ozdoba

Stefan Batory
(1576–1586)

ozdoba
Stefan Batory
Dynastia:Batorych
Rodzice:Stefan Batory
i Katarzyna Telegdi
Urodzony:27 września 1533 roku
Zmarł:12 grudnia 1586 roku
27 września 1533 Stefan Batory urodził się 27 września 1533 roku jako najmłodszy syn Stefana VI Bathor de Somlyó i Anny Katarzyny Thelegdi. [więcej]
1534 W 1534 roku zmarł ojciec Stefana Batorego. Wojewoda siedmiogrodzki odszedł, przegrywając walkę z chorobą – według przekazów przyczyną był dotkliwy, niegojący się wrzód na nodze. [więcej]
Dzieciństwo Na etapie wychowania domowego Stefana Batorego decydującą rolę odegrała matka Stefana Anna Katarzyna. [więcej]
1540 W 1540 roku umierał "król narodowy" (Jan Zapolya). Rodzina Batorych brała czynny udział w najważniejszych wydarzeniach państwowych. [więcej]
1540 Po śmierci Jana Zapolyi brat Stefana Batorego Andrzej związał się z Martinuzzim - osobą, która skupiła w swoich rękach niemal absolutną władzę w Siedmiogrodzie. [więcej]
1547 W 1547 roku zmarła matka Stefana Batorego Katarzyna Telegdi. [więcej]
1548 Już jako piętnastoletni młodzieniec Stefan Batory pobierał naukę żołnierskiego rzemiosła. [więcej]
Wrzesień 1548 We wrześniu 1548 roku starszy brat, Andrzej, wysłał Stefana Batorego na dwór arcybiskupa Pawła Värdaya w Nagyszombat (dzisiejsza Trnava). Pełniąc funkcję giermka, młody Batory bywał w Pożoniu (Bratysławie) i obserwował z bliska działanie Rady Państwa. To tam nasiąkał kulturą Zachodu, uczył się finezyjnej dyplomacji i nowoczesnej administracji, co później uczyniło go tak skutecznym reformatorem w Polsce. [więcej]
Jesień 1548 Jesienią 1548 roku Stefan Batory jako dworzanin arcybiskupa Värdaya trafił przed oblicze Ferdynanda Habsburga. Miał okazję z bliska przyjrzeć się potędze i surowości dynastii. Arcybiskup przedstawił nastoletniego Stefana słowami, które stały się słynną anegdotą: „Oto dziecko, które pragnie, by traktowano je jak mężczyznę”. Podkreśliło to niezwykłą dojrzałość chłopca. [więcej]
Jesień 1548 Wiedeński dwór Ferdynanda Habsburga stał się dla młodego Stefana Batorego prawdziwym uniwersytetem ogłady. Jungherr von Siebenbürgen, jak go nazywano, nie tylko zgłębiał tajniki wielkiej polityki, ale też uległ pasji, która pozostała z nim do końca życia – łowiectwu. Wspólne polowania z cesarzem były dla energicznego młodzieńca szkołą odwagi, a z czasem stały się dla niego najważniejszą odskocznią od spraw państwa i lekarstwem na ból. [więcej]
Styczeń 1549 Na początku 1549 roku Stefan Batory znalazł się w orszaku księżniczki Eleonory, która podążała do Mantui na swój ślub z księciem Wilhelmem I Gonzagą. [więcej]
1549 - 1550 Pobyt w Italii Stefan Batory wykorzystał na edukację, uczestnicząc w wykładach na uniwersytecie w Padwie. [więcej]
Wiosna 1550 Wiosną 1550 roku Stefan Batory powrócił do rodzinnego Somlyó. [więcej]
1551 W 1551 roku Stefan Batory brał udział w uroczystościach związanych ze ślubem jego brata Andrzeja z Małgorzata Majláth. [więcej]
Lipiec 1551 W lipcu 1551 roku Stefan Batory był świadkiem poddania Siedmiogrodu Ferdynandowi I i wyjazdu Izabeli Jagiellonki z Siedmiogrodu. [więcej]
Września / października 1551 We wrześniu i październiku 1551 roku Stefan Batory i jego bracia bronili oblężonej przez Turków Lippy (obecnie rumuńska Lipova) nad rzeką Maruszą. [więcej]
Październik 1556 W październiku 1556 roku Stefan Batory wygłosił powitalną mowę podczas wjazdu Izabeli Jagiellonki do Siedmiogrodu. [więcej]
1556 Po powrocie Izabeli Jagiellonki do Siedmiogrodu rodzina Stefana Batorego otrzymała szereg przywilejów. [więcej]
Marzec 1557 W marcu 1557 roku Stefan Batory został komendantem zamku Szatmar (rumuńskie Szatu Mare).
