Bolesław III Krzywousty

Dynastia:Piastów

Urodzony:20 sierpnia 1086 roku
w Płocku

Zmarł:28 października 1138 roku
w Sochaczewie

1093 W 1093 roku Bolesław Krzywousty, mając siedem lub osiem lat, uczestniczył w swojej pierwszej wyprawie zbrojnej. Wspólnie z wojewodą Sieciechem wyruszyli na Morawy w odwecie za wcześniejszy najazd Brzetysława II. [więcej]

1093 W 1093 roku Bolesław Krzywousty otrzymał od ojca we władanie Kłodzko. [więcej]

1097 W 1097 roku Bolesław Krzywousty otrzymał z rąk ojca we władanie połowę kraju z Wrocławiem, Krakowem i Sandomierzem. Drugą połowę otrzymał jego przyrodni brat Zbigniew. [więcej]

1099 - 1100 W 1099 lub 1100 roku Bolesław Krzywousty sprzymierzył się ze Zbigniewem przeciwko ojcu i Sieciechowi. W wyniku konfliktu zbrojnego obaj bracia doprowadzili do wygnania palatyna. [więcej]

Boże Narodzenie 1099 W 1099 roku, w czasie Świąt Bożego Narodzenia, został miecznikiem Brzetysława II, czyli czeskim dygnitarzem. [więcej]

1100 - 1101 Między 1100 a 1101 rokiem Bolesław Krzywousty stoczył zwycięską bitwę z Pomorzanami w okolicach Santoka. Niedługo potem rozgromił Połowców, którzy przekroczyli Wisłę w celu grabieży. [więcej]

15 VIII 1101 15 VIII 1101 roku Bolesław Krzywousty został pasowany na rycerza.

1102 W 1102 roku Bolesław Krzywousty zawarł przymierze ze Świętopełkiem kijowskim.

1102 W 1102 roku Bolesław Krzywousty po śmierci ojca przejął we władanie Śląsk, Małopolskę i Ziemię Sandomierską. Zaraz po pogrzebie ojca wyruszył na północ na wyprawę do Białogrodu na Pomorzu. Zdobył miasto szturmem i dobrze zaopatrzony w łupy wrócił do Wrocławia.

1103 W 1103 roku, za namową Zbigniewa oraz w związku z niezapłaconym trybutem, na Śląsk najechał czeski książę Borzywoj II. Bolesław Krzywousty, aby przyhamować zapędy nieprzyjaciół, zapłacił część pieniędzy Czechom, a sam, aby zrekompensować sobie ubytek w skarbcu, udał się na łupieską wyprawę aż pod Kołobrzeg. Sukces tej wyprawy spowodował, że Bolesław był częstym gościem na Pomorzu. W trakcie jednej z wypraw udało mu się uwolnić Świętopełka - więzionego pomorskiego księcia. [więcej]

1103 Pomorskie podboje nie wzbudzały entuzjazmu Zbigniewa, co skutkowało narastającą niechęcią pomiędzy nimi. [więcej]

1104 W 1104 roku Bolesław Krzywousty zawarł przymierze z królem Węgier Kolomanem.

1105 W 1105 roku Bolesław Krzywousty wspomógł zbrojnie morawskiego księcia Świętopełka w nieudanym buncie przeciwko Borzywojowi II. [więcej]

1105 W 1105 roku Bolesław Krzywousty zawarł z bratem porozumienie, na mocy którego obaj zobowiązali się, że żaden z nich bez wiedzy drugiego nie będzie wchodził w żadne militarne układy z państwami ościennymi oraz, że wzajemnie będą sobie pomagać zbrojnie w potrzebie. Niebawem jednak został wciągnięty w zasadzkę. Zbigniew ogłosił koncentrację wojsk na pograniczu z Pomorzem. Bolesław respektując rozkazy brata przybył, lecz zamiast przyłączyć się do uczty, wybrał się ze swoją drużyną na polowanie. Tam Bolesław został napadnięty przez przeważające siły Pomorzan. Chcąc przeżyć - ratował się ucieczką. Intryga brata była ewidentna. [więcej]

