Świętopełk II Wielki

Dynastia:Sobiesławiców

Rodzice:Mściwój I Gdański
i Swinisława

Urodzony:przed 1195 rokiem

Zmarł:11 stycznia 1266 roku

1215 - 1219 Pomiędzy 1215 i 1219 rokiem Świętopełk II ożenił się z Eufrozyną. [więcej]

1217 W 1217 roku Świętopełk II uznał zwierzchnictwo krakowskiego princepsa Leszka Białego. [więcej]

1220 Po śmierci Mściwoja I Gdańskiego w 1220 roku, spuściznę po nim przejęli jego synowie. Świętopełk II otrzymał Gdańsk, a Warcisław Gniew. W myśl testamentu zmarłego Świętopełk II miał otoczyć opieką młodszego brata Sambora II. [więcej]

1223 W 1223 roku Świętopełk II wraz z bratem Warcisławem wzięli udział w wyprawie przeciwko Prusom, zorganizowanej przez Konrada Mazowieckiego i Leszka Białego. [więcej]

1224 W 1224 roku przyszedł na świat pierworodny syn Świętopełka II Mściwoj II. [więcej]

1233 / 1234 Na przełomie grudnia 1233 i stycznia 1234 roku na dzielnicę Świętopełka II spadł łupieski najazd Prusów z Warmii. Gdański książę winą za tę niespodziewaną agresję obarczył Sambora II. [więcej]

Jesień 1223 Jesienią 1223 roku po zakończeniu wyprawy pruskiej Świętopełk II wsparł zbrojnie szwagra Władysława Odonica, walczącego ze swym stryjem Władysławem III Laskonogim. Podczas ekspedycji temu ostatniemu odebrano Ujście i Nakło. [więcej]

Październik 1226 Jesienią 1226 roku, kiedy Świętopełk II zajęty był przejmowaniem Słupska, na Pomorze Gdańskie spadł łupieski najazd pruski, który zrujnował to terytorium najprawdopodobniej z inicjatywy Władysława III Laskonogiego i Konrada Mazowieckiego. [więcej]

1226 W 1226 roku Świętopełk II nie zapłacił trybutu Leszkowi Białemu. [więcej]

1227 Na początku 1227 roku Świętopełk II oficjalnie zrzucił zwierzchność Leszka Białego i ogłosił się księciem Pomorza Gdańskiego. [więcej]

1227 Na początku 1227 roku Świętopełk II przekazał gdańskim dominikanom kościół św. Mikołaja. Niedługo potem gdański władca wyłożył pieniądze na budowę kościoła św. Katarzyny. [więcej]

Listopad 1227 W listopadzie 1227 roku Świętopełk II brał udział w zjeździe wpływowych postaci zwołanym do Gąsawy. Zamordowany został tam Leszek Biały a jednym z podejrzanych był Świętopełk II Wielki. [więcej]

17 czerwiec 1231 Świętopełk II z pomocą gdańskich dominikanów wystosował do papieża prośbę o wzięcie go wraz z synem Mściwojem II pod opiekę św. Piotra. Aby zadośćuczynić życzeniu księcia, Grzegorz IX wystawił stosowny dokument zaopatrzony datą 17 czerwca 1231 roku. [więcej]

1232 W 1232 roku Świętopełk II wydał biskupowi kujawskiemu Michałowi zgodę, na przekazanie krzyżakom dziesięciny pobranej ze wsi Orłowo w pobliżu Inowrocławia. [więcej]

1233 W 1233 roku Świętopełk II przekazał swoim młodszym braciom Samborowi II i Raciborowi ziemie nadane im z woli ojca. [więcej]

1233 Świętopełk II, przekazując swym braciom przynależne im terytoria, starał się nie stracić kontroli nad nimi. Większość urzędów obsadzona była ludźmi księcia gdańskiego. W stołecznym dla Sambora II Lubiszewie kasztelanem był niejaki Warcz, który regularnie zasilał Świętopełka II informacjami o poczynaniach brata. [więcej]

1233-1236 Pomiędzy 1233 i 1236 rokiem Świętopełk II ożenił się z Ermengardą, córką Henryka I Czarnego ze Szwerynu. [więcej]