Maj 1559 W maju 1559 roku Stefan Batory otrzymał od Izabeli Jagiellonki nominację na komendanta twierdzy Waradyn (rumuńska Oradea). [więcej]
Jesień 1559 Jesienią 1559 roku Stefan Batory jako komendant twierdzy Waradyn udostępnił pomieszczenia zamku dla uczestników zjazdu węgierskich duchownych protestanckich. [więcej]
Jesień 1561 Jesienią 1561 roku po zdradzie Melchiora Balassy Stefan Batory został wodzem naczelnym wojsk Jana Zygmunta w wojnie z Ferdynandem I. [więcej]
4 marca 1562 4 marca 1562 roku Stefan Batory dowodził wojskami Jana Zygmunta w bitwie pod Hadad. Mimo że zwycięzcami potyczki okazali się żołnierze Ferdynanda I, to konsekwencje okazały się dla Siedmiogrodzian łagodne. Habsburgowie w obawie przed zbliżającymi się oddziałami tureckimi zgodzili się na zawieszenie broni. [więcej]
Wiosna 1563 Wiosną 1563 roku Stefan Batory otrzymał od Jana Zygmunta zadanie przeprowadzenia z Ferdynandem I i Maksymilianem II negocjacji regulujących wzajemne stosunki. Razem z nim wyruszył do Wiednia poseł Zygmunta Augusta Marcin Kromer. Przybysze oczekiwali uznania przez Habsburgów królewskiego tytułu Jana Zygmunta i zaproponowali mariaż władcy Siedmiogrodu z którąś z księżniczek austriackich. Starania ich zakończyły się fiaskiem, więc Stefan Batory w styczniu 1564 roku powrócił na stanowisko komendanta Waradynu. [więcej]
Styczeń 1563 W 1563 roku w otoczeniu Jana Zygmunta pojawił się Kasper Bekiesz, który zdobył duże wpływy i stał się orędownikiem wojny z Maksymilianem II. Tym samym pozycja Stefana Batorego uległa osłabieniu. [więcej]
Jesień 1564 Jesienią 1564 roku poplecznicy Maksymiliana II Melchior Balassa i Franciszek Zay zajęli zamek Szatmar, a następnie przystąpili do oblężenia twierdzy Tokaj. [więcej]
Jesień 1564 Jesienią 1564 roku Stefan Batory, dowiedziawszy się o akcji zbrojnej Melchiora Balassy i Franciszka Zaya, zorganizował oddział zbrojny i ruszył z odsieczą. Podstępem opanował zamek Szatmar, a następnie pospieszył na ratunek oblężonym w Tokaju. Krótka kampania Stefana Batorego zakończyła się pełnym sukcesem. [więcej]
Luty 1565 W lutym 1565 roku wojska Maksymiliana II skoncentrowane zostały w okolicy Bratysławy. Stąd ruszyły na Tokaj, który poddał się po czterech dniach. Austriacy opanowali ponadto zamki Szatmar i Nagybanya. [więcej]
Marzec 1565 W marcu 1565 roku Stefan Batory udał się do Szatmaru, aby przeprowadzić z dowódcami Maksymiliana II układy pokojowe. Po stronie cesarza wystąpił Andrzej Batory z Ecsed (stryjeczny brat Stefana) i Łazarz Schwendi. Przedstawiciele cesarscy postawili twarde warunki. Jan Zygmunt miał zrezygnować z tytułu królewskiego, zrzec się obszarów oddanych cesarzowi przez Melchiora Balassę i twierdzy Tokaj oraz złożyć Maksymilianowi II hołd. Z Szatmaru Stefan Batory udał się do Wiednia, aby doprecyzować szczegóły traktatu. [więcej]
Wiosna 1565 Wiosną 1565 roku gdy Sulejman I dowiedział się o agresji Maksymiliana II na Węgrzech, rozkazał tureckim oddziałom stacjonującym w centralnych Węgrzech, aby udzieliły Siedmiogrodzianom pomocy zbrojnej. Do Wiednia udali się posłowie, którzy zażądali zwrotu Janowi Zygmuntowi zarówno twierdzy Tokaj jak i ziem nad górną Cisą. [więcej]
Czerwiec 1565 W czerwcu 1565 roku wojska Jana Zygmunta wsparte garnizonami Sulejmana I przystąpiły do oblężenia Szatmaru. [więcej]
5 czerwca 1565 5 czerwca 1565 roku przebywający w Wiedniu Stefan Batory został pojmany i zamknięty w areszcie, gdy tylko Maksymilian II Habsburg dowiedział się o ataku Jana Zygmunta na Szatmar. [więcej]
Lipiec 1567 Dopiero w lipcu 1567 roku Stefan Batory opuścił domowy areszt zaaranżowany przez Maksymiliana II dwa lata wcześniej. [więcej]
Sierpień 1567 Latem 1567 roku po powrocie z wiedeńskiego aresztu Stefan Batory został bardzo chłodno przyjęty przez Jana Zygmunta. Monarcha odebrał mu komendanturę Waradynu. [więcej]
17 lutego 1568 17 lutego 1568 roku w Adrianopolu doszło do podpisania ośmioletniego rozejmu między Selimem II i Maksymilianem II. Porozumienie sankcjonowało istnienie Siedmiogrodu w jego okrojonym terytorium. Po bezpotomnej śmierci Jana Zygmunta Siedmiogród miał się stać częścią monarchii Habsburgów. [więcej]
Marzec 1571 W drugiej połowie marca 1571 roku, po śmierci Jana Zygmunta, Stefan Batory wysłał do Selima II posła z prośbą o poparcie swojej kandydatury na wojewodę Siedmiogrodu. [więcej]
Marzec 1571 W marcu 1571 roku, po śmierci Jana Zygmunta, na jednym ze zjazdów siedmiogrodzkiej szlachty brat Stefana Batorego Krzysztof wybrany został dowódcą sił szlacheckich na wypadek zakłócenia wewnętrznego spokoju. [więcej]
20 maja 1571 20 maja 1571 roku rozpoczął się sejm szlachty siedmiogrodzkiej w Gyulafehervarze (Alba Iulia). Na początku złożono do grobu zwłoki zmarłego Jana Zygmunta. Potem podczas zgromadzenia pojawił się poseł Selima II i oddał zebranym pisemną decyzję swojego władcy co do osoby przyszłego wojewody. Uczestnicy zjazdu nie otworzyli jednak sułtańskiego edyktu. [więcej]