1106 Pod koniec 1106 roku Bolesław Krzywousty, przy pomocy wojsk ruskich szwagra Jarosława Wołyńskiego i węgierskich, uderzył na Zbigniewa. Zdobył Kalisz, Gniezno, Łęczycę i przekroczył Wisłę. Tam spotkał się z wojskami brata, lecz ten nieoczekiwanie się poddał. Podpisany pokój czynił Zbigniewa wasalem Bolesława i księciem Mazowsza. [więcej]

1107 W 1107 roku Bolesław Krzywousty podpisał z Kolomanem porozumienie gwarantujące wzajemną pomoc w przypadku agresji cesarza Henryka V. [więcej]

1107 Pod koniec 1107 roku Bolesław Krzywousty zorganizował wyprawę wojenną na Pomorze. Po pięciu tygodniach walk wcielił tę krainę do Polski. Wezwanie Bolesława zignorował Zbigniew. [więcej]

1107 W 1107 roku Bolesław Krzywousty wypędził Zbigniewa z kraju. [więcej]

1108 Na początku 1108 roku Bolesław Krzywousty podążył na wyprawę łupieską do Prus. W tym czasie Pomorzanie w odwecie znaleźli się na polskich ziemiach w okolicach Spycimierza. Polski książę, dowiedziawszy się o tym, ruszył na Pomorze. Tu, po zdobyciu Czarnkowa nad Notecią, zmusił do poddaństwa pomorskiego księcia. [więcej]

1108 W 1108 roku Bolesław Krzywousty próbował, pod nieobecność Świętopełka, posadzić na czeskim tronie Borzywoja II. Plan się nie powiódł, ale mocno przyczynił do triumfu węgierskiego Kolomana w wojnie z Henrykiem V. Ten epizod stał się głównym powodem najazdu cesarza na polskie ziemie. [więcej]

1109 W 1109 roku, wiedząc że Henryk V ma zamiar najechać Polskę, Bolesław Krzywousty spustoszył wcześniej Pomorze, by udaremnić atak z ich strony.

1109 W 1109 roku Bolesław Krzywousty wziął czynny udział w wojnie z Henrykiem V. [więcej]

1109 W 1109 roku Bolesław Krzywousty, po zakończeniu działań wojennych z cesarstwem, udał się do Pragi w celu osadzenia na czeskim tronie swego sprzymierzeńca Borzywoja II. [więcej]

1109 Pod koniec 1109 ponownie wybrał się na karną ekspedycję na Pomorze i osadził w Nakle swojego wasala Świętopełka Pomorskiego. [więcej]

1109-1110 Powróciwszy z pomorskiej wyprawy, zimą 1109/1110 roku, Bolesław Krzywousty pozostał w Głogowie w związku z pustoszeniem śląskich ziem przez Zbigniewa i Czechów. [więcej]

1110 Od początku 1110 roku Bolesław Krzywousty czynił przygotowania do wyprawy zbrojnej do Czech. Powody były dwa. Pierwszy to taki, że w Czechach rządził Władysław I, a nie jego druh Borzywoj II, lub przebywający w Polsce Sobiesław I. Drugą przyczyną było to, że nowy czeski władca dał gościnę Zbigniewowi. We wrześniu Bolesław przeprawił się przez Sudety, wkroczył na czeską ziemię i szybkim marszem ruszył w kierunku Pragi. Naprzeciwko niego wyjechał Władysław I, lecz bitwy unikał. Wymiana posłów nie przyniosła porozumienia. Zużyte zapasy żywności i zniszczone przez Czechów mosty na rzekach oraz brak chęci do walki starszyzny rycerskiej spowodowały odwrót polskiej armii. 7 października polskie straże jednak natknęły się na czeską armię stojącą na ich drodze. [więcej]

8 październik 1110 8 października 1110 roku, w lesie nad rzeką Trutiną, doszło do bitwy, w której Polacy odnieśli wspaniałe zwycięstwo. Jak się potem okazało, jedynym sukcesem wyprawy było to, że Władysław I został pokonany na własnej ziemi i w miejscu, które sam wyznaczył, ale przecież założonych celów nie udało się osiągnąć.