1234 W 1234 roku Pomorze Gdańskie zalał odwetowy najazd Prusów, którzy przekroczyli granice z rejonów Warmii. Świętopełk II Wielki winą za to uderzenie po części obarczył Sambora II. [więcej]

1234 Prawdopodobnie już w 1234 roku do uszu Świętopełka II dochodziły przekazy lubiszewskiego kasztelana Warcza. Wykreowany przez niego obraz Sambora II mocno odbiegał od oczekiwanego. Lubiszewski książę oskarżany był o próby drastycznego usunięcia z tronu Świętopełka II. [więcej]

1234 Zepsute relacje pomiędzy Świętopełkiem II Wielkim i Samborem II próbował naprawić mistrz krajowy zakonu krzyżackiego Herman Balk. [więcej]

1234 / 1235 Na przełomie 1234 i 1235 roku Świętopełk II przebywał w Nakle, będąc gościem Władysława Odonica. [więcej]

Styczeń 1235 Prawdopodobnie na początku 1235 roku Świętopełk II wziął udział w wyprawie zbrojnej piastowskich książąt i Krzyżaków do Prus, zakończonej wspaniałym zwycięstwem w bitwie nad rzeką Dzierzgonią. [więcej]

1235-1236 Naprężenie w relacjach Świętopełka II i Sambora II wcale nie wygasło. Gdańskiego księcia szczególnie drażniło to, że jego młodszy brat częściej pojawiał się w towarzystwie Krzyżaków niż jego otoczeniu. [więcej]

1236-1240 Pomiędzy 1236 i 1240 rokiem Świętopełk II Gdański wszedł w posiadanie Ziemi Sławieńskiej. [więcej]

15 czerwiec 1236 W czerwcu 1236 roku Świętopełk II Gdański mocno się rozchorował. Jego stan był na tyle poważny, że na 15 czerwca 1236 roku przywołał do Gdańska młodszych braci, oświadczając im, że jego wolą jest, aby schedę po nim odziedziczył jego najstarszy syn Mściwoj II, a to by było złamaniem reguły senioratu oznaczającej, że po jego (władcy) śmierci rządy przejmuje najstarszy męski przedstawiciel rodu, czyli w przypadku Sobiesławiców właśnie Sambor II. [więcej]

1236 Sambor II po czerwcowym zjeździe poczuł się na tyle źle, że zaczął podejmować działania, zmierzające przynajmniej do uwolnienia spod senioralnej władzy Świętopełka II, a być może nawet do przejęcia władzy na całym Pomorzu, należącym do Sobiesławiców. Książę gdański, aby wyhamować działania brata, uderzył zbrojnie na gród w Gorzędzieju, który niedawno siłami Sambora II i Krzyżaków rozpoczęto umacniać, być może przygotowując się do wojny. Akcja Świętopełka II Wielkiego okazała się skuteczna. Sambor II został pojmany, a potem za cenę skazania na banicję uwolniony. [więcej]

1236 W 1236 roku odczuwający zagrożenie ze strony Sambora II i szukający sprzymierzeńców Świętopełk II Wielki wszedł w sojusze z niektórymi plemionami pruskimi. [więcej]

16 kwiecień 1237 16 kwietnia 1237 roku Świętopełk II Wielki przebywał w Inowrocławiu na zjeździe możnych, będąc gościem Kazimierza I Kujawskiego. Jednym z zadań zjazdu było zażegnanie sporu Świętopełka II z biskupem włocławskim Michałem. [więcej]

26 grudzień 1237 26 grudnia 1237 roku Świętopełk II Gdański nadał arcybiskupowi gnieźnieńskiemu Pełce wsie Kruszewo, Mochle i Orle. [więcej]

Luty 1238 W lutym 1238 roku Świętopełk II Gdański nadał Krzyżakom przywilej, na mocy którego zobowiązał się nie pobierać żadnych opłat celnych od krzyżowców, podążających na pomoc zakonowi w Prusach. [więcej]

Wiosna 1238 Wiosną 1238 roku zajęty prawdopodobnie działaniami na Ziemi Sławieńskiej Świętopełk II Gdański został zaatakowany przez braci: Sambora II i Racibora. Umiejętnie przeprowadzona akcja zbrojna księcia gdańskiego doprowadziła do ucieczki na Kujawy tego drugiego oraz pojmania i uwięzienia tego pierwszego. [więcej]