25 maja 1571 25 maja 1571 roku na sejmie w Alba Iulia Stefan Batory przy poparciu Selima II został wybrany władcą Siedmiogrodu. [więcej]
Maj 1571 Po owocnych wyborach przeprowadzonych na sejmie w Alba Iulia Stefan Batory wysłał do Maksymiliana II list, w którym poinformował go, że został nowym władcą Siedmiogrodu. [więcej]
Czerwiec 1571 W czerwcu 1571 roku Stefan Batory wysłał do Maksymiliana II posłów, którzy między innymi otrzymali pożyczkę 25 000 forintów. [więcej]
Lato 1571 Latem 1571 roku Stefan Batory rozpoczął proces wymiany kadr w administracji. [więcej]
Lato 1571 Latem 1571 roku Stefan Batory przyjął posła Selima II, który przybył z darami dla nowego władcy Siedmiogrodu oraz przyrzeczeniem sułtana, że zapewni mu ojcowską opiekę oraz zbrojną pomoc w nagłej potrzebie. Nowy wojewoda odwdzięczył się upominkami dla sułtana. [więcej]
Październik 1571 W październiku 1571 roku z poduszczenia Maksymiliana II Kasper Bekiesz wywołał powstanie Szeklerów. Stefan Batory dość szybko poradził sobie z rebelią. [więcej]
Październik 1571 W październiku 1571 roku Stefan Batory zbrojnie zajął twierdzę Fogarasz (Făgăraș) należącą do Kaspra Bekiesza. [więcej]
Maj 1572 W maju 1572 roku Stefan Batory wydał ustawę, która zabraniała sprawowania innych form kultu niż te już praktykowane na terenie Siedmiogrodu. [więcej]
Maj 1573 W maju 1573 roku tuż po zakończeniu wolnej elekcji w Polsce Stefan Batory żalił się w liście do swojego brata Krzysztofa, że był za słaby, aby sięgnąć po koronę Rzeczpospolitej Obojga Narodów. [więcej]
1574–1575 W latach 1574–1575 Stefan Batory zreformował zasady mobilizacji i służby wojskowej. Służbę w armii w dużej mierze oparł na Szeklerach. [więcej]
1574 W 1574 roku na dworze Stefana Batorego w Gyulafehervarze pojawił się banita Samuel Zborowski, który stał się jednym z orędowników udziału wojewody siedmiogrodzkiego w wolnej elekcji po ucieczce Henryka Walezego z Krakowa. [więcej]
18 / 19 czerwca 1574 W nocy z 18 na 19 czerwca 1574 roku Henryk Walezy porzucił tron Polski i Litwy. Powrócił do Francji, gdzie czekało na niego wolne miejsce na monarszym stolcu. Ta informacja była iskrą rozpalającą nowy pomysł Stefana Batorego. Wojewoda Siedmiogrodu postanowił wziąć udział w wolnej elekcji. [więcej]
1574 / 1575 Na przełomie 1574 i 1575 roku wokół Koszyc zaczęły się gromadzić wojska habsburskie, które miały nie dopuścić Stefana Batorego do udziału w elekcji na króla Polski i Litwy. [więcej]
Maj 1575 W maju 1575 roku odbył się zjazd w Stężycy, podczas którego kandydatura habsburska, forsowana przez część możnowładców, spotkała się z gwałtownym sprzeciwem ze strony szlachty. [więcej]
10 lipca 1575 10 lipca 1575 roku Stefan Batory pokonał wojska Kaspra Bekiesza w bitwie pod Kereloszentpal (rum. Sanpaul). [więcej]
Lato 1575 Po zwycięskiej bitwie Stefan Batory srogo rozprawił się z buntownikami. [więcej]
Sierpień 1575 W połowie sierpnia 1575 roku Stefan Batory zdecydował się na oficjalne zgłoszenie swojej kandydatury do wolnej elekcji na władcę Rzeczpospolitej Obojga Narodów. W tym celu wysłał do Krakowa nadwornego lekarza Jerzego Blandratę i podkanclerzego Marcina Berzeviczy'ego, którzy wystąpili przed polskim senatem. [więcej]
Wrzesień 1575 Na początku września 1575 roku przed polskim senatem stawił się wysłannik Selima II, który zaproponował, aby na władcę Rzeczpospolitej Obojga Narodów wybrać sojusznika Turcji. Mógłby to być któryś z polskich kandydatów, Jan III Waza lub Stefan Batory. [więcej]
Jesień 1575 Jesienią 1575 roku Stefan Batory przekazał braciom Zborowskim spore sumy pieniędzy w zamian za poparcie swojej kandydatury na władcę Rzeczpospolitej Obojga Narodów. [więcej]
7 listopada 1575 7 listopada 1575 roku w Woli pod Warszawą rozpoczął się sejm elekcyjny. Na początku zajęto się kwestią obrony granic. [więcej]
12 listopada 1575 12 listopada 1575 roku w Woli pod Warszawą rozpoczęły się przesłuchania posłów kandydatów zgłoszonych do wolnej elekcji. [więcej]
Listopad 1575 W listopadzie 1575 roku na sejmie elekcyjnym jako jednen z kandydatów do korony Polski i Litwy wystąpił książę Ferrary Alfons II. [więcej]
Listopad 1575 W listopadzie 1575 roku na sejmie elekcyjnym jednym z kandydatów do korony Polski i Litwy był chan krymski Dewlet Girej. [więcej]
Listopad 1575 W listopadzie 1575 roku na sejmie elekcyjnym w podwarszawskiej Woli w roli kandydatów do korony Polski i Litwy wystąpiło kilku Polaków. Wśród nich największe szanse mieli: wojewoda sandomierski Jan Kostka, wojewoda bełski Andrzej Tęczyński i wojewoda podolski Mikołaj Mielecki. [więcej]
Listopad 1575 W listopadzie 1575 roku na sejmie elekcyjnym Andrzej Zborowski wygłosił mowę, podczas której wymienił Stefana Batorego jako zasługującego na wybór. [więcej]
Listopad 1575 W listopadzie 1575 roku do Woli pod Warszawą zaczęła zjeżdżać się szlachta, aby wziąć udział w sejmie elekcyjnym. Przedstawiciele tego stanu w większości byli przeciwnikami wyboru Habsburga. [więcej]