1110 W grudniu 1110 roku, dla wyrównania strat kampanii w Czechach, Bolesław Krzywousty wyruszył na wyprawę łupieską do Prus. [więcej]

1111 Na początku 1111 roku doszło z południowymi sąsiadami do rokowań pokojowych, na mocy których Sobiesław I powrócił do ojczyzny i otrzymał okręg Żatca, a Bolesław Krzywousty obiecał pogodzić się z bratem. [więcej]

1112 Na początku 1112 roku do Bolesława Krzywoustego dotarli posłowie wysłani przez Zbigniewa. W przywiezionym przez nich liście były prośby o przebaczenie oraz o kawałek ojcowizny, na której mógłby osiąść i wiernie służyć ojczyźnie. Bolesław zgodził się na powrót brata i zaproponował mu Sieradz jako miejsce pobytu.

Powrót Zbigniewa z banicji nastąpił wkrótce, lecz zachowanie i pycha, jaka emanowała z jego twarzy podczas spotkania z bratem, skłoniły tego drugiego do wydania rozkazu oślepienia go. Wyrok polskiego księcia, wydany bez przesłuchań i bez sądu, został mocno potępiony przez ówczesny lud. Na jego głowę spadła arcybiskupia klątwa.

Sam Bolesław okaleczenie brata bardzo źle przeżył. Kilkadziesiąt dni zajęła mu pokuta. Swój zbyt pochopny czyn próbował wynagrodzić rodzinie Zbigniewa bogato ją uposażając. Po pewnym czasie spotkał się z poszkodowanym i się z nim pojednał.

W tym czasie Świętopełk Pomorski, w związku z klątwą nałożoną na swego zwierzchnika, zaprzestał płacenia trybutu i nie wpuszczał Polaków do swych grodów. Bolesław postanowił go ukarać, ale na książęce wezwanie przybyła tylko garstka najwierniejszych rycerzy. Honor nie pozwalał wycofać się, więc ruszyli pod Nakło. Na miejscu zameldowali się na początku grudnia, w dniu św. Mikołaja. Oblegali gród do Bożego Narodzenia, po czym złupili okolicę i wrócili. Podczas wyprawy Bolesław został ranny celnie wymierzoną strzałą.

W kraju czuć było efekty nałożonej nań klątwy. Bolesław próbował szukać sprzymierzeńców wśród dawnych przyjaciół poza granicami kraju, ale większość z nich, zajęta swoimi problemami, nie wyraziła chęci niesienia pomocy. Rozsądek podpowiadał mu, że jedynym sposobem uniknięcia zamachu stanu w kraju jest poddanie się pokucie nałożonej przez Kościół. Z tego powodu odbył szereg pielgrzymek. Na Węgrzech udał się do grobu świętego Idziego w Somogyvar i do grobu świętego Stefana w Szekesfehervar. W Polsce odbył bosą pielgrzymkę go grobu świętego Wojciecha. Aby otrzymać całkowite przebaczenie Kościoła, musiał także, w ramach naprawy szkód moralnych, opróżnić swój skarbiec. [więcej]

Wielkanoc 1113 W Wielkanoc 1113 roku, na zjeździe możnych świeckich i kościelnych, zorganizowanym w Gnieźnie, oficjalnie została zdjęta klątwa z Bolesława Krzywoustego. [więcej]

1113 Latem Bolesław Krzywousty wyruszył na Pomorze załatwić to, czego nie udało mu się wykonać poprzednim razem. Po ośmiu dniach poddał się Wyszogród, a następnie Nakło. Świętopełk Pomorski został wygnany. [więcej]

1114 W 1114 roku Bolesław Krzywousty i Sobiesław I podążyli w kierunku południowej granicy Polski i podjęli próbę zdobycia Kłodzka. Gród został zdobyty, złupiony, a następnie całkowicie spalony. [więcej]