1238 W pierwszej połowie 1238 roku Świętopełk II Gdański został zaatakowany przez Kazimierza I Kujawskiego, który wykorzystując kłopoty księcia gdańskiego zajął kasztelanię bydgoską. [więcej]

11 czerwiec 1238 11 czerwca 1238 roku Świętopełk II Gdański zawarł z Krzyżakami porozumienie, w myśl którego między innymi zobowiązał się do niewchodzenia w sojusz z władcami pruskimi. [więcej]

29 czerwiec 1238 29 czerwca 1238 roku w Pyszkowie doszło do spotkania wysłanników Świętopełka II Gdańskiego i Zakonu Krzyżackiego. [więcej]

Sierpień 1238 W sierpniu 1238 roku Świętopełk II Gdański zorganizował potężną wyprawę łupieską na Kujawy. Była to ekspedycja odwetowa, skierowana przeciwko biskupowi włocławskiemu Michałowi oraz Kazimierzowi I Kujawskiemu. Niedługo potem biskup nałożył na Świętopełka II klątwę. [więcej]

Jesień 1238 Być może już jesienią 1238 roku, dzięki wstawiennictwu ich siostry Witosławy, przeoryszy norbertanek żukowskich, Świętopełk II Gdański okazując łaskę pozwolił Raciborowi powrócić do swej dzielnicy. [więcej]

30 listopad 1238 30 listopada 1238 roku odbył się sąd. Rozpatrywano na nim skargę biskupów kujawskiego i płockiego, przedstawicieli klasztoru strzeleńskiego i dominikanów gdańskich na szkody, wyrządzone im przez Świętopełka II Gdańskiego między innymi podczas łupieskiego najazdu na Kujawy, który miał miejsce w sierpniu 1238 roku. Zawarta tam ugoda zakończyła konflikt z biskupem włocławskim Michałem, który zobowiązał się do zdjęcia klątwy rzuconej wcześniej na księcia gdańskiego. [więcej]

Wielkanoc 1239 W Wielki Piątek 1239 roku Świętopełk II Gdański uwolnił swoich młodszych braci. Dwa tygodnie później zorganizował dla gdańskiej publiki wyjątkowe widowisko. Darowując wolność Samborowi II zobowiązał go do złożenia na oczach mieszkańców i gości Gdańska przeprosin oraz uroczystej przysięgi wierności. [więcej]

Czerwiec 1239 W 1239 roku, po śmierci Władysława Odonica, Świętopełk II Gdański zajął Nakło. [więcej]

15 listopad 1239 15 listopada 1239 roku Świętopełk II Wielki gościł w Gdańsku papieskiego legata Wilhelma z Modeny. Do tego dnia pomorski monarcha nie spłacił jeszcze do końca nałożonych na niego ugodą z 30 listopada 1238 roku sankcji. [więcej]

1240 Około 1240 roku Świętopełk II Gdański wydał swą córkę Eufemię za Jaromara II Rugijskiego. [więcej]

1240 W 1240 roku Świętopełk II Gdański, aby rozruszać wymianę handlową na Pomorzu, nadał kupcom lubeckim przywileje. [więcej]

18 wrzesień 1241 18 września 1241 roku koło Solca Kujawskiego Świętopełk II Gdański brał udział w zjeździe, zwołanym przez nowego princepsa Konrada I Mazowieckiego. [więcej]

3-4 grudzień 1242 Na początku grudnia 1242 roku wojska Kazimierza I Kujawskiego i Krzyżaków zajęły Wyszogród i Sartowice. Świętopełk II Gdański został kompletnie zaskoczony. [więcej]

9 grudzień 1242 Od 9 grudnia 1242 roku część wojsk Świętopełka II Gdańskiego oblegała Sartowice, lecz w połowie stycznia następnego roku wycofała się, aby wspomóc obrońców Nakła. [więcej]

Styczeń 1243 Przeciągające się oblężenie Sartowic zniechęciło Świętopełka II Gdańskiego, aby powetować sobie straty, zdecydował się więc na spustoszenie Ziemi Chełmińskiej. Natknął się tam na armię Dietricha von Bernheim, z którym stoczył przegraną bitwę. [więcej]