Grudzień 1575 W grudniu 1575 roku na sejmie elekcyjnym wystąpili przedstawiciele Stefana Batorego Jerzy Blandrata i Marcin Berzeviczy. [więcej]
Grudzień 1575 W grudniu 1575 roku podczas elekcji przemówienie wygłosił Jan Zamoyski [więcej]
Grudzień 1575 W grudniu 1575 roku w podwarszawskiej Woli senatorowie nalegali, aby szlachta wybrała swoich kandydatów. Gdy zgłoszono wojewodę sandomierskiego Jana Kostkę i wojewodę bełskiego Andrzeja Tęczyńskiego, propozycja ta została odrzucona. [więcej]
Grudzień 1575 W grudniu 1575 roku podczas elekcji przemówił wojewoda podolski Mikołaj Mielecki. Na kolanach zaklinał szlachtę, aby poparła wybór Maksymiliana II. [więcej]
12 grudnia 1575 12 grudnia 1575 roku o godzinie 5 po południu na sejmie elekcyjnym w Woli pod Warszawą prymas Jakub Uchański ogłosił wybór Maksymiliana II Habsburga władcą Polski i Litwy. Następnie arcybiskup w obawie przed gniewem szlachty udał się do do kościoła. [więcej]
13 grudnia 1575 13 grudnia 1575 roku stan szlachecki był tak bardzo wzburzony wyborem Maksymiliana II, że jeden szlachcic odważył się na zamach na życie prymasa Jakuba Uchańskiego. Doszło do tego, gdy hierarcha wyjechał z zamku konno, wtedy ktoś z tłumu strzelił doń z pistoletu, zabijając osobę znajdującą się tuż obok arcybiskupa. [więcej]
14 grudnia 1575 14 grudnia 1575 roku na polu elekcyjnym przed szlachtą wystąpił Jan Zamoyski, który zaproponował Annę Jagiellonkę i Stefana Batorego na władców Polski i Litwy. [więcej]
14 grudnia 1575 14 grudnia 1575 roku w podwarszawskiej Woli przemawiał również Stanisław Szafraniec, który poparł kandydaturę Stefana Batorego. [więcej]
14 grudnia 1575 14 grudnia 1575 roku na polu elekcyjnym po wielu oracjach rozpoczęły się gorączkowe narady. Ostatecznie zgodzono się na wybór Anny Jagiellonki i Stefana Batorego. [więcej]
14 grudnia 1575 14 grudnia 1575 roku, gdy zgromadzeni na polu elekcyjnym uzgodnili wybór swoich kandydatów, wysłano do Anny Jagiellonki posłów z pytaniem, czy zgodzi się zostać władczynią Polski i Litwy. Córka Zygmunta Starego odpowiedziała, że nie ma nic przeciw, lecz musi naradzić się ze swoimi opiekunami. [więcej]
14 grudnia 1575 14 grudnia 1575 roku marszałek szlachty Mikołaj Siennicki wyszedł przed zgromadzonych na polu elekcyjnym i zapytał, czy chcą mieć królem Stefana Batorego i Annę Jagiellonkę. Gdy zebrani trzykrotnie krzyknęli, że taka jest ich wola, zawołał: Mianuję królem polskim Stefana Batorego, który pod tym warunkiem zostaje obrany, że pojmie w małżeństwo Infantkę Annę. [więcej]
15 grudnia 1575 15 grudnia 1575 roku na polu elekcyjnym w Woli pod Warszawą wystawiono Dyplom elekcyjny Anny Jagiellonki i Stefana Batorego. Dodatkowo dla zaakcentowania, że wybór został dokonany w imieniu całego stanu szlacheckiego, wydany został uniwersał, w którym zawiadamiano nieobecnych o zapadłych decyzjach. [więcej]
Grudzień 1575 W grudniu 1575 roku po zakończeniu sejmu elekcyjnego Jan Zamoyski został kanclerzem. [więcej]
17 grudnia 1575 17 grudnia 1575 roku u Anny Jagiellonki pojawili się posłowie z prymasem Jakubem Uchańskim na czele, którzy próbowali skłonić ją do wyboru syna Maksymiliana II Ernesta na męża i króla, przy jednoczesnej rezygnacji z mariażu ze Stefanem Batorym. Córka Zygmunta Starego nie zgodziła się. [więcej]
Grudzień 1575 W grudniu 1575 roku po zakończeniu wolnej elekcji szlachta rozjechała się, lecz nie wszyscy byli jeszcze przekonani, że sprawa obsadzenia tronu była doprowadzona do końca. Znaleźli się tacy, którzy wysłali listy do prymasa Jakuba Uchańskiego i innych senatorów z propozycjami, aby powstrzymać poselstwa do Wiednia i na Węgry i ponownie zwołać sejm generalny. [więcej]
Grudzień 1575 W grudniu 1575 roku po zakończeniu wolnej elekcji prymas Jakub Uchański wysłał do Siedmiogrodu swojego siostrzeńca łowickiego proboszcza Jakuba Woronieckiego, który miał odwieść Stefana Batorego od przyjęcia korony polskiej i litewskiej. [więcej]
Styczeń 1576 Na początku stycznia 1576 roku Stefan Batory wysłał do Polski Hieronima Filipowskiego, który przybył z zapewnieniami, że elekt przyjmuje wybór i dołoży wszelkich starań, aby możliwie jak najszybciej zjawić się w Polsce. [więcej]
Styczeń 1576 W pierwszej połowie stycznia 1576 roku w Gyulafehervarze Stefan Batory przyjął wysłanników polskiej szlachty, którzy przybyli, aby przedstawić elektowi warunki królowania. [więcej]
Styczeń 1576 W połowie stycznia 1576 roku w Gyulafehervarze Stefan Batory przyjął posła Maksymiliana II Krzysztofa Teuffenbacha, który usiłował go zniechęcić do przyjęcia korony Polski i Litwy. [więcej]
Styczeń 1576 W styczniu 1576 roku w Jędrzejowie przed szlachtą wystąpił nuncjusz papieski Wincenty Laureo, który agitował na rzecz Maksymiliana II. W związku z tym uczestnicy zjazdu postanowili wysłać do Rzymu suplikę z wyjaśnieniem, że wybór cesarza był efektem złej woli prymasa, natomiast decyzja o powołaniu na tron Stefana Batorego - głosem całego narodu szlacheckiego. [więcej]