1115 Demonstracja siły z 1114 roku skłoniła Władysława I do negocjacji. W 1115 roku Bolesław wystąpił w roli mediatora. Porozumienie trzech czeskich książąt i jednego polskiego zagwarantowało Sobiesławowi I na własność okręg Hradca, co skutecznie odcięło czeskie najazdy łupieskie na Śląsk, a tym samym zapewniło długi pokój z Czechami. [więcej]

1116 Kolejnym etapem podbojów Bolesława Krzywoustego, zaplanowanym na rok 1116, stało się Pomorze Wschodnie. Jego łupem padły wtedy prawdopodobnie Słupsk i Gdańsk. Jeszcze w tym samym roku utracił te ziemie po porażce poniesionej w bitwie z połączonymi siłami Pomorza i Wołodara przemyskiego. [więcej]

1117 W 1117 roku polski władca zmagał się w kraju z buntem Skarbimira i Awdańców. Konflikt zrodził się na bazie odmiennej polityki wschodniej i doprowadził do oślepienia palatyna. [więcej]

1117 W 1117 roku, dzięki interwencji Piotra Własta w Przemyślu, Wołodar przemyski znalazł się w więzieniu. Aby odzyskać wolność, mocno zasilił skarbiec Bolesława Krzywoustego. Podpisano wówczas porozumienie, które na długi czas zapewniło pokój na wschodniej granicy. [więcej]

1119 W 1119 roku Bolesław Krzywousty definitywnie pokonał i wcielił do swojego państwa Pomorze Wschodnie. [więcej]

1120 W 1120 roku najechali i złupili Polskę Rusini Włodzimierza Monomacha i Połowcy. Bolesław nie pozostał dłużny i złupił ruskie ziemie aż po Czerwień. [więcej]

1121-1122 Na przełomie 1121 i 1122 roku Bolesław Krzywousty wyruszył na podbój Pomorza Zachodniego. Spustoszył Starogard. Wygrał wielką bitwę pod Niekładzem. Po trzydniowym oblężeniu zdobył Szczecin. W tym samym czasie na Pomorze najechał saski książę Lotar III, z którym polski książę musiał się spotkać, bo nie miał innego wyjścia. Stanął przed dylematem. Miał do wyboru albo walkę z Niemcami albo negocjowanie jakiegoś układu. Bolesław wybrał drugi wariant, ponieważ ten pierwszy mógł przynieść korzyść tylko i wyłącznie Świętopełkowi pomorskiemu. Na mocy podpisanego porozumienia Pomorze na wschód od Odry przechodziło pod polskie panowanie, ale w zamian Bolesław musiał płacić Sasom trybut. Władzę na Pomorzu Zachodnim objął syn Świętopełka pomorskiego Warcisław I, który stał się lennikiem polskiego księcia. [więcej]

1123 W 1123 roku Bolesław Krzywousty zorganizował przeciwko Włodzimierzowi Monomachowi koalicję, mającą na celu przywrócenie na tron wołyński księcia Jarosława. W skład wojsk sprzymierzonych weszły armie Bolesława, czeskiego Władysława I, węgierskiego Stefana II, przemyskiego Wołodara i Wasylki z Trembowli. Ta potężna militarna siła podeszła pod Włodzimierz Wołyński i rozpoczęła oblężenie. Niestety, wkrótce pod murami grodu rozeszła się nowina, że kniaź Jarosław nie żyje. Przywódcy koalicji w złych nastrojach rozjechali się do swych krain. Sprawcą mordu wołyńskiego Jarosława był prawdopodobnie ród Awdańców, sprzysiężony z Włodzimierzem Monomachem i nieprzyjazny Bolesławowi Krzywoustemu. Polski książę został politycznie skompromitowany. [więcej]

1123-1124 Pomiędzy 1123-1124 rokiem Bolesław Krzywousty oddał rękę swojej córki kniaziowi muromskiemu Wszewołodowi Dawidowiczowi. [więcej]

1124 W 1124 roku Bolesławowi Krzywoustemu udało się wreszcie ściągnąć do Polski i wysłać na Pomorze misjonarza Ottona z Bambergu. Jego misja zakończyła się chrztem całego Pomorza oraz wybudowaniem wielu świątyń, czyli pełnym sukcesem. [więcej]

1124 W 1124 roku polskie ziemie złupił syn wołodara przemyskiego - Wołodymirko, który dotarł do grodu Biecz. Bolesław III w odwecie wyczyścił ziemie wokół Przemyśla, a następnie stoczył z agresywnym sąsiadem zwycięską bitwę pod Wilichowem. [więcej]

1125 W lutym 1125 roku do Gniezna zawitał Otto z Bambergu, który wracał z Pomorza po wykonaniu swej misji. [więcej]

1126 W 1126 roku na Polskę nieoczekiwanie najechał węgierski król Stefan II. Bolesław odwetową wyprawę przygotował na rok następny.