Styczeń 1243 W styczniu 1243 roku Świętopełk II Wielki utracił na rzecz Przemysła I Nakło. [więcej]

Wiosna 1243 W lutym lub marcu 1243 roku Świętopełk II Wielki uzgodnił z Zakonem Krzyżackim pokojowy układ, w myśl którego zrzekł się Sartowic, a jako gwaranta dotrzymania umowy musiał oddać swojego syna Mściwoja II. [więcej]

18 czerwiec 1243 18 czerwca 1243 roku Świętopełk II Wielki pokonał wojska krzyżackie w bitwie nad Jeziorem Rządzkim. [więcej]

Lato 1243 Latem 1243 roku Świętopełk II Wielki próbował bez powodzenia uwolnić z krzyżackiej niewoli swojego syna Mściwoja II. [więcej]

1244 W początkach 1244 roku Świętopełk II Wielki przedsięwziął łupieską wyprawę na Kujawy. Załadowane łupami zastępy w drodze powrotnej spaliły Sartowice. [więcej]

1244 Ripostą Kazimierza I Kujawskiego na łupieski atak Świętopełka II Wielkiego na Kujawy, który miał miejsce w początkach 1244 roku, była wspólna kujawsko-krzyżacka wyprawa na Pomorze. Fortunnym dla księcia gdańskiego było to, że zdążył on wzmocnić załogę grodu w Świeciu, dzięki czemu jego oblężenie zakończyło się fiaskiem. [więcej]

1244 Kolejna kujawsko-krzyżacka zbrojna ekspedycja, która pojawiła się na terytorium Świętopełka II Wielkiego, zakończyła się pod umocnieniami Świecia. [więcej]

1 luty 1245 1 lutego 1245 roku Innocenty IV wydał bullę, w której przypomniał Świętopełkowi II Wielkiemu, że już osiem lat ciąży na nim klątwa. [więcej]

1245 W 1245 roku wojna Świętopełka II Wielkiego z Zakonem Krzyżacki trwała nadal. Zaatakowany został wówczas między innymi Elbląg. Często dochodziło do potyczek statków na Wiśle. [więcej]

1245 W 1245 roku z inicjatywy Świętopełka II Gdańskiego do Innocentego IV udała się delegacja, która opowiedziała o nadużyciach Zakonu Krzyżackiego w Prusach. Efektem tych działań była klątwa, nałożona wczesną wiosną 1246 roku przez legata papieskiego na Zakon. [więcej]

11 październik 1245 Zabiegi Świętopełka II Gdańskiego przedsięwzięte na drodze dyplomacji zaowocowały 11 października 1245 roku wystawioną przez Innocentego IV bullą, w której papież nakazywał zawieszenie broni w wojnach między biskupem włocławskim Michałem, Krzyżakami, Kazimierzem I Kujawskim i Świętopełkiem II do czasu przybycia nowego legata, opata Opizona z Mezzano. [więcej]

Marzec 1246 W marcu 1246 roku Opizon z Mezzano zdjął ze Świętopełka II Wielkiego klątwę, którą książę gdański otrzymał za najazd na Ziemię Chełmińską w 1243 roku. [więcej]

Wiosna 1246 W 1246 roku Świętopełk II Wielki wspierany oddziałami pruskimi zdobył krzyżacki gród Stary Dzierzgoń. Druga próba opanowania tego grodu zakończyła się porażką. [więcej]

Lato 1246 Prawdopodobnie latem 1246 roku Świętopełk II Wielki zdecydował się na kolejną karną ekspedycję pustoszącą terytorium Kazimierza I Kujawskiego. [więcej]

Jesień 1246 Prawdopodobnie jesienią 1246 roku na terytorium Świętopełka II spadła kolejna odwetowa wyprawa Kazimierza I Kujawskiego. [więcej]

Październik 1246 W październiku 1246 Świętopełk II Gdański poddał się presji wywieranej na nim ze strony Kościoła i zawarł porozumienie z biskupem włocławskim Michałem, w wyniku czego uregulował wszystkie długi wobec niego, a także nadał dużą wieś Komorsk koło Nowego nad Wisłą. [więcej]