Styczeń 1576 W styczniu 1576 roku w Jędrzejowie zaczęła się gromadzić szlachta. Celem zjazdu było uznanie wyboru Stefana Batorego i Anny Jagiellonki za jedyny legalny w obliczu stanowiska prymasa Jakuba Uchańskiego, który ogłosił królem Rzeczpospolitej Obojga Narodów cesarza Maksymiliana II. Andrzej Zborowski został wybrany przewodniczącym zgromadzenia. [więcej]
19 stycznia 1576 19 stycznia 1576 roku w Jędrzejowie mowę wprowadzającą wygłosił biskup kujawski Stanisław Karnkowski. [więcej]
Styczeń 1576 Pod koniec stycznia 1576 roku na sejmie siedmiogrodzkim Stefan Batory skutecznie zabiegał o przekazanie władzy swojemu bratu Krzysztofowi, który został obrany nowym wojewodą. [więcej]
30 stycznia 1576 Dopiero 30 stycznia 1576 roku w Jędrzejowie przyjęto wysłanników Maksymiliana II, którzy starali się o zmianę nastawienia szlachty do cesarza. [więcej]
8 lutego 1576 8 lutego 1576 roku w Meggyes (Mediaș) Stefan Batory zaprzysiągł Pacta conventa. [więcej]
Luty 1576 W lutym 1576 roku zwolennicy Stefana Batorego zwrócili się do rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z zapytaniem, kogo szacowna uczelnia popiera. [więcej]
Luty 1576 W lutym 1576 roku Stefan Batory rozesłał korespondencję do szerokiego grona możnowładców w Polsce, pragnąc pozyskać ich przychylność. [więcej]
20 luty 1576 Zjazd w Jędrzejowie zakończył się około 20 lutego 1576 roku opracowaniem Artykułów deputatów, które miały zapewnić stabilność i porządek w państwie. [więcej]
Marzec 1576 W marcu 1576 roku prymas Jakub Uchański rozesłał listy do senatorów i wezwał wszystkich na 30 kwietnia na sejm konwokacyjny do Łowicza. W związku z tym przywódcy szlacheccy wystosowali do prymasa pismo, w którym sugerowano, że zapowiedziana konwokacja grozi wojną domową, za którą odpowiedzialność spadnie na hierarchę. [więcej]
Marzec 1576 W połowie marca 1576 roku Stefan Batory wyruszył w podróż do Krakowa. Dla bezpieczeństwa wybrał dłuższą drogę przez Mołdawię. [więcej]
28–30 marzec 1576 Podczas podnóży do Krakowa w Śniatyniu Stefan Batory spotkał się z księdzem Janem Dymitrem Solikowskim, który przybył z polecenia biskupa Stanisława Karnkowskiego z misją zbadania, czy nowy monarcha nie porzucił katolickiej wiary. [więcej]
3–5 kwietnia 1576 Podczas pobytu we Lwowie Stefan Batory spotkał się z delegacją Kozaków Zaporoskich, którym ofiarował po 15 florenów na głowę z myślą o przyszłej wyprawie zbrojnej. [więcej]
6–7 kwietnia 1576 Podążający do Krakowa Stefan Batory natknął się na zdecydowany opór w Gródku. Mikołaj Mielecki polecił zamknąć przed nim bramy miasta i, demonstrując swoją niechęć, odmówił spotkania z królem-elektem. [więcej]
8–10 kwietnia 1576 Kierujący się ku Krakowowi Stefan Batory w Medyce wysłuchał wyszukanej mowy powitalnej sędziego Ziemi Przemyskiej Walentego Orzechowskiego. [więcej]
12 kwietnia 1576 12 kwietnia 1576 roku wysłannicy Maksymiliana II pojawili się w Warszawie. Ponieważ zamek warszawski był obsadzony przez zwolenników Stefana Batorego, cichcem przyjął ich w katedrze prymas Jakub Uchański. [więcej]
17 kwietnia 1576 17 kwietnia 1576 roku Stefan Batory zatrzymał się na kilka dni w podkrakowskim klasztorze Cystersów w Mogile. Tu spędził Święta Wielkanocne i udzielił odpowiedzi na problemy przedstawione przez senatorów. [więcej]
22 kwietnia 1576 22 kwietnia 1576 roku Stefan Batory wyjechał z Mogiły i uroczyście wjechał do Krakowa. Na zamku królewskim przywitał się ze swoją przyszłą żoną Anną. [więcej]
Kwiecień 1576 W związku z tym że prymas Jakub Uchański odmówił koronacji Stefana Batorego (ponieważ jako stronnik Habsburgów uznał za króla cesarza Maksymiliana II), postanowiono, że ceremonii dokona biskup kujawski Stanisław Karnkowski. [więcej]
30 kwietnia 1576 30 kwietnia 1576 roku Stefan Batory udał się w uroczystej procesji na Skałkę. Uroczystość ta miała symbolizować utrzymanie pokoju pomiędzy władzą świecką a duchowną. [więcej]
1 maja 1576 1 maja 1576 roku w niewielkim pomieszczeniu na Wawelu Stefan Batory poślubił Annę Jagiellonkę. Świadkami byli senatorowie i posłowie szlacheccy, po jednym z każdego województwa. [więcej]
1 maja 1576 1 maja 1576 roku w katedrze wawelskiej w Krakowie Stefan Batory i Anna Jagiellonka zostali koronowani na władców Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Ceremonii przewodniczył biskup kujawski Stanisław Karnkowski. [więcej]
1 maja 1576 Po koronacji pasowano kilku młodych ludzi na rycerzy. Potem Stefan Batory i Anna Jagiellonka przeszli do zamku, gdzie w otoczeniu panów polskich i węgierskich odbyła się uczta. Wieczorem królewska para udała się do wspólnego łoża. [więcej]
2 maja 1576 2 maja 1576 roku Stefan Batory obdarował małżonkę wartościową biżuterią. [więcej]