1127 Latem 1127 roku na Polskę najechał Warcisław I pomorski i zdobył Płock. [więcej]

1128 Zbrojna wyprawa na Pomorze odbyła się w 1128 roku i zakończyła podpisaniem w Gnieźnie pokojowego porozumienia, na mocy którego Warcisław I dalej pozostawał lennikiem polskiego księcia. [więcej]

1129 W 1129 roku Bolesław Krzywousty sprzymierzył się z królem duńskim Mikołajem I przeciwko ponownie zbuntowanemu Warcisławowi I oraz przebywającemu na Pomorzu kandydatowi do duńskiego tronu, posiadającemu poparcie Lotara III, Kanutowi Lavardowi. Bolesław i Mikołaj wspólnie zdobyli Uznoim, dzięki czemu Warcisław I ponownie stał się lennikiem polskiego księcia. [więcej]

22 lipiec 1132 W 1132 roku Bolesław Krzywousty próbował posadzić na węgierskim tronie ruskiego księcia Borysa, syna Eufemii Ruskiej przegnanej z Węgier przez Kolomana. Aby tego dokonać, wyprawił się za Karpaty i 22 lipca 1132 roku, wspomagany wojskami Jaropełka II, stoczył przegraną bitwę nad rzeką Sajo. Przeciwnikiem wojsk polsko-ruskich była koalicja węgierskiego króla Beli II i margrabiego Austrii Leopolda III. W tym czasie na polską krainę najechał i mocno ją spustoszył dawny przyjaciel Bolesława Sobiesław I. Polski książę po węgierskiej klęsce wyciszył się znacznie i osiadł w Płocku. Przez następne lata Polska była targana najazdami Czechów i Węgrów. Na Pomorzu też nie było spokojnie. [więcej]

19 czerwiec 1134 W 1134 roku Bolesław Krzywousty przyjął niemieckich posłów, przybywających z żądaniem stawienia się polskiego władcy na cesarski sąd do Niemiec. Polski książę, nie chcąc psuć sobie nastroju, wysłał swego pełnomocnika, głogowskiego kasztelana Henryka, który 19 czerwca 1134 roku reprezentował polskie interesy w Bambergu. [więcej]

15 sierpień 1135 Bolesław Krzywousty, aby na drodze dyplomacji doprowadzić do pokoju, w sierpniu 1135 roku po raz pierwszy w życiu zareagował na wezwanie cesarza i spotkał się z nim na niemieckiej ziemi. Rokowania w Merseburgu zakończyły się 15 sierpnia przyznaniem Bolesławowi Pomorza i Śląska za cenę złożenia hołdu Lotarowi III oraz zapłacenia zaległego trybutu za Pomorze. Pokój z Węgrami został osiągnięty w ten sposób, że polski książę złożył obietnicę zaprzestania popierania Borysa. Bolesław - kiedyś wytrwały żołnierz - teraz skupił się na utrzymywaniu dobrych stosunków z sąsiadami. [więcej]

Sierpień 1135 Po merseburskim hołdzie Bolesław Krzywousty udał się z pielgrzymką do grobu biskupa Godarda z Hildesheim. [więcej]

20 maj 1137 20 maja 1137 roku, w Kłodzku, Bolesław Krzywousty spotkał się z Sobiesławem I i zawarł z nim pakt przymierza.

1138 W 1138 roku Bolesław Krzywousty spisał swój sławny testament.

Bolesław III Krzywousty(1107-1138)

Bolesław III Krzywousty
(1107-1138)