1247 W 1247 roku doszło do kolejnej agresji Kazimierza I Kujawskiego na Pomorze Wschodnie. [więcej]

1247 W 1247 roku również Krzyżacy zaatakowali terytorium Świętopełka II Wielkiego. [więcej]

1247 W 1247 Świętopełk II Gdański utracił na rzecz Sambora II gród Zantyr. [więcej]

25 październik 1247 25 października 1247 roku na Kowalowym Ostrowie pod Świeciem i Chełmnem Świętopełk II Gdański ustalił z Zakonem Krzyżackim preliminarze pokojowe. [więcej]

30 styczeń 1248 30 stycznia 1248 roku Świętopełk II ustanowił nowy przywilej dla żeglarzy. [więcej]

30 maj 1248 30 maja 1248 roku odbyła się pierwsza tura rokowań pokojowych pomiędzy Świętopełkiem II i Zakonem Krzyżackim. [więcej]

19 czerwiec 1248 19 czerwca 1248 roku Świętopełk II zwrócił joannitom wsie Turzę i Malenin, odebrane im wcześniej przez Sambora II. [więcej]

9 wrzesień 1248 9 września 1248 roku na Kowalowym Ostrowie Świętopełk II spotkał się z legatem papieskim Jakubem z Liège. [więcej]

12 wrzesień 1248 12 września 1248 roku w Chełmnie Świętopełk II zobowiązał się oddać pod sąd arbitrażowy swój spór z Samborem II. [więcej]

4 listopad 1248 4 listopada 1248 roku Świętopełk II Wielki zobowiązany był stawić się w Gorzędzieju, aby poddać się postępowaniu rozjemczemu w sprawie konfliktu z Samborem II. Niestety gdański monarcha nie stawił się w wybranym miejscu i czasie. Jak stwierdził legat papieski Jakub z Liège, książę Świętopełk przepadł gdzieś w borach. [więcej]

20 listopad 1248 20 listopada 1248 roku doszło do spotkania posłów Świętopełka II Wielkiego z legatem Jakubem z Liège. Ustalono tam, że pod groźbą klątwy gdański władca miał oddać ziemie należące do jego braci oraz do 5 grudnia tegoż roku uwolnić Racibora. W przypadku gdyby Świętopełk II nie spełnił oczekiwań legata, miał osobiście stawić się 7 grudnia w Toruniu lub przynajmniej przysłać wysłanników. [więcej]

21 listopad 1248 W dokumencie z 21 listopada 1248 roku zapisano, że legat Jakub z Liège odebrał od krzyżaków Mściwoja II, syna Świętopełka II Wielkiego, i to on oddał zakładnika ojcu, więc skończyła się rozłąka syna z rodzicem. [więcej]

24 listopad 1248 24 listopada 1248 roku na Kowalowym Ostrowiu Świętopełk II Wielki zawarł z Krzyżakami pokój, zgodnie z którym gdański książę zobowiązał się między innymi, że nie będzie wchodził z poganami z Prus w sojusze, skierowane przeciwko braciom zakonu, oraz nie będzie pobierał ceł na Wiśle na całym terytorium państwa pomorskiego. [więcej]

2 grudzień 1248 2 grudnia 1248 roku Świętopełk II Wielki wystawił dla klasztoru darguńskiego dokument, w którym obu swych synów nazwał jego spadkobiercami. [więcej]

8 grudzień 1248 7 grudnia 1248 roku Świętopełk II Wielki zobowiązany był stawić się w Toruniu, aby zdać się na łaskę sądu w sprawie sporu z Samborem II. Gdański monarcha nie udał się do stolicy pierników. Przebywając w Słupsku wysłał swojego posła kapelana Marda. Arbitrzy uznali, że uzasadnienie stanowiska pomorskiego władcy, przedstawione przez jego wysłannika, jest niezadowalające. Z tego powodu legat papieski Jakub z Liège uraczył Świętopełka II klątwą. [więcej]