2 maja 1576 Dzień po koronacji Kraków wciąż tętnił życiem – turnieje, tańce i uczty trwały w najlepsze, ale dla Stefana Batorego był to czas pierwszej poważnej próby sił. Podczas gdy odbierał hołdy wierności od stanów, od razu przeszedł do konkretów, uderzając w sam fundament szlacheckich przywilejów: Pacta conventa. Ostrzegał, że te przepisy pozwalają wrogowi dyktować warunki i mogą doprowadzić do klęski całej kampanii. Senatorowie odpowiadali wykrętnie. Twierdzili, że to tylko "teoria", a w razie prawdziwej wojny na pewno się dogadają. Bronili tych zapisów jako "ostatniej podwaliny wolności". Dla nich każda zmiana w pacta conventa była niebezpiecznym krokiem w stronę władzy absolutnej. Choć król miał rację z wojskowego punktu widzenia, musiał uznać siłę "złotej wolności". Uległ oporowi posłów, wydał dyplom koronacyjny w pierwotnym brzmieniu i dokończył ceremonię, odbierając hołd od mieszczan na krakowskim rynku. [więcej]
2 maja 1576 Początki panowania, jakie zastał Stefan Batory, były niezwykle dramatyczne. Przeciwko nowemu władcy zawiązał się groźny sojusz Austrii i Rosji, planujący podział państwa między cesarza a Iwana IV. Sytuację pogarszał opór potężnego Gdańska oraz zdrada wojewody Olbrachta Łaskiego, który obsadził austriacką załogą zamek w Lanckoronie, niedaleko od stolicy. [więcej]
Maj 1576 Małżeńskie pożycie tej niedobranej pary okazało się tragicznie krótkie i stało się przedmiotem niewybrednych plotek całego dworu. Dzięki doniesieniom wścibskich dworzan, wiemy, że Stefan Batory spędził u żony zaledwie dwie lub trzy noce. Nawet osobiste wizyty Anny Jagiellonki w komnatach małżonka nie skłoniły go do czułości; król, widząc nadchodzącą żonę, po prostu dezerterował, wymykając się z własnej sypialni. [więcej]
Maj 1576 Mimo blasku koronacyjnych uroczystości, Stefan Batory nie miał złudzeń – jego panowanie zaczynało się w atmosferze nieufności i politycznego chłodu. Za fasadą hołdów kryły się palące konflikty. Posłowie litewscy, którzy w końcu dotarli do Krakowa, nie ograniczyli się do gratulacji; otwarcie kwestionowali legalność wyboru Batorego i zasypywali go pretensjami. Stronnicy Habsburgów (tzw. „cesarczycy”) nie złożyli broni, knując i szukając haków na nowego monarchę – zaczęto nawet publicznie dopytywać o rozliczenie pieniędzy, które król przywiózł ze sobą z Siedmiogrodu. [więcej]
9 maja 1576 9 maja 1576 roku Stefan Batory, aby ukrócić „samowolę butnych magnatów”, zdecydował o konieczności wystąpienia przeciwko Olbrachtowi Łaskiemu, który bezprawnie zajął zamek w Lanckoronie, planując uczynić z niego punkt oparcia dla wojsk habsburskich. [więcej]
16 maja 1576 16 maja 1576 roku Stefan Batory uczynił podkanclerzym Jana Zamoyskiego. [więcej]
Maj 1576 Choć Stefan Batory wkrótce po objęciu tronu nadał Janowi Zborowskiemu kasztelanię gnieźnieńską, ambicje rodu sięgały znacznie wyżej. Zborowscy oczekiwali dla Andrzeja urzędu Kanclerza Wielkiego Koronnego. Gdy król powierzył pieczęć Piotrowi Wolskiemu, ich dotychczasowe poparcie dla monarchy zmieniło się w poczucie głębokiej krzywdy. [więcej]
Maj 1576 Mimo koronacji Stefana Batorego w stronnictwie Habsburgów wciąż tliła się nadzieja na zmianę monarchy Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Liczono na sejm Rzeszy w Ratyzbonie, gdzie Maksymilian II Habsburg sugerował, że po uzyskaniu oficjalnego poparcia od całej Rzeszy, nie odpuści walki o polską koronę. Nuncjusz Vincenty Laureo trzeźwo ocenił sytuację: szanse cesarza na tron przepadły. Zaproponował więc dyplomacji papieskiej i wiedeńskiej „grę na zwłokę” i planowanie sukcesji. [więcej]
25 maj 1576 Stefan Batory wysłał gwardię węgierską, która po pięciodniowym oblężeniu 25 maja 1576 roku zmusiła załogę zamku w Lanckoronie do kapitulacji. Akcja ta posłużyła jako ostrzeżenie dla innych przeciwników króla. Nagrodzenie dowodzącego akcją Stanisława Górki zapoczątkowało nową regułę Batorego – lojalność i zasługi wojenne stały się pewną drogą do nadań ziemskich, a dla plebejuszy nawet do nobilitacji szlacheckiej. [więcej]
Czerwiec 1576 W czerwcu 1576 roku z inicjatywy senatu wysłano misję dyplomatyczną do cesarza Maksymiliana II, aby skłonić go do uznania faktu koronacji Stefana Batorego. Wysłannicy – Jan Krotosz i Jan Dymitr Solikowski – mieli wręczyć listy cesarzowi oraz książętom Rzeszy. [więcej]
Czerwiec 1576 Wielkie Księstwo Litewskie początkowo kontestowało wybór nowego monarchy. W czerwcu 1576 roku w Warszawie stanęła przed królem delegacja litewska, aby oficjalnie zaprotestować przeciwko elekcji dokonanej bez ich udziału. Stefan Batory przyjął ich z honorami, zręcznie uznał ich przybycie za wyraz uznania swojej władzy i natychmiast zaprzysiągł litewskie przywileje, zyskując tym samym lojalność możnych z Wielkiego Księstwa. [więcej]
Czerwiec 1576 Lider stronnictwa habsburskiego prymas Jakub Uchański próbował uniknąć spotkania ze Stefanem Batorym, udając chorobę. Odpowiedź króla, że w takim razie on wpadnie do Łowicza „na śniadanie”, podziałała na hierarchę otrzeźwiająco. W połowie czerwcu 1576 roku w Warszawie prymas ostatecznie uznał Stefana Batorego za króla, choć do końca próbował „zachować twarz”, zgłaszając zastrzeżenia co do wolności religijnej. [więcej]
