grudzień 1564 Wykorzystując sukcesy Stefana Batorego oraz fakt, że po śmierci cesarza Ferdynanda I (lipiec 1564) w państwie Habsburgów panowało pewne zamieszanie Jan II Zygmunt Zapolyaruszył do ataku. Wojska siedmiogrodzkie wspierane przez posiłki tureckie zdobyły zamki w Hadad, Nagybänya, Ecsed, Bätor, Kisvarda. [więcej]

Luty 1565 Szczęście wojenne sprzyjało Janowi Zygmuntowi krótko. Już w lutym 1565 roku mimo braków w cesarskim skarbie ruszyło potężne przeciwuderzenie pod wodzą Łazarza von Schwendiego i Andrzeja Batorego. Wykorzystując mróz i zaskoczenie, wojska habsburskie w błyskawicznym tempie odbiły Tokaj, gdzie poległ mężny Némethi, a następnie Szatmár i Nagybányę. Zwycięski Schwendi stanął u wrót Siedmiogrodu, zmuszając władcę Siedmiogrodu do ponownego szukania ratunku w dyplomacji. [więcej]

13 marzec 1565 W obliczu militarnej przewagi Habsburgów i bierności Turcji Jan II Zygmunt Zapolya ponownie postawił na Stefana Batorego. U jego boku stanął Stanisław Niżowski. Po drugiej stronie stołu negocjacyjnego zasiedli triumfatorzy: Łazarz von SchwendiStanisław Niżowski oraz Andrzej Batory z EcsedStanisław Niżowski. 13 marca 1565 roku zawarto porozumienie, na mocy którego włądca Siedmiogrodu miał odtąd używać jedynie tytułu księcia. Siedmiogród przestał być traktowany jako niezależne państwo, a stał się formalnie „częścią Królestwa Węgier”. Oznaczało to uznanie zwierzchnictwa Habsburgów. Przyszli książęta siedmiogrodzcy zostali zobowiązani do składania przysięgi wierności królom węgierskim. [więcej]

24 marca 1565 Mimo zawarcia niekorzystnego układu Jan II Zygmunt Zapolya znów wysłał Stefana Batorego do Wiednia z upoważnieniem z dnia 24 marca 1565 roku. Misja ta miała być ostatnią próbą ratowania resztek suwerenności poprzez mariaż władcy Siedmiogrodu z arcyksiężniczką Joanną. [więcej]

Wiosna 1565 Wiosną 1565 roku, gdy Sulejman I dowiedział się o agresji Maksymiliana II na Węgrzech, rozkazał tureckim oddziałom stacjonującym w centralnych Węgrzech, aby udzieliły Siedmiogrodzianom pomocy zbrojnej. Do Wiednia udali się posłowie, którzy zażądali zwrotu Janowi Zygmuntowi zarówno twierdzy Tokaj jak i ziem nad górną Cisą. [więcej]

21 kwietnia 1565 21 kwietnia 1565 roku Jan II Zygmunt Zapolya wysłał w pościgu za Stefanem Batorym gońca niosącego instrukcje, które wywracały do góry nogami dotychczasowy porządek negocjacyjny. Ton listu był nieubłagany: jeśli cesarz Maksymilian II Habsburg nie przystanie na nowe, znacznie twardsze warunki, poseł ma przerwać rozmowy i natychmiast wracać do kraju. [więcej]

Czerwiec 1565 W czerwcu 1565 roku wojska Jana Zygmunta wsparte garnizonami tureckimi przystąpiły do oblężenia Szatmaru. [więcej]

3 czerwca 1565 3 czerwca 1565 roku dotarł do Stefana Batorego goniec Jana Zygmunta z nowymi twardymi instrukcjami. [więcej]

5 czerwca 1565 5 czerwca 1565 roku gdy Maksymilian II Habsburg dowiedział się o ataku wojsk Jana Zygmunta na Szatmar, kazał uwięzić posła Stefana Batorego. [więcej]

29 czerwca 1566 29 czerwca 1566 roku pod Zimony (dzisiejszy Zemun, dzielnica Belgradu) Jan II Zygmunt Zapolya złożył hołd Sulejmanowi I. [więcej]

17 lutego 1568 17 lutego 1568 roku w Adrianopolu doszło do podpisania ośmioletniego rozejmu między Selimem II i Maksymilianem II. Porozumienie sankcjonowało istnienie Siedmiogrodu w jego okrojonym terytorium z Janem Zygmuntem na tronie. [więcej]

Sierpień 1567 W sierpniu 1567 roku powracającego z wiedeńskiego aresztu Stefana Batorego Jan II Zygmunt Zapolya przyjął z ostentacyjną niechęcią. [więcej]

Styczeń 1569 Na początku 1569 roku Jan II Zygmunt Zapolya rozpoczął przygotowania do wojny z Maksymilianem II. [więcej]

Sierpień 1570 W sierpniu 1570 roku w Spirze Jan II Zygmunt Zapolya zawarł z Maksymilianem II porozumienie, w myśl którego ten pierwszy uzyskał zgodę na dożywotnie posiadanie Siedmiogrodu i na małżeństwo z siostrzenicą cesarską księżniczką Cleves. [więcej]

14 marca 1571 Jan II Zygmunt Zapolya zmarł 14 marca 1571 roku. [więcej]