1249 Na początku 1249 roku legat papieski Jakub z Liege doprowadził do ugody między Świętopełkiem II Wielkim i jego młodszymi braćmi. Z jednej strony zgodził się na żądania oddania dzielnic młodszemu rodzeństwu, a z drugiej nie wyrzekł się senioralnej władzy nad nimi. W efekcie tego Racibor niby odzyskał swoje księstwo, ale nie sprawował w nim rządów, a Sambor II, nie godząc się na wasalną zależność od starszego brata, nie pojawił się w obrębie własnego terytorium, prowadząc politykę na zewnątrz. [więcej]

1251 W 1251 roku Świętopełk II Wielki zatrudnił do swojej diecezji na Pomorzu Wschodnim biskupa sambijskiego Tetwarta, a następnie przekazał mu administrację pomorskiej części diecezji włocławskiej. [więcej]

25 styczeń 1252 25 stycznia 1252 roku armia Świętopełka II Wielkiego doznała klęski w bitwie z wojskami Sambora II wspomaganymi przez oddziały krzyżackie. [więcej]

Maj 1252 Zapewne w maju 1252 roku oddziały Świętopełka II Wielkiego w odwecie za styczniową agresję spustoszyły krzyżacką Pomezanię. [więcej]

Luty 1253 W lutym 1253 roku w Raciążku Świętopełk II Wielki zawarł z nowym biskupem włocławskim Wolimirem porozumienie, w którym w zamian za poparcie Kościoła wyraził zgodę na pobór dziesięcin według sposobu proponowanego przez poprzednika Wolimira. [więcej]

30 czerwiec 1253 30 czerwca 1253 roku na Kowalowym Ostrowie Świętopełk II Wielki zawarł nowy traktat pokojowy z Zakonem Krzyżackim. W związku z tym że złamał wcześniejsze porozumienie, zobowiązał się, że w wypadku jego ponownego naruszenia zapłaci 2 tysiące grzywien srebra oraz wyda w ręce Krzyżaków Gdańsk. Oprócz tego zawarto również z Samborem II bliżej nieznany układ, który zapewne uwalniał młodszego brata spod władzy zwierzchniej Świętopełka II. [więcej]

29 wrzesień 1255 29 września 1255 roku książę Mściwoj, syn Świętopełka Gdańskiego, zajął gród w Nakle. Następnie zdołał go obronić po ataku koalicji wielkopolsko-kujawskiej. [więcej]

24 lipiec 1256 24 lipca 1256 roku w miejscowości Kcynia niedaleko Nakła Świętopełk II Wielki uczestniczył w rokowaniach pokojowych z Przemysłem I. Pertraktacje zakończyły się układem, w myśl którego gdański książę zgodził się za cenę pięciuset grzywien srebra ustąpić z Nakła. [więcej]

1257 W 1257 roku Świętopełk II Wielki ustanowił z Kazimierzem I Kujawskim pokojowe porozumienie. [więcej]

Wiosna 1258 Wiosną 1258 roku Świętopełk II Wielki wspomógł zbrojnie swojego nowego sojusznika Kazimierza I Kujawskiego w wojnie z Bolesławem Pobożnym. [więcej]

Styczeń 1259 Na początku 1259 roku okolice Słupska zaatakował Warcisław III Dymiński wspomagany oddziałami Bolesława Pobożnego. Świętopełk II Wielki zdołał odeprzeć atak agresorów. [więcej]

15 luty 1260 15 lutego 1260 roku w Świeciu Świętopełk II Wielki potwierdził opatowi doberańskiemu Konradowi nadania Sambora II dla nowej fundacji nowemu klasztorowi w Pogódkach. [więcej]

1264 Przed 1264 rokiem doszło do buntu synów Świętopełka II Wielkiego. Nie są znane dokładne przyczyny konfliktu. [więcej]

11 styczeń 1266 11 stycznia 1266 roku w Gdańsku zmarł Świętopełk II Wielki. Spuściznę po nim przejęli jego dwaj synowie Mściwoj II i Warcisław II.
Śmierć księcia gdańskiego stała się dla jego młodszego brata Racibora okazją do odzyskania wolności, więc zbiegł, schronił się u Krzyżaków i przekazał im swoje księstwo. [więcej]

Świętopełk II Wielki(1227-1266)

Świętopełk II Wielki
(1227-1266)