Czerwiec 1576 W czerwcu 1576 roku Iwan Groźny przesłał do przebywającego w Ratyzbonie Maksymiliana II projekt podziału Rzeczypospolitej. Car zaproponował cesarzowi wspólny atak zbrojny, w wyniku którego arcyksiążę Ernest miał objąć tron polski, natomiast Litwa, Kijów i ziemie ruskie miały zostać wcielone do państwa moskiewskiego. Warunkiem Iwana IV było całkowite oddanie Inflant pod władanie Rosji. [więcej]
Czerwiec 1576 Pod koniec czerwca 1576 roku Stefan Batory powołał gwardię konną, która miała nie tylko strzec osoby władcy, ale i stanowić pierwszą linię uderzenia w nadchodzących wojnach. Dowództwo w tej formacji powierzono między innymi Janowi Zborowskiemu, co było wyraźnym sygnałem próby zjednania sobie tego wpływowego rodu. [więcej]
Lipiec 1576 Na początku lipca 1576 roku Stefan Batory w liście do papieża Grzegorza XIII zapeniał o swoim głębokim przywiązaniu do wiary. Rzym odpowiedział wymownym milczeniem. Wybór „Węgra” zburzył papieskie plany oparcia polityki wschodniej na Habsburgach, a nad Tybrem wciąż obawiano się rzekomej uległości Batorego wobec Turcji. To dyplomatyczne zamrożenie relacji budziło niepokój nawet wśród kardynałów, którzy ostrzegali, że brak aprobaty dla nowego monarchy jest błędem mogącym zaważyć na przyszłości chrześcijańskiej koalicji. [więcej]
Lipiec 1576 Na początku lipca 1576 roku Stefan Batory wyjechał z Warszawy. Pierwszy etap podróży monarchy wiódł przez Tykocin i Knyszyn – miejsca nierozerwalnie związane z ostatnimi latami życia Zygmunta Augusta. Stefan Batory liczył, że odnalezienie tam jagiellońskich kosztowności podratuje skarb królewski, wydrążony przez koszty koronacji i pierwsze reformy militarne. [więcej]
Lipiec 1576 W lipcu 1576 roku Jan Krotosz i Jan Dymitr Solikowski dotarli do Ratyzbony, gdzie zostali przyjęci przez Maksymiliana II. Poinformowali cesarza o objęciu władzy przez Stefana Batorego. Wysłannicy apelowali do monarchy, by dla dobra chrześcijaństwa i spokoju Rzeczypospolitej uznał nową elekcję, jednak cesarz – podburzany przez obecnych na miejscu Olbrachta Łaskiego i Krzysztofa Zborowskiego – grał na zwłokę i odmówił uznania nowego króla. [więcej]
Lipiec 1576 Mimo początkowo życzliwego przyjęcia przez cesarza Maksymiliana II, polscy posłowie Jan z Krotoszyna i Jan Dymitr Solikowski zostali w drodze powrotnej zatrzymani i uwięzieni w zamku Linz. Za tym skandalicznym incydentem stali przebywający na dworze cesarskim polscy emigranci, zwłaszcza Olbracht Łaski i Krzysztof Zborowski, którzy skutecznie podburzyli otoczenie cesarza przeciwko nowemu królowi. [więcej]
Sierpień 1576 W sierpniu 1576 roku w Warszawie Anna Jagiellonka próbowała zwrócić na siebie uwagę męża zasypując go wystawnymi bankietami, balami i nieustannymi rozrywkami. Stefan Batory, duchem obecny już na polach bitew i w gabinetach dyplomatów, traktował starania żony jak zbędny balast, nużące zawracanie głowy, które tylko odrywało go od spraw najwyższej wagi. [więcej]
27 sierpnia 1576 27 sierpnia 1576 roku w Toruniu Stefan Batory odebrał hołd stanów pruskich (mimo nieobecności delegatów Gdańska), potwierdzając na piśmie przywileje Prus Królewskich. [więcej]
Październik 1576 Dopiero pod koniec października 1576 roku posłowie Jan z Krotoszyna i Jan Dymitr Solikowski zostali zwolnieni z więzienia w Linzu. [więcej]
Styczeń 1578 W styczniu 1578 roku do Moskwy dotarło poselstwo Stefana Batorego, na czele którego stanęli wojewoda mazowiecki Stanisław Kryski i wojewoda miński Mikołaj Sapieha. Z powodu zbyt wygórowanych żądań Iwana IV nie zaistniały warunki do zawarcia pokoju. [więcej]
1578 W 1578 roku Stefan Batory wystąpił z inicjatywą utworzenia kolegium jezuickiego w Klużu. W tym celu zwrócił się o zgodę i wsparcie do papieża Grzegorza XIII. [więcej]
Sierpień 1578 W sierpniu 1578 roku krążyły plotki, że Stefan Batory rzekomo nie ufa żonie. Głoszono, że obawiał się, że Anna Jagiellonka mogła odziedziczyć po swej matce biegłość w przygotowywaniu zabójczych mikstur. W oczach króla królowa przestała być jedynie nudną małżonką, a stała się niebezpieczną spadkobierczynią „włoskich sztuk”, której należy unikać. [więcej]
7 października 1578 7 października 1578 roku w Tarnowie Stefan Batory odwiedził Konstantego Ostrogskiego. Pobyt ten zaowocował szeregiem przywilejów dla miasta. [więcej]
Boże Narodzenie 1578 W grudniu 1578 roku Stefan Batory zjechał do Warszawy, aby spędzić z Anną święta. Małżonkowie wspólnie jadali, spędzali noce i pokazywali się razem, co wzbudziło na dworze ogólną radość i przywróciło niemal przygasłe już nadzieje na zgodne życie pary królewskiej. [więcej]
3 lutego 1579 3 lutego 1579 roku Stefan Batory wyjechał z Warszawy. [więcej]
1 kwietnia 1579 1 kwietnia 1579 roku Stefan Batory wydał przywilej na otwarcie Akademii Wileńskiej, przekształcając wcześniej istniejące Kolegium Jezuickie w uczelnię wyższą. [więcej]
Czerwiec 1579 W czerwcu 1579 roku Stefan Batory wysłał do Moskwy posła Wacława Łopacińskiego, który zawiózł Iwanowi IV akt oficjalnego wypowiedzenia wojny. [więcej]
Czerwiec 1579 W czerwcu 1579 roku Stefan Batory wysłał do generała zakonu jezuitów Everarda Mercuriana oficjalne pismo z prośbą o wyznaczenie zakonników do misji w Siedmiogrodzie. [więcej]
Lipiec 1579 W lipcu 1579 roku dwudziestokilkutysięczna armia zgromadziła się w Świrze - miejscowości położonej na północny wschód od Wilna. Tu Stefan Batory zaproponował marsz na Połock. [więcej]
Sierpień 1579 W sierpniu 1579 roku Stefan Batory polecił Konstantemu Ostrogskiemu zorganizować wyprawę zbrojną na Czernihów. [więcej]
30 sierpnia 1579 30 sierpnia 1579 roku Stefan Batory zdobył Połock. [więcej]
Wrzesień 1579 Pod koniec września 1579 roku wojska Stefana Batorego zdobyły Sokół. [więcej]
Zima 1579 / 80 Gdy zimą 1579/80 Stefan Batory na krótko zawitał do Warszawy, Anna Jagiellonka powitała go z niemaskowanym głębokim smutkiem, który zastąpił dawną energię i próby przypodobania się mężowi. Wykorzystując ten krótki postój króla między wyprawami wojennymi, królowa doprowadziła do szczerej i bolesnej rozmowy. Zamiast walczyć o uczucie, którego już nie było, Anna skupiła się na swoim bezpieczeństwie – wymogła na królu uroczyste oświadczenie, że ten nigdy nie podejmie kroków w celu unieważnienia ich małżeństwa. [więcej]
1580 W 1580 roku Stefan Batory i Iwan Groźny nie mogli dojść do porozumienia w kwestii, kto do kogo i w jakiej kolejności winien wysłać „wielkie poselstwo" w celu wynegocjowania porozumienia pokojowego. [więcej]
14 czerwca 1580 W czerwcu 1580 roku Stefan Batory poinformował Iwana IV, że począwszy od 14 czerwca czekać będzie 5 tygodni na posłów moskiewskich, później wznowi działania wojenne. [więcej]
Lipiec 1580 W lipcu 1580 roku Stefan Batory skoncentrował wojsko w Czaśnikach nad Ułą. [więcej]
Sierpień 1580 W sierpniu 1580 roku w obozie, gdzie przebywał Stefan Batory, stawili się posłowie Iwana IV książę Iwan Sicki-Jarosławski i Roman Piwow. Rosjanie zaproponowali zrzeczenie się przez cara praw do Połocka, Kurlandii oraz 24 twierdz w Inflantach. Apetyty Batorego były jednak znacznie większe. [więcej]
5 września 1580 5 września 1580 roku wojska Stefana Batorego zdobyły Wielkie Łuki. [więcej]
12 maja 1581 12 maja 1581 roku w Wilnie Stefan Batory wydał dokument fundacyjny powołujący do życia Większe Kolegium Jezuickie w Klużu (Academia Claudiopolitana Societatis Jesu).
Sierpień 1581 W sierpniu 1581 roku w Wilnie Stefan Batory spotkał się z wysłannikiem papieża Grzegorza XIII. [więcej]
24 sierpnia 1581 24 sierpnia 1581 roku Stefan Batory rozpoczął oblężenie Pskowa. [więcej]
Październik 1581 W październiku 1581 roku pod Pskowem pojawił się papieski legat Antonio Possevino, który przywiózł pokojowe propozycje Iwana IV. [więcej]
Styczeń 1582 W styczniu 1582 roku mało brakło, aby doszło do zerwania negocjacji. Spór powstał w kwestii tytulatury obydwu władców. Kolejnym powodem chęci odstąpienia od stołu rokowań stał się zamiar Rosjan włączenia do tekstu traktatu stwierdzenia o ustąpieniu Stefanowi Batoremu przez cara Inflant i Kurlandii. Wówczas papieski wysłannik Antonio Possevino zdenerwował się, wyrwał dokument z rąk posłów moskiewskich, wyrzucił go za drzwi, a księcia Dymitra Jeleckiego chwycił za kołnierz i przewrócił na ziemię, obrywając mu przy tym kilka guzików. Na koniec dodał:

- Wynoście się stąd! Nie chcę z wami więcej rozmawiać! [więcej]
15 stycznia 1582 15 stycznia 1582 roku W Jamie Zapolskim podpisano dziesięcioletni rozejm kończący wojnę. Rzeczpospolita odzyskała Inflanty i Połock. [więcej]
Lato 1582 Latem 1582 roku w Moskwie pojawił się wysłannik Stefana Batorego książę Zbaraski, aby odebrać zaprzysiężenie traktatu rozejmowego. Poseł zażądał od Iwana IV również przyrzeczenia powstrzymania się od walk o Estonię. [więcej]
Luty 1585 W lutym 1585 roku w Warszawie Stefan Batory zatwierdził utworzony przez Konstantego Ostrogskiego stały fundusz, który miał wspierać istnienie Akademii w Ostrogu. [więcej]
Wiosna 1586 Wiosną 1586 roku w Grodnie Stefan Batory gościł Henryka XI Legnickiego. Król zabrał nawet księcia na polowanie i wyznaczył mu zawrotną pensję 300 złotych tygodniowo. [więcej]

Szukaj:

Zapisz się na bezpłatny newsletter:

Poprzednik:

Anna Jagiellonka

Żony i potomstwo:

Żoną Stefana Batorego została 1 maja 1576 roku Anna Jagiellonka. Para nie doczekała się potomstwa.

Następca:

Zygmunt III Waza

Copyright © 2006-2026 www.zamki.name. Wszystkie prawa zastrzeżone.

106

Nasz serwis, podobnie jak inne warownie w sieci, używa ciasteczek w celach statystycznych oraz aby serwować Ci reklamy (Google AdSense) dopasowane do Twoich zainteresowań. Dzięki temu możemy dbać o renowację naszych treści. Więcej informacji znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.
Akceptuję. Nie pokazuj więcej